Қазақша рефераттар

Ғаламдық проблема ұғымы

Сабақ тақырыбы

География (11-сынып): Адамзаттың ғаламдық проблемалары (презентациямен). Негізгі назар: бейбітшілікті сақтау мәселесі.

Сабақтың типі

Жаңа білімді меңгерту.

Сабақтың түрі

Ашық сабақ.

Әдіс-тәсілдер

Блум таксономиясы, түсіндіру, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау, салыстыру, деңгейлік және шығармашылық тапсырмалар.

Сабақтың мақсаты

Оқушыларға адамзаттың ғаламдық проблемаларының туындау себептерін, мәнін және шешу мүмкіндіктерін ғылыми деректерге сүйене отырып терең меңгерту. БАҚ пен интернет материалдарын пайдалану арқылы географиялық білім мен талдау дағдыларын дамыту.

Білімділік міндеті

  • Алған білімді табиғат пен қоғам құбылыстарымен байланыстыра қолдану.
  • Ғаламдық проблемалардың өзектілігін түсіндіру: олардың бар екенін және қауіпті салдарын оқушы санасына жеткізу.

Дамытушылық міндеті

  • Саяси картадағы өзгерістерді талдау дағдыларын қалыптастыру.
  • Шығармашылық ізденіс арқылы танымдық құзыреттілікті арттыру.

Тәрбиелік міндеті

  • Өмір қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарауға, жанашырлық пен бейбіт құндылықтарды құрметтеуге тәрбиелеу.
  • Татулық, бірлік, бейбітшілік туралы түсінікті нығайтып, тұлғалық қасиеттерін қалыптастыру.

Ресурстар және пәнаралық байланыс

Көрнекіліктер

  • Оқулық, атлас, дүние жүзінің саяси картасы.
  • Интерактивті тақтадағы флипчарттар, тірек-сызбалар.

Пәнаралық байланыс

  • Тарих, қазақ әдебиеті.
  • Экология, биология, химия.

Күтілетін нәтиже және бағалау

Нәтиже 1

Сабақ соңында оқушылар табиғат, адам және қоғам арасындағы өзара байланыстылықты анықтайды.

Нәтиже 2

Ғаламдық проблемалардың түрлерін, туындау себептерін және шешу жолдарын талдап, өз ойын негіздеп жеткізе алады.

Нәтиже 3

Танымдық қызығушылығы артып, бейбітшілікті қолдайтын отаншыл тұлғалық ұстаным қалыптастырады.

Бағалау

Оқушылардың жұмысы әр кезең бойынша бағалау парағы арқылы белгіленеді және қорытындыланады.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  1. 1 Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру, назарын сабаққа шоғырландыру.
  2. 2 Топтарға бөліп, тапсырмалар беру; ауызша және карта бойынша жауап ұйымдастыру.
  3. 3 Сабақ бойы бағалау парағын жүргізу.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Тақырып: «Дүние жүзінің саяси картасы».

Топтық жұмыс: ұғымдар мен түсініктер

  • 1-топ: геосаясат, БҰҰ; қазіргі таңда БҰҰ-ға қанша мемлекет мүше?
  • 2-топ: саяси картадағы сапалық өзгерістер; НАТО (Солтүстік Атлантикалық шарт ұйымы).
  • 3-топ: саяси картадағы сандық өзгерістер; ТМД.

Елдердің экономикалық-географиялық орны және геосаяси бағалау

  • 1-топ: Қазақстанның экономикалық-географиялық орнын сипаттап, геосаяси жағдайына баға беріңдер.
  • 2-топ: Ресей Федерациясының ЭГО-сы мен геосаяси жағдайына баға беріңдер. Ресейдегі геосаяси проблемалар қандай?
  • 3-топ: АҚШ-тың ЭГО-сы мен геосаяси жағдайына баға беріңдер.

III. Жаңа сабақты меңгеру кезеңі

Жетекші ұғымдар

Ғаламдық проблема, милитаризм, конверсия.

Түсіну

Ғаламдық проблема ұғымын талдау, себеп-салдар байланысын ашу.

Қолдану

Картамен жұмыс, деңгейлік тапсырмалар, проблемалық сұрақтарға жауап.

Талдау

Проблемалардың өзара байланысын анықтау, салыстыру және қорытынды жасау.

Негізгі тезис

Ядролық қауіпсіздік — ғаламдық қауіпсіздіктің маңызды кепілі.

Қорытынды

Пысықтау, рефлексия, қорытынды бағалау.

Негізгі мазмұн: ғаламдық проблема ұғымы

ХХ ғасырдың соңғы онжылдығында адамзат көптеген шиеленіскен әрі күрделі мәселелермен бетпе-бет келді. Бұл мәселелер ғаламдық проблемалар деген атауға ие болды.

Ғаламдық проблемалар — бүкіл адамзатқа ортақ, мемлекеттердің өзара қатынасына, қоғам мен табиғат байланысына және ресурстарды бірлесіп пайдалану мен қорғауға тікелей әсер ететін проблемалар. Оларды шешу кең ауқымды халықаралық ынтымақтастықты талап етеді.

«Адам – Қоғам – Табиғат» үштағаны

Ғаламдық проблемалар өзара ықпалдасу арқылы біртұтас жүйе құрайды:

Адам

Халықтың әлеуметтік дамуы, қауіпсіздігі, өмір сапасы.

Қоғам

Экономикалық даму, саяси тұрақтылық, халықаралық қатынас.

Табиғат

Қоршаған ортаға әсер, ресурстардың сарқылуы, экожүйе теңгерімі.

Проблемалар деңгейі және өзара байланысы

Көп мәселе жергілікті деңгейде басталып, кейін ұлттық, одан соң ғаламдық деңгейге ұласуы мүмкін.

Жергілікті проблема

Мысалы: нашақорлық пен есірткіге қарсы күрес (жергілікті ортадан басталады).

Мемлекеттік деңгей

Ұлттық саясат, құқықтық тетіктер, денсаулық сақтау және қауіпсіздік жүйесі арқылы шешіледі.

Ғаламдық деңгей

Халықаралық келісімдер мен ынтымақтастықты талап етеді.

Маңызды қағида

Ғаламдық проблемаларды бірде-бір мемлекет немесе мемлекеттер тобы жеке-дара шеше алмайды. Нәтиже бейбіт жағдайда және елдер өзара тәуелділікті түсініп, жалпыадамзаттық мүддені алдыңғы орынға қойған кезде ғана мүмкін болады.

Бейбітшілікті сақтау: дүниежүзілік соғысты болдырмау

Тарихи дерек және қазіргі қауіп

  • Адамзат тарихында 14 500-ден астам соғыс болған.
  • Соғыстар салдарынан шамамен 3,5 млрд адам қаза тапқан.
  • Қазіргі заманда бір термоядролық зарядтың қуаты Екінші дүниежүзілік соғыста қолданылған көптеген қарудың жиынтық әсерімен салыстыруға келеді.

Қарулану жарысының құны

Жылдық шығын

≈ 1 трлн АҚШ доллары

Бұл көрсеткіш Жапония сияқты елдің ұлттық табысымен шамалас деп бағаланады.

Адам ресурсы

≈ 26 млн адам

Әлем елдерінің армияларында еңбек процесінен уақытша шеттеп, әскери қызмет атқаратындар саны.

НАТО туралы қысқаша анықтама (анықтамалық блок)

НАТО (Солтүстік Атлантикалық шарт ұйымы) — әскери-саяси одақ. 1949 жылы 4 сәуірде құрылды. Мәтінде мысал ретінде келесі елдер аталады: АҚШ, Франция, Германия, Ұлыбритания, Канада, Италия, Бельгия, Люксембург, Нидерланды, Португалия, Дания, Норвегия, Испания, Түркия, Грекия.