Жұмыстың нәтижелері және оларды талқылау
География сабақтарында жобалау әдісін қолдану
Қазіргі мектеп білімді дайын күйінде ұсынумен шектелмей, мәселені нақты айқындап, тиімді шешім таба алатын дағдыны қалыптастыруға бағытталуы тиіс. Жаңашыл қоғамға ойлай алатын, шығармашыл, бәсекеге қабілетті, құзыретті, берік білімді, дүниетанымы кең тұлға қажет. Осындай тұлғаны қалыптастырудың пәрменді жолдарының бірі — география сабақтарында жобалау әдісін жүйелі қолдану.
Жобалау әдісі оқушыны белсенді әрекетке жетелейді: мәселені зерттейді, дерек жинайды, талдайды, қорытынды шығарады және нәтижесін сынып алдында қорғайды. Мұндай үдеріс оқу мотивациясын арттырып, нақты өмірлік жағдайлармен байланысты білім қалыптастырады.
Мақсаты
Оқушыны өз бетімен жұмыс істеуге және ғылыми ойлауға үйрету арқылы оның шығармашылық қабілетін, оқуға деген саналы ынтасын дамыту. Жауапкершілікке, ғылыми мәдениетке тәрбиелеу және ғылыми еңбектің әлеуметтік рөлін түсіндіру.
Міндеттері
- 1 Оқушының ой-өрісін дамыту, білім деңгейін арттыру; ойы жүйелі, тілі бай тұлғаны қалыптастыру.
- 2 Оқушы әрекетін белсендіру, қызығушылығын күшейту; өздігінен білім алу дағдысын қалыптастыру және қабілетіне сенімін нығайту.
- 3 Ізденімпаздыққа баулу, өмірлік көзқарасын қалыптастыру, жаңа білімді игеруге ынтасын арттыру.
Жобалау әдісінің негізі және мұғалімнің рөлі
Жобалау әдісін америкалық педагог және философ Дж. Дьюи ХХ ғасырдың 20-жылдары педагогикалық тәжірибеге енгізген. Әдістің түпкі идеясы — оқушыны өмірде қажет болатын білімге дербес ынталандыру, яғни оқу әрекетін мағыналы мақсатпен байланыстыру.
Бұл үдерісте мұғалім дайын жауап беруші емес, оқушының өзіндік ізденісіне бағыт-бағдар беретін жетекші. Нәтижесінде оқушылар қажетті білімді қолдана отырып, мәселені бірлесе шешеді, өз қабылдауына жақын, дәлелді қорытындыға келіп, қорғалатын нәтижеге қол жеткізеді.
Жобалардың типологиясы
Мазмұны бойынша
- Экологиялық
- Физикалық-географиялық
- Әлеуметтік-экономикалық
- Кешенді
- Өлкетанулық
- Тарихи-географиялық
Қызметі бойынша
- Танымдық
- Шығармашылық
- Ойындық
- Тәжірибеге негізделген
- Зерттеушілік
Интеграция деңгейі бойынша
Пәндік
Жоба географиялық деректерге сүйеніп орындалады.
Пәнаралық
Бірнеше пәннің өзара байланысы ескеріледі.
Пәннен тыс
Мектеп бағдарламасынан тыс деректер негізінде жасалады.
Қатысушылар саны және ұзақтығы бойынша
Қатысушылар саны
- Жеке
- Топтық
- Ұжымдық
Жұмыс ұзақтығы
- Мини-жоба
- Орта мерзімді
- Ұзақ мерзімді
Зерттеу жұмысын рәсімдеуге қойылатын талаптар
Жалпы құрылымы
Зерттеу жұмысының мәтіні компьютерде теріліп, төмендегі бөлімдерден тұруы тиіс:
- 1 Титул парағы
- 2 Мазмұны
- 3 Абстракт (аннотация): қазақ немесе орыс тілінде (жұмыс қай тілде жазылса, сол тілде) және қосымша ағылшын тілінде
- 4 Кіріспе
- 5 Зерттеу бөлімі
- 6 Қорытынды
- 7 Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Абстракт (аннотация) талаптары
Абстракт көлемі 250 сөзден аспауы керек және жұмыстың қысқаша мазмұнын қамтиды:
- Тақырыптың өзектілігі
- Зерттеу объектісі (нені зерттейміз?)
- Зерттеу пәні (объектіні қай тұрғыдан қарастырамыз?)
- Зерттеу мақсаты (неге зерттеймін, қандай нәтижеге жеткізгім келеді?)
- Зерттеу міндеттері (мақсатқа жету үшін не істеу керек?)
- Гипотеза(лар) (нәтиже қандай болады деген болжам)
- Кезеңдері мен зерттеу әдістері (нәтижеге жету жолы)
- Зерттеудің жаңалығы және дербестік дәрежесі
Кіріспе, зерттеу бөлімі және қорытынды көлемі
Кіріспе (2 беттен аспайды)
Тақырыптың өзектілігі, жұмыстың мақсаты мен міндеттері беріледі; қойылған міндеттерді шешу тәсілдері қысқаша сипатталады.
Зерттеу бөлімі (20 беттен аспайды)
Жеке тараулардан (параграфтардан) тұруы мүмкін және төмендегілерді қамтиды:
- Тақырып бойынша белгілі нәтижелерге талдамалы шолу (зерттеудің қажеттілігін негіздеу және мақсат-міндетті нақтылау үшін)
- Қойылған міндеттерді шешу әдістерін сипаттау
- Нәтижелер және оларды талқылау
- Көрнекі материалдар: сызбалар, кестелер, фотосуреттер және иллюстрациялар
Қорытынды (1 беттен аспайды)
Негізгі нәтижелерді жинақтайды, сол нәтижелер негізінде тұжырым жасайды және жұмысты ғылыми әрі практикалық мақсатта қолдану бойынша ұсыныстар береді.
Әдебиеттер және сілтеме беру тәртібі
Мәтін ішіндегі сілтеме
Сілтемелер төртбұрышты жақшада беріледі. Мәтіндегі дереккөздер нөмірленіп, бірізді жүйемен қолданылуы керек.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Жұмыс соңында жалпы тізім ретінде төмендегі тәртіппен беріледі:
- Автордың тегі және қысқартылған аты-жөні
- Мақаланың және журналдың атауы (журнал мақалалары үшін)
- Басып шығарылған орны және баспасы (кітаптар үшін)
- Басылған жылы, шығу нөмірі, беті