Қазақша рефераттар

Судың химиялық формуласы

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сынып
5 «А»
Тақырып
Дүниежүзілік мұхит
Әдісі
Түсіндірмелі әңгіме, сұрақ-жауап, электронды оқулықпен жұмыс
Көрнекілік
Глобус, интерактивті тақта, электронды оқулық, жарты шарлар картасы, фишкалар

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Дүниежүзілік мұхит ұғымын, оның тіршілік дүниесін, табиғат жағдайларын және негізгі ерекшеліктерін түсіндіру.

Дамытушылық

Оқушылардың интерактивті тақтамен және электронды оқулықпен жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру.

Тәрбиелік

Мұхиттың экологиялық жағдайы мен тұщы су мәселелері негізінде экологиялық тәрбиені күшейту.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру

Сабаққа дайындық, құрал-жабдықтарды тексеру, жұмыс тәртібін қысқаша еске түсіру.

2) Үй тапсырмасын тексеру: блиц-сұрақтар

Алдыңғы тақырыпты жылдам қайталау үшін қысқа әрі нақты сұрақтар қойылады.

  1. 1. Гидросфера дегеніміз қандай қабат?
  2. 2. Жер шарының қанша бөлігін су алып жатыр?
  3. 3. Судың тұздылығы дегеніміз не?
  4. 4. Ішуге жарамды су дегеніміз не?
  5. 5. «Арасан» ұғымына сипаттама бер.
  6. 6. Тұщы су қоры қанша?
  7. 7. Су дегеніміз не?
  8. 8. Судың үш күйін ата.
  9. 9. Су қалай пайда болды?
  10. 10. Адам тәулігіне орта есеппен қанша су жұмсайды?
  11. 11. Дүниежүзіндегі ең лас теңіз қайсы?

3) Қайталау тапсырмалары

Табиғаттағы су айналымы

Интерактивті тақта арқылы су айналымының кезеңдері талқыланады.

Географиялық диктант

  1. 1. Суды қыздырғанда, оның көлемі …
  2. 2. Судың химиялық формуласы …
  3. 3. Булану кезінде су … күйінде болады.
  4. 4. Адам сусыз … күнге шыдайды.
  5. 5. … — жер бетіндегі ең көп таралған заттардың бірі.

«Қатесін тап» тапсырмасы

Оқушылар берілген сөйлемдердегі қателерді тауып, дұрысын дәлелдейді.

  1. 1. Емдік сулардың шығып жатқан жері «промилле» деп аталады.
  2. 2. Су сұйық күйде болмайды.
  3. 3. Судың химиялық формуласы — H2O2.
  4. 4. Қарбыздың құрамында су 10%.
  5. 5. Мұздың салмағы судан ауыр.

Тұщы су мәселесі

Тұщы су қорының шектеулілігі, ластану және үнемдеу мәдениеті туралы қысқаша сипаттама беріледі.

Ерте заманда суға құрмет

Халықтың су көздерін қорғау, бұлақтың көзін ашу, суды ластамау сияқты дәстүрлері талқыланады.

4) Жаңа сабақ

Сабақ тақырыбы мұхит жағалауы туралы бейнематериал арқылы ашылады. Оқушыларға негізгі ұғымдар мен деректер ұсынылады.

Жоспар

  1. Дүниежүзілік мұхитқа жалпы сипаттама
  2. Әр мұхиттың негізгі ерекшелігі мен табиғат жағдайы
  3. Мұхит қорларын пайдалану

Дүниежүзілік мұхит: негізгі ұғымдар

Анықтама

Мұхит — материктердің арасында орналасқан алып су кеңістігі.

Факті

Жер бетінің 71%-ын мұхит суы алып жатыр.

Құрам

Мұхит тіршілігі планктон, нектон, бентос болып бөлінеді.

Әлемдік мұхит жүйесінде 4 мұхит және шамамен 75 теңіз бар. Мұхит астындағы тіршілік туралы бейнематериал оқушылардың қызығушылығын арттыруға көмектеседі.

Тынық мұхиты

  • Ең үлкен, ең терең, аралдары ең көп мұхит.
  • 1520 жылы Ф. Магеллан саяхаты кезінде қатты дауылға ұшырамағандықтан «Тынық мұхит» деп атаған.
  • Көлік қатынасындағы рөлі жоғары.

Ең терең жері

Мариан шұңғымасы — 11 022 м

Ауданы

180 млн км²

1961 жылы АҚШ әскери-теңіз күштерінің «Триест» батискафы Мариан шұңғымасының түбіне түскен. Мұхит тіршілігі электронды оқулық материалдары бойынша қарастырылады.

Атлант мұхиты

  • Ең ұзын мұхит; солтүстік және оңтүстік поляр аймақтарын жалғастырады.
  • Балық ресурсы мол: шамамен 40%.
  • Жағалауларында халық тығыз қоныстанған.

Ең терең жері

Пуэрто-Рико шұңғымасы — 8 742 м

Мұхиттың тіршілік дүниесі электронды оқулық арқылы зерделенеді.

Үнді мұхиты

Көлемі

75 млн км²

Ең терең жері

Зонд шұңғымасы — 7 209 м

  • Ең жылы мұхиттардың бірі; суы көбіне мөлдір.
  • Кей аймақтарында тұздылығы жоғары: Қызыл теңіз — 41‰.
  • Маржандық аралдары көп (көрнекі коллекциямен жұмыс).

Тіршілік дүниесі электронды оқулық бойынша бекітіледі.

Солтүстік Мұзды мұхит

Оқулық мәтінімен жұмыс: 57-бет. Мұхиттың табиғат жағдайлары, мұз жамылғысы және тіршілік ерекшеліктері талқыланады.

Мұхит қорларын пайдалану

Топтастыру әдісі арқылы мұхит ресурстарының негізгі бағыттары анықталады: биологиялық ресурстар, минералдық ресурстар, көлік қатынасы, рекреация және ғылыми зерттеулер.

Биоресурстар

Балық, теңіз өнімдері, балдырлар.

Минералдық ресурстар

Мұнай-газ, тұз, кен орындары.

Көлік және байланыс

Теңіз жолдары, порттар, логистика.

Рекреация

Демалыс, туризм, жағалау аймақтары.

Бекіту, бағалау және үй тапсырмасы

Бекіту

Интерактивті тақтада «Ең ерекше» кестесі толтырылады (ең үлкен, ең терең, ең жылы, ең тұзды т.б.).

Бағалау

Фишка арқылы қалыптастырушы бағалау жүргізіледі.

Үйге тапсырма

21-тақырып: 1–4-сұрақтарға жауап дайындау.