Қазақша рефераттар

Асыл тастардың түрлері

Жоспар

  • Асыл тастардың түрлері
  • Асыл тастардың химиялық, физикалық, емдік қасиеттері мен түстері
  • Жұлдыз жорамалға сай келетін асыл тастар туралы мәлімет

Мақсаты

  1. 1 Асыл тастардың химиялық, физикалық және емдік қасиеттерімен таныстыру.
  2. 2 Асыл тастардың халық арасындағы орны туралы түсінікті кеңейту.
  3. 3 Асыл тастарды мәдениетті түрде пайдалануға, қадірлеп-қастерлеуге тәрбиелеу.

Міндеті

Асыл тастар туралы мәлімет беріп, оларды дұрыс қолдануға және ұқыпты пайдалануға үгіттеу.

Негізгі ой: асыл тастардың құндылығы тек әшекейде емес, олардың табиғи қасиеттері мен мәдени мағынасында.

Асыл тастар

Зүмірет (зүбәржат, замартас)

Жасыл, мөлдір

Зүмірет — жасыл түсті, мөлдір минерал. Ол көбіне ұзынша баған тәрізді болып түзіліп, жеке кристалл түрінде кездеседі.

Халықтық түсінік бойынша, зүмірет қуаныш пен көтеріңкі көңіл күй сыйлайды, дел-салдықтан арылтып, ойды ширатады. Бұрын ұмытшақ немесе көзі нашар көретін әйелдер оны мойнына тағуды дәстүр еткен.

Рубин (лағыл)

Қызыл корунд

Рубин атауы латынның rubens, rubinus сөздерінен шыққан, мағынасы — «қызыл». Химиялық құрамы бойынша бұл тас Al2O3 минералына жатады және корунд сыныбының өкілі.

Рубиннің қаттылығы Моос шкаласы бойынша 9, ал тығыздығы шамамен 3,97–4,05 г/см3. Қызыл реңктің пайда болуына құрамындағы хром қоспасы әсер етеді.

Қызыл корундтар «рубин (лағыл)» деп аталса, көк түстілері «сапфир» деп аталады.

Алмаз

Көміртек аллотропы

Алмаз (грекше adamas — «бұзылмас, жеңілмес») — көміртектің аллотропиялық түрі болып саналатын жай зат. Табиғатта кездесетін алмаз түйіршіктерінің салмағы көбіне 0,1–1,0 караттан аспайды.

Негізгі физикалық қасиеттері

  • Меншікті салмағы 3,5–4,0 г/см3
  • Қаттылығы (Моос) 10

Қыздыру кезіндегі мінез-құлқы

  • Ауада 850–1000°C шамасында жанады
  • Оттекте 720–800°C аралығында жанады
  • Вакуумда немесе инертті газда 2000°C температурада 15–20 минут ішінде толықтай графитке айналады

Мәдени түсінікте алмаз ізгілік пен ерлікті бейнелейді, адамға күш-қуат береді деп сипатталады.

Сапфир

Көк тас

Сапфир (грекше sappheivos — «көк тас») — құрамында Ti мен Fe қоспалары бар корундтың бір түрі.

Халық арасында сапфир адамға рух беріп, амулет ретінде қорқыныштан және өтіріктен сақтайды деген наным бар. Сондай-ақ, есте сақтау қабілетін күшейтеді деп айтылады.

Әшекей ретінде сапфир тағу жүрек ауруларынан қорғайды деген пікір де кездеседі.