Балаларды ұйымдастыру кезеңі
Сабақ туралы мәлімет
Сабақтың тақырыбы
«Д» дыбысы және әрпі
Білім беру саласы
Коммуникация
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті
Сауат ашу негіздері
Әдіс-тәсілдер
Сұрақ-жауап, түсіндіру
Сабақтың мақсаты
Негізгі мақсат
«Д» дыбысымен және оның әріп таңбасымен таныстыру; «д» дыбысы бар сөздер мен сөйлемдер құрастыруға бағыт беру.
Дамытушылық
Тілдік және сөздік қорын байыту, ойлау қабілеті мен қиялын дамыту (буынға бөлу, сөз құрау, жұмбақ айту).
Жазу дағдысы
Қолды жазуға жаттықтыру, әріптің баспа түрін үлгі бойынша жаздыру.
Тәрбиелік
Дамытушы ойындар арқылы еңбектенуге, ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Қажетті құрал-жабдықтар
- Кеспе әріптер
- Әріп таңбасы
- Текшелер (дауысты/дауыссыз)
- Тақырыпқа сай суреттер
- Домбыра, доп
- Дәптер
Оқу іс-әрекетінің барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Балалар шаттық шеңберіне тұрып, бір-біріне жылы лебіздерін білдіреді. Содан кейін уақытқа қатысты қысқа сұрақтар қойылады:
- Қазір жылдың қай мезгілі?
- Қай ай?
- Аптаның қай күні?
II. Өткенді қайталау: дыбыс пен әріп
Өткен оқу іс-әрекетін еске түсіру үшін сұрақ-жауап жүргізіледі:
- Дыбыс дегеніміз не?
- Дыбыстар нешеге бөлінеді?
- Дауысты және дауыссыз дыбыстарды қандай текшелермен белгілейміз?
- Дыбысты біз не істейміз?
Негізгі тұжырым: дыбысты естиміз, ал әріпті көреміз, жазамыз, оқимыз. Әріп — дыбыстың таңбасы.
III. Жұмбақ арқылы жаңа дыбысты ашу
Сол аяқ пен оң аяқ
Кезек оны тебеді.
Ол тынымсыз домалап,
Зыр жүгіре береді.
(Жауабы: доп)
Мұғалім допты көрсетіп, бүгінгі сабақта «Д» дыбысымен танысатынын хабарлайды.
IV. Суреттермен жұмыс: сөздің басындағы дыбыс
Тақтадағы суреттердің атауы айтылып, сөздің қандай дыбыстан басталатыны анықталады:
Домбыра
Сөз қай дыбыстан басталады?
Д
Дәптер
Сөз қай дыбыстан басталады?
Д
V. «Д» әрпімен танысу
«Д» дыбысының баспа түрі көрсетіліп, әріпті ауада жазу арқылы қимыл-қозғалыспен бекітіледі.
Кеспе әріптердің арасынан «Д» әрпін табу ұсынылады. Балалар оның дауыссыз дыбыс екенін айтып, көк текшені көрсетеді.
VI. Буынға бөлу
Сөздер алақанмен шапалақ ұру арқылы буынға бөлінеді:
- Домбыра: Дом-бы-ра
- Дәптер: Дәп-тер
- Велосипед: Ве-ло-си-пед
VII. Сергіту сәті
Бір, екі, үш —
Жинап алып күш.
Қолға қалам аламыз,
«Д» дыбысын жазамыз.
VIII. Тіл ұстарту жаттығуы
Лақтырдым да әуелеп,
Қағып алып: «Оп!» — дедім.
Жерге соқтым, секең қақсы,
«Доп» деп атаймыз біз оны.
IX. Дидактикалық ойын: «Ойлан, тап»
Шарты: алма ағашында ілулі тұрған алмаларды жинап, себетке салу. Ол үшін әр бала өз алмасындағы суреттің атауын айтып, сөзді буынға бөледі.
Доға
до-ға
Домбыра
дом-бы-ра
Дәптер
дәп-тер
Доп
доп
Бидай
би-дай
Велосипед
ве-ло-си-пед
X. Жазу жұмысы
- Үлгі бойынша «д» әрпінің баспа түрін жазу.
- Өткен дыбыстармен «д» дыбысын қатыстырып, буын және сөз құрастыру.
- Қормен қайталау және дәптердегі буындарды, сөздерді оқу.
XI. Қорытындылау: дидактикалық ойын «Дүкен»
Шарты: балалардың арасынан сатушы таңдалады. Қалғандары сатушыдан доп, домбыра, дәрі, дәке сияқты заттарды “сатып алады”. Ол үшін әр бала таңдаған заттың атауын айтып, дыбыстық талдау жасайды.
Соңында балалар тақта алдында әріптерді тауып, текшелердің көмегімен сөздерді құрастырады: доп, домбыра, дәрі, дәке. Сабақ сұрақ-жауап арқылы бекітіледі.