Сөздердің мағынасын түсіндір
Сабақтың мақсаты
- Білімдік: сөз және оның мағынасы туралы білімді қайталау, еске түсіру, толықтыру.
- Дамытушылық: сөйлеу мәдениетін дамыту, шығармашылық қабілеттерді арттыру.
- Тәрбиелік: сауатты жазу дағдыларын қалыптастыру, ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Психологиялық дайындық
Адамның күлкісі — әлемдегі ең ғажайып құбылыстардың бірі. Күлкі арқылы адам таныса да, қоштаса да алады. Жымиыс сезім әлемінің есігін ашады.
Күлкі арқылы көңіл күйіңізді білдіріп көріңіз: бір-біріңізге жымиып, күлкіңізді сыйлаңыз. Рахмет! Ендеше сабағымызды бастайық.
Үй тапсырмасын тексеру
- Үй жұмысы жазылған тапсырмаларды орындату.
- Оқушылардың жауаптарын тыңдап, қысқаша кері байланыс беру.
Қызығушылықты ояту
Қайталайық
- Сөз дегеніміз не?
- Сөздер неден құралады?
- Дыбыстар нешеге бөлінеді?
Тапсырма
Берілген сөздерді мағынасына қарай топтастырып жазыңыз:
Негізгі ой
Сөздер мағынасына қарай сөз таптарына бөлінеді. Қазақ тілінде 9 сөз табы бар.
Еске түсіреміз
Зат есім, етістік, сын есім, сан есім туралы ережелерді қайталау.
Сөз мағынасының өзгеруі
Талдау
Сөздердің мағынасын түсіндіріңіз: жол – жал – жыл – жел.
Не байқаймыз?
Сөз құрамындағы бір дыбыстың өзгеруі сөздің мағынасына әсер етеді, яғни мағына өзгереді.
Қолдану
Сөздің соңғы дауыссыз дыбысын өзгертіп, жаңа сөз жасаңыз: жоқ, жан, жыр, жем.
Ойын: «Ойлан, тап!»
Бірінші сөздің жалғасы әрі екінші сөздің бастауы болатын буынды табыңыз.
Үлгі 1
қал — ___ — быс
Жауабы: табыс
Үлгі 2
бал — ___ — мақ
Үлгі 3
ма — ___ — лант
Жауабы: талант
Қосымша
«Табыс» және «талант» сөздерінің мағынасын ашып, түсіндіріңіз.
Оқулықпен жұмыс
- Оқулықтағы тапсырмаларды орындау.
- Жаттығуларды топтарға бөліп орындату.
- Қосымша шығармашылық тапсырмалар беру.
Қорытынды идея
Сөз — мағынасы бар тілдік бірлік. Сөз құрамындағы дыбыстың аз ғана өзгерісі жаңа мағына тудыра алады; сондықтан сөзді дұрыс айту мен сауатты жазу — тіл мәдениетінің негізгі шарты.