Қазақша рефераттар

Суреттерді ата

«Р» дыбысын қою: сабақтың мақсаты мен құрылымы

Бұл материал инклюзивті ортада «Р» дыбысын дұрыс айтуға үйретуге арналған логопедиялық сабақ жоспары ретінде құрастырылды. Сабақта фонематикалық есту, артикуляция, тыныс алу, ұсақ моторика және сөздік қорды дамыту тапсырмалары бірізді әрі түсінікті түрде беріледі.

Дыбысты қою Бекіту Автоматтандыру Фонематикалық есту Ұсақ моторика

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

  • Дыбыстардың дұрыс айтылуын қалыптастыру.
  • Фонематикалық есту қабілетін жетілдіру.
  • «Р» дыбысын буында, сөзде, сөйлемде ажыратуға үйрету.
  • Суреттерді атап, сөздегі «Р» дыбысының буындағы орнын анықтау.

Дамытушылық- коррекциялық

  • Ой-өрісті дамыту.
  • Есту және көру қабылдауын дамыту.
  • Есте сақтау қабілетін дамыту.
  • Қол мен саусақ бұлшықеттерінің ұсақ моторикасын жетілдіру.
  • Тіл кемістіктерін түзету; «Р» дыбысын қою, бекіту және автоматтандыру.

Тәрбиелік

  • Сабақ барысында тәртіп сақтауға, мұқият тыңдауға ынталандыру.
  • Ұқыптылыққа және тазалыққа тәрбиелеу.

Сөздік жұмыс және құралдар

Сөздік қор (мысалдар)

арыстан жолбарыс раушан гүл қара қалам ракета радио қасқыр ара торғай ғарыш самаурын шар ас бұршақ

Қажетті құралдар

  • Суреттер жинағы, мозаика тақтайшасы.
  • Дәнді дақылдар (әріп жазуға арналған).
  • «Р» дыбысының символы, айна, зонд.
  • Релаксацияға арналған бейне (ноутбук).
  • Қағаз гүл, қағаздан жасалған ағаш жапырағы (үрлеу жаттығулары).

Сабақтың барысы

1) Мотивациялық кезең: амандасу және көңіл күйді көтеру

Балалар шеңбер құрып тұрады. Логопед шеңбер ішінде жүріп, ұл мен қызға кезекпен қарап өлеңді айтады. Соңында балалар қол ұстасады.

Жарқырап күнде ашылды,
Айналаға гүл шашылды.
Қайырлы күн! Біз нәзік қыздармыз!
Қайырлы күн! Біз ержүрек ұлдармыз!

Ұсынылатын уақыт: 3 минут.

2) Релаксация және назарды шоғырландыру

Балалар орындарына жайғасады. Сабақты бастамас бұрын көз бен зейінді тыныштандыруға арналған музыкалық релаксация тыңдалады.

Ұсынылатын уақыт: 5 минут.

3) Әңгімелесу: көктем мезгілі

Сұрақтар: Қазір қай жыл мезгілі? Көктемде табиғатта қандай өзгерістер болады? Ауа райы қандай?

Көктемде ауа райы жылы болады, бірақ кейде кенеттен өзгеріп кетуі мүмкін.

Ұсақ моторикаға арналған қимыл-рет

  • Жаңбыр жауады.
  • Бұршақ жауады.
  • Кейін күн шығады.
  • Кемпірқосақ пайда болады.
  • Ағаштардың жапырағы өседі.
  • Жерде шөп өседі.
  • Гүл өседі.

Ұсынылатын уақыт: 5 минут.

4) Тыныс алу жаттығулары

Көктемгі жаңбырдан кейін ауада қандай иіс сезіледі? Ауаны мұрынмен ішке тартып, ауызбен шығарамыз.

Көктемгі гүлдердің жұпар иісін сезу үшін де дәл осылай тыныс аламыз (балалардың қолына гүл ұстатылады).

Ауа райы өзгеріп, салқын жел соқты: «уууу — уууу — уууу» дыбысын созып айтамыз (қағаз жапырақты үрлеу).

Ұсынылатын уақыт: 4 минут.

5) Жаңа дыбыспен танысу: әріп пен дыбыс айырмашылығы

Бүгін біз «ЭР» әрпімен және «Р» дыбысымен танысамыз.

Әріпті — көреміз, жазамыз.
Дыбысты — естиміз, айтамыз.

6) Артикуляциялық гимнастика: «тілдің серуені»

Тіл көктемде серуенге шығады: «есікті ашады», оңға-солға, жоғары-төмен қарайды. Ауа райы жылы болса «ооооо», суық болса «ддддд» дейді. Жолда күркені көріп «блбл-блбл» жасайды, жүйрік атпен шауып, әжесінің тәтті тосабын «жеп», қайта үйге оралады.

7) «Р» дыбысын қою: айту техникасы

Сурет бойынша дыбысты еліктеп айту (мысалы, күшік ырылдауы) арқылы «Р» дыбысына көшеміз.

Тілді үшкірлетіп, таңдайға көтереміз. Ауаны мұрынмен ішке тартып, тілді дірілдетіп «р-р-р» деп шығарамыз.

Дыбыстық тізбек: дыр – сыр – зыр – жыр

Ұсынылатын уақыт: 20 минут.

8) Буындармен жұмыс: қайталау және бекіту

Ашық және жабық буындар

РА – РО – РЕ – РИ – РЫ – РУ

АР – ОР – ЕР – ИР – ЫР – УР

Тіркес буындар

ДРА – ДРО – ДРЕ – ДРИ – ДРЫ – ДРУ

ТРА – ТРО – ТРЕ – ТРИ – ТРЫ – ТРУ

СРА – СРО – СРЕ – СРИ – СРЫ – СРУ

ЗРА – ЗРО – ЗРЕ – ЗРИ – ЗРЫ – ЗРУ

ЖРА – ЖРО – ЖРЕ – ЖРИ – ЖРЫ – ЖРУ

АДР – АТР – АСР – АЗР – АЖР

9) Фонематикалық есту: «Р» дыбысын естісең — қол соқ

Дыбыстар қатары

а, о, р, т, д, р, б, п, р, ж, ч, р, в, ф, р, г, ғ, р, з, с, р, л, л, р

Буындар қатары

ба, ар, ва, ра, да, ла, на, ра, па, ма, ар, ка, са, ра, ша, са, ра, за, ар, ча, ра, ца, ща, ра

10) Суреттермен жұмыс және дидактикалық ойын

Тапсырма: суреттерді атау.

Ойын: суреттердің ішінен атауында «Р» дыбысы бар сөздерді тауып, бір қатарға ілу.

Қосымша: таңдалған сөздерді буынға бөлу және «Р» дыбысының буындағы орнын анықтау.

11) Сергіту сәті

Бір, екі, үш, төрт, бес —
Саусақтармен ойнаңдар.
Денелерің шынықсын,
Саналарың тынықсын.

12) Жазылым: «Р» әрпін тақтайшаға жазу

Арнайы тақтайшаға дәнді дақылдарды пайдаланып «Р» әрпін жазу. Бұл тапсырма ойлау, есте сақтау және ұсақ моториканы дамытуға бағытталған.

Ұсынылатын уақыт: 4 минут.

13) Рефлексия және бағалау

Сұрақтар: Бүгін қандай әріпті жазып үйрендік? Қандай дыбысты айтып үйрендік?

Өзін-өзі және өзара бағалау: алдымен қасындағы бала бағалайды, кейін логопед қорытынды бағаны айтады. Әр жауап үшін жұлдызша беріледі.

3 жұлдыз

«5»

2 жұлдыз

«4»

1 жұлдыз

«3»

Үй тапсырмасы

Дәптерге «ЭР» әрпін жазып келу.

Ұсынылатын уақыт: 4 минут.