Бекітпені бекітпе жақтауына қосу

Сабақ туралы жалпы мәлімет

Бұл сабақ — «Калашников автоматы» тақырыбы бойынша қорытынды сабақ (презентациямен). Негізгі мазмұны: автоматты (пулеметті) бөлшектеу және жинақтау тәртібін меңгерту, қауіпсіз әрі ұқыпты орындауға дағдыландыру.

Сабақтың құрылымы

Автоматты (пулеметті) толық емес бөлшектеу тәртібі

1. 1

   Оқжатарды бөлектеу және оқтықты тексеру

   Автоматты (пулеметті) сол қолмен дүмнің маңдайшасынан немесе құндағынан ұстап, оң қолмен оқжатарды орай ұстайды. Бас бармақпен бекіткішті қысып, оқжатардың төменгі жағын ілгері ұмсындырып, оқжатарды бөлектеп алады.

   Содан кейін оқтықта оқтың бар-жоғы тексеріледі: ауыстырғыш төмен түсіріліп, АВ (автоматты ату) немесе ОД (жекелей ату) қалпына қойылады; бекітпе жақтауының тұтқасы артқа жылжытылады, оқтық қаралады; содан соң бекітпе жақтауы жіберіліп, шүріппе ұрыстық қайырудан босатылады.

2. 2

   Жабдықтар пеналын дүм ұясынан шығарып алу

   Оң қолдың сұқ саусағымен дүм ұясының қақпағын басып, пеналды серіппенің әсерімен ұядан шығарады. Пеналды ашып, ішіндегі сүрткішті, тазалағышты, бұрауышты және қаққышты шығарады.

3. 3

   Сүмбіні алу

   Сүмбінің ұшын қарауыл негізіндегі тіректен шығатындай етіп ұңғыдан тартып, сүмбіні жоғары суырып алады.

4. 4

   Ұңғылық тежеуіш-компенсаторды (немесе жалын сөндіргішті) бөліп алу

   Бұрауышпен ұңғылық тежеуіш-компенсатордың орнықтырғышы басылады. Ол қарауыл негізіндегі бұрандалы дөңестен сағат тіліне қарсы бағытта бұралып шығарылады.

   Егер бөлшек тым қатты бұралған болса, сүмбіні тірек ретінде пайдаланып, тежеуіш-компенсатордың ойығына (немесе жалын сөндіргішке) қойып, абайлап бұрап алуға болады.

5. 5

   Ұңғы қорабы қақпағын бөлектеу

   Сол қолмен дүмнің мойнын қамти ұстап, бас бармақпен қайтармалы механизм бағыттаушы өзегінің дөңесін басады. Оң қолмен қақпақтың артқы бөлігін жоғары көтеріп, қақпақты алады.

6. 6

   Қайтармалы механизмді бөліп алу

   Автоматты (пулеметті) сол қолмен дүмнің мойнынан ұстап тұрып, оң қолмен бағыттаушы өзекті ілгері ұмсындырады: оның өкшесі ұңғы қорабының бойлық ойығынан шыққанша. Артқы шетін сәл көтеріп, қайтармалы механизмді бекітпе жақтауының арнасынан шығарады.

7. 7

   Бекітпемен бірге бекітпе жақтауын алу

   Оң қолмен бекітпе жақтауын артқа тірелгенше тартып, оны бекітпемен бірге сәл көтеріп, ұңғы қорабынан бөлектеп алады.

8. 8

   Бекітпені бекітпе жақтауынан алу

   Бекітпе жақтауын сол қолға бекітпе жоғары қараған күйде ұстайды. Оң қолмен бекітпені кейін шегеріп, жетекші дөңесі фигуралы ойықтан шыққанша жылжытады да, бекітпені алға қарай шығарып алады.

9. 9

   Газ түтігін ұңғылық бастырмасымен босатып алу

   Оң қолмен жабдық пеналын газ түтігі тұйықталғышының шығыңқысына тікбұрышты саңылауымен кигізеді. Тұйықталғышты тік қалпына дейін бұрып, газ түтігін газ камерасының келте түтігінен шығарып алады.

Толық емес бөлшектеуден кейінгі жинақтау реті

1. 1

   Газ түтікшесін ұңғылық бастырмасымен қосу

   Газ түтігінің алдыңғы шетін газ камерасының келте түтігіне ұмсындырып, ұңғы бастырмасының артқы шетін ұңғыға қысады. Тұйықталғышты орнықтырғышы көздеу қалыбының ойығына кіргенше бұрайды.

2. 2

   Бекітпені бекітпе жақтауына қосу

   Бекітпені цилиндрлі бөлігімен жақтау арнасына сұғып, жетекші дөңесі бекітпе жақтауының фигуралы ойығына кіретіндей етіп бұрады да, бекітпені алға қарай жылжытады.

3. 3

   Бекітпемен бірге бекітпе жақтауын ұңғы қорабына қосу

   Газ поршенін көздеуіш қалыбының қуысына кіргізіп, ұңғы қорабының қайырмалары бекітпе жақтауының ойықтарына кіретіндей етіп жақтауды ілгері жылжытады. Сәл күшпен ұңғы қорабына отырғызып, толық ілгері ұмсындырады.

4. 4

   Қайтармалы механизмді қосу

   Қайтармалы механизмді бекітпе жақтауының арнасына кіргізеді. Қайтармалы серіппені қысып, бағыттаушы өзекті ілгері итереді де, сәл төмен түсіріп, өкшесін ұңғы қорабының бойлық ойығына енгізеді.

5. 5

   Ұңғы қорабы қақпағын қосу

   Қақпақтың алдыңғы шетін көздеу қалыбындағы жартылай шеңбер ойыққа кіргізеді. Артқы шетін оң қолдың алақанымен алға және төмен ұмсындырып, бағыттаушы өзек шығыңқысы қақпақ ойығына кіретіндей етіп бекітеді.

6. 6

   Шүріппені босатып, сақтандырғышқа қою

   Ағытқыш ілмекті басып, ауыстырғышты тірелгенге дейін жоғары көтереді.

7. 7

   Ұңғылық тежеуіш-компенсаторды (немесе жалын сөндіргішті) қосу

   Ұңғылық тежеуіш-компенсаторды қарауыл бойындағы шығыңқы бөлікке тірелгенше бұрайды. Егер саңылау орнықтырғышқа дәл келмесе, тежеуіш-компенсаторды (немесе жалын сөндіргішті) орнықтырғышқа дәл келгенше аздап айналдырады (бір айналымнан артық емес).

8. 8

   Сүмбіні қосу

   Сүмбі өз орнына енгізіліп, бекіту тірегіне дұрыстап орнықтырылады.

9. 9

   Пеналды дүм ұясына салу

   Сүрткішті, тазалағышты, бұрауышты және қаққышты пеналға салып, қақпағын жабады. Пеналды түбімен дүм ұясына енгізіп, қақпақша жабылатын етіп орнықтырады. Жиналмалы дүмді автоматта пенал оқжатар сөмкесінің қалтасына салынады.

10. 10

    Оқжатарды автоматқа қосу

    Автоматты сол қолмен дүм мойыншасынан немесе шетмойыннан ұстап тұрып, оң қолмен оқжатардың ілгішін ұңғы қорабының терезесіне енгізеді. Оқжатардың ілмегі тірек шығыңқысынан асатындай етіп өзіне қарай бұрып, мықтап бекітеді.