Ұлы Отан соғысының басталуы

Ұлы Отан соғысы жылдарындағы Қазақстан

Бұл материал ашық сабақ форматына арналған: оқушыларға Ұлы Отан соғысының шығу себептерін түсіндіру, қазақстандықтардың майдандағы ерлігін және тылдағы еңбектің үлесін ашып көрсету, тарихи жады мен отансүйгіштік құндылықтарын тереңдету.

Сабақтың түрі

Ашық сабақ

Оқыту формасы

Топтық жұмыс

Қолданылатын әдістер

  • Сұрақ-жауап
  • Ой қозғау
  • Топтастыру
  • Сын тұрғысынан ойлау стратегиялары
  • Танымдық ойындар

Көрнекіліктер

Карта, интерактивті тақта, слайдтар, үлестірмелі материалдар, ҚР саяси картасы, буклеттер, бейнетаспалар.

Сабақтың мақсаттары

Білімділік мақсат

Ұлы Отан соғысының шығу себептерін түсіндіру; қазақстандықтардың шайқастардағы ерліктері мен тыл еңбеккерлерінің қосқан үлесі туралы нақты мәлімет беру.

Дамытушылық мақсат

Оқушылардың тарихи оқиғаларды есте сақтау, зерттеу, іздену және шығармашылық жұмыс жасау қабілеттерін дамыту.

Тәрбиелік мақсат

Ұлы Жеңістің тарихи маңызын таныту, «Ешкім де, ешнәрсе де ұмытылмайды» қағидасының құндылығын ұғындыру арқылы отансүйгіштікке тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралдарын тексеріп, түгелдеу.
  • Оқушылардың назарын сабаққа шоғырландыру.

II. Үй тапсырмасын сұрау

  • 1-тапсырма: «Миға шабуыл».
  • 2-тапсырма: Оқушы шығармашылығы (ауыл тұрғыны, батыр ана Мария Степановнаның өмірінен үзінді).

III. Жаңа сабақтың жоспары

1) Ұлы Отан соғысының басталуы
2) Қазақстан экономикасы соғыс жағдайында
3) Қазақстандықтар Мәскеу, Ленинград үшін шайқаста
4) Қазақстан — Сталинград майданының жақын тылы
5) Соғыс бағыты — Батыс
6) Бүкілхалықтық көмек
7) Соғыс жылдарындағы ұлтаралық қатынастар

Жаңа сабақты меңгерту: тапсырмалар

Негізгі жұмыс «оқып, пікірталас» стратегиясы арқылы жүргізіледі: дерекпен танысу, дәлел келтіру, қорытынды жасау.

3-тапсырма: Экономиканы соғыс жағдайына бейімдеу

Республика экономикасын соғыс жағдайына лайықтап қайта құру жүзеге асырылды. Жаңа құрылыс кәсіпорындарын көрсетіп жазыңдар:

  • Қарағанды шахталары
  • Жезді
  • Шығыс Қоңырат
  • Мырғалымсай
  • Найзатас кеніштері
  • Ақтөбе ферроқорытпа зауыты
  • Текелі
  • Өскемен қорғасын-мырыш комбинаты

4-тапсырма: Кәсіпорындарды көшіру (санды дұрыс көрсет)

Өнеркәсіп орындары майданға жақын өңірлерден елдің шығыс аудандарына көшірілді. Қажетті сандар:

  • Зауыттар мен фабрикалар, цехтар мен артельдер: 220
  • Тамақ өнеркәсібі: 54
  • Жеңіл және тоқыма өнеркәсібі: 53

5-тапсырма: Бос орындарды толықтыру

Мәтіндегі қалып кеткен сөздер мен сандарды толықтырыңдар. Қажетті сөздер мен тіркестер:

Сталинград Қазақстан 500 Сайхын Ордада Ақтөбе Ғани Сафиуллин 120 800 Нүркен Әбдіров Боковская–Пономаревка «Павлов үйі» Мырзаев Қарсыбай Сыпатаев түбегейлі бетбұрысқа сөзсіз жеңілісін

IV. Сабақты бекіту

6-тапсырма: «Тарихи шындық» (дұрыс/бұрыс)

Әр тұжырымға «дұрыс» немесе «бұрыс» деп жауап беріңдер.

  • Жүздеген қазақстандықтар шетелдердегі Қарсыласу қозғалысына қатысты. Солардың ішінде Кеңес Одағының Батырлары А. С. Егоров пен З. У. Құсайыновтың есімдері белгілі.
  • 1945 жылғы 16 наурызда Кеңес артиллериясының қуатты үні Берлин операциясының басталғанын паш етті.
  • 1945 жылы 2 мамырда Кеңес Армиясы Германия астанасы Берлинді толық бақылауына алды.
  • Кеңес Одағының Батыры атағы Сағадат Нұрмағамбетовке Мәскеу үшін шайқасқа қатысқаны үшін берілді.
  • Р. Қошқарбаев досы Г. Булатовпен бірге Рейхстагқа алғашқылардың бірі болып Жеңіс туын қадады.

7-тапсырма: Сөйлем құрастыру

Берілген сөздерден мағыналы сөйлем құрастырыңдар. Үлгі жауаптар:

1-сөйлем

Мемлекет Қызыл Армияны танкімен және авиациямен жарақтандыруға ерекше көңіл бөлді.

2-сөйлем

Мәскеу түбінде ауыр шайқастар жүріп жатқан кездің өзінде-ақ Шымкент теміржол торабының комсомолдары «Қазақстан комсомолы» танк колоннасына қаржы жинап берді.

3-сөйлем

Жүздеген мың оқушы масақ теріп, металл сынықтарын жинады.

4-сөйлем

Олар өздері тапқан 4 млн сомнан астам қаражатты «Қазақстан пионері» қорына аударды.

8-тапсырма: «Тарихи шындық» (сандарды орнына қою)

1) Республика 532 мың көшірілген адамды қабылдады.

2) Соғыс қарсаңында Қазақстанға 102 мың поляк айдап әкелінген болатын.

3) Еділ бойындағы 360 мыңнан астам неміс Қазақстанға әкімшілік жолмен көшірілді.

4) 1945 жылғы қазан айындағы мәліметтер бойынша, зорлықпен жер аударылғандардың саны 2 млн 464 мыңға жуық болған.

Қорытынды бөлім: «Сен білесің бе?» (тест)

Тақырыпты қорытындылау үшін көп таңдаулы тест ұсынылады.

1–5 сұрақ

  1. Германияның КСРО-ға қарсы қауырт соғыс жоспары қалай аталды?
    A) «Шлиффен»
    B) «Үлкен Түркістан»
    C) «Арбайтегемайншафт Түркістан»
    D) «Барбаросса»
    E) «Остланд»
  2. Фашистердің жоспары бойынша Қазақстан қандай ірі құрылымның құрамына енуі тиіс болды?
    A) «Остланд»
    B) «Московия»
    C) «Үлкен Түркістан»
    D) «Кавкан»
    E) «Еділ–Орал»
  3. Ұлы Отан соғысы жылдарында Қазақстанда әскери даярлықтан өткен адамдар саны:
    A) 500 мыңнан астам
    B) 1 млн-нан астам
    C) 1 млн 500 мыңнан астам
    D) 2 млн-нан астам
    E) 2 млн 500 мыңнан астам
  4. Соғыс жылдары батыс облыстардан Қазақстанға көшірілген өнеркәсіп орындарының саны:
    A) 120
    B) 220
    C) 612
    D) 405
    E) 320
  5. Ұлы Отан соғысы қашан басталды?
    A) 1927 ж.
    B) 1918 ж.
    C) 1941 ж.
    D) 1924 ж.
    E) 1937 ж.

6–10 сұрақ

  1. 1941 ж. Брест қамалын қорғаушы қазақстандықтар:
    A) М. Ғабдуллин, С. Баймағамбетов
    B) Т. Тоқтаров, Ш. Шолтыров
    C) Қ. Тұрдыев, Ш. Шолтыров
    D) Б. Момышұлы, Б. Бейсекбаев
    E) Р. Қошқарбаев, Д. Шыныбеков
  2. Генерал-майор И. В. Панфилов басқарған 316-атқыштар дивизиясы қай шайқаста ерекше ерлік көрсетті?
    A) Сталинград үшін
    B) Брест қамалы үшін
    C) Ленинград үшін
    D) Мәскеу үшін
    E) Курск үшін
  3. Мәскеу түбіндегі шайқаста Б. Момышұлы қандай әскери бөлім түріне командир болды?
    A) Взвод
    B) Рота
    C) Батальон
    D) Полк
    E) Дивизия
  4. Мәскеу шайқасындағы ерлігі үшін Кеңес Одағының Батыры атағын алған ротаның саяси жетекшісі:
    A) Б. Бұлқышев
    B) Р. Қошқарбаев
    C) Қ. Аманжолов
    D) М. Ғабдуллин
    E) Б. Момышұлы
  5. 1941 ж. жазылған «Ленинградтық өренім» өлеңінің авторы:
    A) С. Сейфуллин
    B) С. Мұқанов
    C) Ж. Жабаев
    D) М. Дулатов
    E) С. Торайғыров

Бағалау және үй тапсырмасы

Бағалау

Оқушылар өзін-өзі бағалау тәсілі арқылы өз нәтижесін саралайды.

Үй тапсырмасы

«Ұлы Отан соғысы жылдарындағы Қазақстан. Жеңіс оңайлықпен келген жоқ» тақырыбына эссе жазу.