Қазақша рефераттар

Ауыз әдебиетінің түрлері

Сабақтың тақырыбы

Мақал-мәтелдер мен жұмбақтар — шешендіктің айнасы.

Мақсаты

  1. Білімді тереңдету: білім алушылардың мақал-мәтелдер мен жұмбақтар туралы білімін кеңейту; салыстыру, ажырата білу дағдыларын дамыту; оқу және талдау машықтарын қалыптастыру; мағынасын дұрыс түсінуге үйрету. Мақал-мәтелдер мен жұмбақтардың тілдегі сөз көркі екенін ұғындыру.
  2. Ойлау қабілетін арттыру: алғырлық пен аңғарымпаздықты дамыту, тез шешім қабылдау дағдысын жетілдіру.
  3. Тәрбиелік бағыт: ата мұраны құрметтеуге баулу; өз пікірін мақал-мәтелмен көркемдеп жеткізіп, ойын түйіндеп айтуға тәрбиелеу.

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сабақ типі

Білім, білік, дағдыны арттыру.

Сабақтың түрі

Іскерлік пен дағдыны қалыптастыру.

Сабақтың әдісі

Түсіндіру, іздендіру, сұрақ-жауап, ойын, талдау.

Көрнекілігі

Тақта, слайдтар, тақырыптық кестелер, үлестірме қағаздар.

Пәнаралық байланыс және әдіс-тәсілдер

Пәнаралық байланыс

Қазақ әдебиеті.

Әдіс-тәсілдер

Пікір бөлісу, талдау, сұрақ-жауап, іздендіру және т.б.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Білім алушыларды түгендеу.
  • Сабаққа психологиялық дайындық жүргізу.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Өткен сабақты пысықтау арқылы жаңа тақырыпқа бағыттау.

Ой қозғау сұрақтары

  1. 1) Халық ауыз әдебиеті дегеніміз не?
  2. 2) Ауыз әдебиетінің түрлері қандай?
  3. 3) Мақал-мәтелдер дегеніміз не?
  4. 4) Мақал-мәтелдердің тақырыптары қандай түрлерге бөлінеді?

Негізгі түсінік: мақал мен мәтелдің айырмашылығы

Мақал

Мақал — «тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйінін» жасайды. Яғни негізгі ойды ықшамдап, анық әрі тұжырымды түрде жеткізеді.

Мәтел

Мәтелде ой мен пікір бейнелі түрде, тұспалдап, ишарамен айтылады. Сондықтан мағынасы бірден ашыла бермей, ойланып, қорытынды жасау арқылы түсініледі.

Мақал мен мәтел көбіне бірге айтылғанымен, олардың құрылымы мен ойды жеткізу тәсілі жағынан айқын айырмашылығы бар. Бұл ерекшеліктер ойды түсіндіруінде де, сөйлем құралуында да байқалады.