Қазақша рефераттар

Өлеңдер жинағы

Сабақтың тақырыбы

Міржақып Дулатовтың ақындығы. «Оян, қазақ» жинағы.

Сабақтың мақсаты

  • М. Дулатовтың «Оян, қазақ» жинағы туралы түсінік қалыптастыру.
  • Өлеңдердің тақырыптары мен мазмұнын әңгімелету, идеялық ерекшеліктерін таныту.
  • Ақын лирикасын талдап, түсіне білу дағдысын дамыту.
  • Оқушыларды отаншылдыққа тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

  1. 1 М. Дулатов. Өлеңдер жинағы.
  2. 2 М. Дулатов өлеңдері жазылған парақшалар.
  3. 3 Үстел визиткалары.

Әдіс-тәсілдер

  • Көрнекілік.
  • Сәйкестік тапсырмалары.
  • СТО стратегиялары: ЖИГСО–1, ой қозғау, топтастыру.
  • Тез жаттату.

Сабақтың түрі

Жаңа сабақ

Ұйымдастыру

Топтық және жалпы сыныптық

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру бөлімі

Оқушылар 5 топқа бөлініп отырғызылады.

II. Жаңа сабақ

Ой қозғау (сұрақтар)

  1. 1 М. Дулатов өлеңдерінен не білеміз?
  2. 2 Төменгі сыныптарда қандай өлеңдерімен таныстық? («Жастарға», «Жас қазақтарға»)
  3. 3 «Оян, қазақ!» тіркесі сендерге қандай ой салады?

Әңгімелеу: «Оян, қазақ» туралы дерек

«Оян, қазақ» жинағы 1909 жылы Уфада алғаш рет, 1911 жылы Орынборда екінші рет басылып шыққан.

Жинақтың мазмұны үшін ақын 1911 жылдың маусымында тұтқындалып, 19 ай түрмеде отырған.

Кейінгі жинақтары: «Терме» (1913), «Азамат» (1915).

Сабақта «Оян, қазақ» неге сотталғаны, оның отарлық саясатты әшкерелеген мақалалары мен өлеңдерінің қоғамға әсері талқыланады. Тұтқындалған кітаптың деректері мен көрнекіліктері таныстырылады.

ЖИГСО–1: өлеңдерді талдау

Оқулықта берілген өлеңдерді талдау үшін оқушылар 5 топқа бөлініп, әр топқа өлең мәтіні таратылады:

А тобы

«Қазақ жерлері»

Б тобы

«Шағым»

В тобы

«Таршылық хәліміз хақында»

Г тобы

«Қайда едің?»

Д тобы

«Насихат-ғумумия»

Топтарға ортақ тапсырма

  • Өлеңді оқып, мазмұнымен танысу.
  • Тақырыбын ашу.
  • Идеялық мазмұнын анықтау.
  • Сөздікпен жұмыс жасау.
  • Қорытынды шығару.

Әр топ өз жұмысы бойынша сөйлеп, өлеңді таныстырады және негізгі ойды дәлелдейді.

Топтастыру: негізгі тақырыптарды айқындау

Оқушылар оқулықта берілген М. Дулатов өлеңдерінің тақырыптарын топтастырады. Нәтижесінде мына бағыттар ашылады:

Халықтың әлеуметтік жағдайы

Қоғамдағы теңсіздік, тұрмыс ауыртпалығы.

Отарлау саясатын әшкерелеу

Әділетсіздік пен қысымды әшкерелеу.

Ел басқарар азаматтарды аңсау

Жауапты, білімді басшылыққа үндеу.

Оқу-білімге шақыру

Ағартушылық идеясы, білім іздеу.

Ел үшін күреске үндеу

Ұлт мүддесіне қызмет ету, серпіліс пен жауапкершілік.

Мұғалім әңгімесі: М. Дулатов — сазгер

И. Жақановтың «Кез болған соң кер заман біздің баққа» мақаласын негізге ала отырып, «Алашқа», «Алаш маршы» өлеңдері туралы әңгіме өрбітіледі. М. Дулатовтың сазгерлігі таныстырылып, ән ноталары көрсетіледі.

Сонымен бірге «Айырылғанда», «Сүйген жарға», «Қанат талды» сияқты әндері бар екені айтылады. Ж. Аймауытовтың «Алаш ұраны» өлеңіне саз шығарғаны туралы да мәлімет беріледі. Бұл — Міржақыптың екінші маршы ретінде таныстырылады.

III. Бекіту

Тез жаттату әдісі арқылы «Оян, қазақ» өлеңінен бір шумақ жаттатылады:

Жаттауға берілетін шумақ (үзінді)

Көзіңді аш, … … басты, … қараңғыда бекер …
Жер …, дін …, хал …, …, енді жату …–…

IV. Үй тапсырмасы

  • «Міржақып ақындығы» тақырыбын пысықтау.
  • Хрестоматиядан қалаған бір өлеңді жаттау.

V. Бағалау

Бағалау оқушылардың топтық жұмыс кезіндегі белсенділігіне және қорытынды бөлімдегі жауаптарының сапасына қарай жүргізіледі.