Дыбыс және әріп
Қазақ тілі: күнтізбелік жоспар
Авторлар: Ж. Қ. Балтабаева, М. Қ. Солтанғазина, Ф. С. Лекерова.
Төменде «Қазақ тілі» пәні бойынша негізгі тақырыптар мен олардың мақсаттары қысқаша, жүйелі түрде берілді.
1. Тіл және сөйлеу
Тақырып 1Мақсаты: Ежелгі адамдардың қалай жазғаны, шартты белгілердің не үшін қажет болғаны және әріптік жазудың тиімділігі туралы мәлімет беру.
- Ежелгі жазу түрлерімен танысу
- Шартты белгілердің қызметін түсіну
- Әріптік жазудың артықшылықтарын анықтау
2. Ауызша және жазбаша тіл
Тақырып 2Мақсаты: Сөйлеудің қажеттілігін, қарым-қатынас жасаудың тіл арқылы жүзеге асатынын түсіндіру.
Ауызша тіл
Дыбыстап айту арқылы іске асады, тыңдаушыға бірден әсер етеді.
Жазбаша тіл
Ойды жазу арқылы жеткізеді, ақпаратты сақтауға және нақтылауға мүмкіндік береді.
3. Дыбыс және әріп
Тақырып 3Мақсаты: Дыбыс пен әріптің айырмашылығын түсіну және дыбыстарды ажырата білуге үйрену.
Негізгі ұғым: Дыбыс — естілетін құбылыс, ал әріп — дыбысты таңбалайтын жазу белгісі.
4. Буын үндестігі
Тақырып 4Мақсаты: Буын үндестігіне бағынатын және бағынбайтын сөздерді ажырата білуге үйрету.
- Үндестік заңын түсіндіру
- Ерекше жағдайларды (бағынбайтын сөздерді) көрсету
5. Дыбыс үндестігі
Тақырып 5Мақсаты: Дауыссыз дыбыстардың бір-біріне ықпал етуі арқылы үндесуін меңгерту.
Ескерту: Бұл тақырып бекіту мақсатында екі сабақ ретінде қарастырылуы мүмкін.
6. Дыбыс үндестігі (жалғасы)
Тақырып 6Мақсаты: Дауыссыз дыбыстардың үндесуін мысалдар арқылы қайталау, дағдыны бекіту және қолдану.
- Үндесу түрлерін нақтылау
- Жаттығулар арқылы бекіту
Қысқаша қорытынды
Бұл жоспар тіл мен сөйлеудің негіздерін, ауызша және жазбаша тілдің ерекшеліктерін, дыбыс пен әріптің арақатынасын, сондай-ақ буын және дыбыс үндестігі заңдылықтарын кезең-кезеңімен меңгертуге бағытталған.
Қосымша: «жүктеу» сілтемесі берілсе, оны осы бөлімнің төменгі жағына орналастыруға болады.