Оқушы әрекеті
Мақсат және күтілетін нәтижелер
Мақсаты
- Тарау бойынша білімді жүйелеу, қайталау және бекіту.
- Қарастырылатын құбылыстардың физикалық заңдар мен формулалармен байланысын анықтау дағдысын дамыту.
- Қоршаған ортадағы құбылыстардың мәнін түсіндіру арқылы ой-қиялды және пәнге қызығушылықты арттыру.
Күтілетін нәтиже
- Оқушылардың сабаққа ынтасы артады.
- Негізгі формулаларды қолданып, есептер шығара алады.
- Анықтамаларды нақты айтып, дәлел келтіреді; тапсырмаларды орындап, өз жұмысын қорғай алады.
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Мұғалім әрекеті
- Амандасу, түгендеу.
- Психологиялық ахуал қалыптастыру.
Мінеки, бізде тыныштық,
Естілмейді дыбыс түк.
Мұны біз де қоштаймыз,
Кешіккендерді тоспаймыз.
Ғылымдардың ғылымы —
Физика жайында,
Сабағымызды бастаймыз.
«Жүректен жүрекке» әдісі арқылы оқушылар бір-біріне жылы лебіз білдіреді.
Оқушы әрекеті
- Мұғаліммен амандасады, кезекші қатыспаған оқушыларды хабарлайды.
- Бір-біріне сәттілік тілейді.
- Өлең жолдарынан физикалық құбылыстарды тауып, түсіндіру арқылы 3 топқа бөлінеді.
- Топ басшысын сайлап, топ ережесін еске түсіреді; оқу құралдарын дайындайды.
2) Кіріспе: бейнеролик және проблемалық сұрақтар
Мұғалім әрекеті
Табиғаттағы құбылыстар туралы бейнеролик көрсетеді. Одан кейін оқушылардың ойлауын белсендіру үшін проблемалық сұрақтар қояды және жауаптар арқылы сабақ тақырыбын нақтылатады. Сабақ жоспары мен бағалау қағидаларын түсіндіреді.
Проблемалық сұрақтар
- Бейнероликтен нені байқадыңыз?
- Табиғат құбылыстарындағы қандай өзгерістерді атай аласыз?
- Осы өзгерістердің пайда болуына қандай физикалық шама әсер етеді деп ойлайсыз?
«Білу» кезеңі
Тақырыпты өмірмен байланыстыру: физика мақал-мәтелдерде қалай көрінеді?
1) «Отты үрлеген жағады, шындықты іздеген табады.»
Отты үрлеген кезде отқа жаңа, таза ауа (оттегі) көбірек келеді. Бұл жанудың қарқындылығын арттырып, оттың жақсы жануына әсер етеді.
2) «Түндіксіз үйден түтін түзу шықпайды.»
Қыста үйге от жаққанда пештің не самауырдың жақсы жануы үшін түндікті ашып, салқын ауаның кіруіне жағдай жасайды. Салқын ауа тығыз болғандықтан төмен түсіп, қызған жеңіл ауаны жоғары ығыстырады. Бұл — конвекция құбылысының көрінісі; сондықтан түтіннің шығуы да реттеледі.
3) «Нан піскенше күлше күйеді.»
Қыздырылатын дененің массасы неғұрлым аз болса, оның температурасын көтеру үшін соғұрлым аз жылу қажет. Сондықтан кішірек әрі жұқа тағам тезірек қызады да, күйіп кетуі мүмкін.
4) «Тонның жылуы терісінен емес — жүнінен.»
Жүн талшықтарының арасында ауа қабаты болады. Ауа — жылу өткізгіштігі төмен орта, сондықтан тон адам жылуын сыртқа аз шығарып, сыртқы суықтың денеге өтуін баяулатады.
Негізгі акцент
Бұл сабақта оқушылар жылу құбылыстарын тек анықтама ретінде емес, заңдар мен формулалар арқылы түсіндіру, өмірлік мысалдармен байланыстыру және дәлелдеп айту дағдыларын жетілдіреді.