Төлен Әбдіковтің Қонақтар әңгімесі
Сабақтың тақырыбы
Төлен Әбдіковтің «Қонақтар» әңгімесі.
Бұл сабақта оқушылар әңгіменің сюжеттік желісін жүйелейді, кейіпкерлер мінезін салыстыра талдайды және ата-ана алдындағы перзенттік парыз мәселесін әдеби тұрғыдан пайымдайды.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Төлен Әбдіковтің «Қонақтар» әңгімесі бойынша меңгерген білімді бекіту, прозалық шығарманы талдауға дағдыландыру.
Дамытушылық
Шығармашылық қабілетті дамыту, ойды нақты әрі дәл жеткізуге үйрету, әдеби дүниетанымды кеңейту және қосымша деректер арқылы пәнге қызығушылықты арттыру. Прозаны әдебиет теориясы тұрғысынан талдауға бағыттау.
Тәрбиелік
Әңгіменің сюжеті арқылы адамгершілікке, ізгілікке, мейірімділікке тәрбиелеу; ата-ана алдындағы борышты ұмытпауға үндеу; шәкірт бойына ұлттық құндылықтарды сіңіру.
Сабақтың форматы
Түрі мен типі
- Сабақ түрі
- Дәстүрлі сабақ
- Сабақ типі
- Бекіту сабағы
Әдістер
- Баяндау
- Мәнерлеп оқу
- Сұрақ-жауап
- Салыстыру
- Әңгімелеу
- Талдау
Көрнекілік және пәнаралық байланыс
Көрнекіліктер
- 1 Венн диаграммасы
- 2 Үлестірме қағаздар
- 3 Жазушының портреті, кітаптары
Пәнаралық байланыс
Тіл, халықтық педагогика.
Негізгі өзек — мәтінді түсіну, диалогті талдау және құндылықтар жүйесі арқылы ой қорыту.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- 1Оқушылармен сәлемдесу.
- 2Сабаққа қатысуды тексеру.
- 3Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.
- 4Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Жазушы әрі қоғам қайраткері Төлен Әбдіковтің өмірі мен шығармашылығы туралы қысқаша мәлімет.
III. Бекіту жұмыстары
1) Көрме және кіріспе ақпарат
Төлен Әбдіковтің кітаптарынан көрме ұйымдастыру, шығармалары туралы қысқаша мәлімет беру.
2) Әңгіменің сюжетін топпен баяндау
I топ
Ерғабыл қарияның баласын сағына күтуі.
II топ
Қалада тұратын ұлы Сапабектің қарт ата-анасына салқын, жасанды қарым-қатынасы. Жетпіс бес жасқа келген Ерғабыл қарияның арманы және баласымен болған әңгімеден көңілінің толмауы.
III топ
Қарияның үміті — немересі Жеңісті алып қалып, тәрбиелеу. Баласы мен келінінің бұл қуаныштан айыруы.
IV топ
Сапабектің қалаға асығыс аттануы. Ұлымен қимай қоштасқан ата-ананың құлазыған көңіл күйі.
3) Үлестірме қағаздар бойынша жұмыс
- 1 Ерғабыл қарияның арманы қандай еді?
- 2 Ерғабыл қария мен оның жұбайының баласын күтуі, оған деген сағынышы қалай суреттелген?
- 3 Ерғабыл қарияның ұлына көңілі не себептен толмады?
- 4 Ерғабыл қарияға, Сапабекке және олардың ой-толғанысы мен сөздеріне сүйене отырып мінездеме бер.
- 5 Баланың ата-ана мен туған жер алдындағы азаматтық парызын қалай түсінесің?
4) Оқулық және дәптермен жұмыс
Әдебиет теориясы
Диалог дегеніміз не?
Талдау тапсырмасы
Әңгімедегі диалогқа (Тома мен Жеңістің сөйлесуі) мысал келтіре отырып, республикамыздағы мемлекеттік тілдің ахуалы туралы ой қозғау: өткенін, бүгінін салыстырып, келешегіне көз жүгірту.
5) Композициялық жоспар құру
Композиция — әңгіменің (көркем шығарманың) құрылымы.
- 1Ерғабыл қарияның арманы.
- 2Ерғабыл қария мен жұбайының ұлы Сапабекті күтуі, сағынышы.
- 3Ұлы Сапабекке көңілі толмаған Ерғабыл қария.
- 4Қалаға асығыс аттанған Сапабек.
- 5Ата-ананың ұлымен қимай қоштасуы.
6) Венн диаграммасы (салыстыру)
Ерғабыл қария
Өзіндік ерекшелігін анықтау.
Сапабек
Өзіндік ерекшелігін анықтау.
Ұқсастығы
Ортақ қырларын белгілеу.
7) Ауызша ойтолғау
«Ата-ана және балалар» тақырыбы бойынша пікір білдіру.
8) Мұғалім қорытындысы
Бүгінгі сабақта қалада тұратын Сапабектің қарт ата-анасына салқын, жасанды қарым-қатынасын таныдық. Әлпештеп өсірген ата-ана алдындағы баланың мәңгілік перзенттік парызы туралы ой түйдік. Қалаға асығатын Сапабектің ұлттық дәстүр-салттан қол үзіп қалғанын, перзенттік борышты жеңіл түсінетінін, ата-анасына мейірімі кем екенін байқадық.
Негізгі идея: ата-ана қадірі — уақытпен өлшенбейтін, адамдық өлшем.
Үй тапсырмасы
Төлен Әбдіковтің «Қонақтар» әңгімесіне сүйене отырып, «Ата-ананың қадірі» тақырыбында шығарма жазу.