Суық түстерді ата
Сабақтың мақсат-міндеттері
Білімділік
Оқушылардың түстану бойынша білімін жүйелеу және түстерді қолдану технологиясын түсіндіру.
Дамытушылық
Теориялық білімді тәжірибеде шығармашылықпен көрсетуге ықпал ету, практикалық іс-әрекеттерін қалыптастыру, сабаққа қызығушылығын және өздігінен ойлау қабілетін дамыту.
Тәрбиелік
Шығармашылық жұмыстар арқылы эстетикалық талғамды арттыру, ұқыптылыққа, әсемдікке және шеберлікке тәрбиелеу.
Әдістер, құралдар және пәнаралық байланыс
Сабақ әдістері
- Түсіндірмелі әдіс
- Сұрақ-жауап
- Практикалық әдіс
Оқыту құралдары мен көрнекілігі
- Интерактивті тақта
- Плакаттар
- Оқулықтар
- Акварель
- Гуашь
- Палитра, қылқалам
Пәнаралық байланыс
Сызу, математика, тарих, еңбек пәндерімен байланыста жүргізіледі.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Амандасу
- Түгелдеу
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару
- Оқу құралдарының дайындығын тексеру
II. Үй тапсырмасын тексеру («Кім жылдам?»)
Оқушылар сұрақтарға жауап беру арқылы «ойындағы гүлді» күлтелерімен толықтырады.
- 1 Портрет дегеніміз не?
- 2 Автопортрет дегеніміз не?
- 3 Натюрморт дегеніміз не?
- 4 Батальды жанр дегеніміз не?
- 5 Композиция дегеніміз не?
- 6 Перспектива дегеніміз не?
Жаңа материал: түс және символ
Негізгі және қоспа түстер
Түстер үш негізгі түске бөлінеді: қызыл, сары, көк. Қалған түстер осы түстерді араластыру арқылы алынады.
- Қызыл + сары → қоңырқай сары (қызғылт-сарыға жақын реңк)
- Көк + қызыл → күлгін
- Сары + көк → жасыл
Жылы және суық түстер
Жылы түстер
Қызыл, сары, сарғыш
Суық түстер
Көк, көгілдір, күлгін
Кейбір реңктер жағдайға қарай жылы немесе суық әсер беруі мүмкін. Бұл — реңктің қанықтығы мен көрші түстерге тәуелді.
Символ ұғымы және түстердің мағынасы
Символ — белгілі бір түсінікті немесе құбылысты білдіретін шартты белгі. Әр халықтың және әр әлеуметтік топтың өзіне тән символдары болады. Бейнелеу өнерінде де, күнделікті өмірде де түстер символ ретінде жиі қолданылады. Қазақстанның ресми символдарының бірі — елтаңба.
Қызыл
Махаббаттың, сұлулықтың, қуаныштың, байлықтың, жеңістің және жастықтың белгісі. Қытайда ауқатты адамдар үйлерінің қақпаларын қызылға бояған. Ежелгі дәуірде құдайлардың үстемдігін және табиғаттан тыс ерекшелігін көрсету үшін қызыл киіммен бейнелеген.
Ақ
Жарықтың, өмірдің, тазалықтың және бейбітшіліктің нышаны. Ежелгі Римде ақбоз аттар, ал Оңтүстік-Шығыс Азияда ақ пілдер қасиетті саналған. Ақ көгершін — бейбітшіліктің белгісі.
Қара
Зұлымдық пен түнді білдіреді. Көп елдерде қара түс — қайғы-қасірет түсі.
Қазақ декоративтік өнеріндегі түстер символикасы
- Көгілдір — аспанның символы
- Жасыл — өсімдіктер мен өмірдің белгісі
- Ақ — тазалық пен құдіретті аспан күштерінің нышаны
- Сары — кең дала мен даналықты білдіреді
Практикалық бөлім: пейзаж салу
Жаңа ұғыммен жұмыс
Оқушылар өз форматтарында плакаттағы үлгіге сүйене отырып пейзаж салады. Пейзаж — табиғат көрінісі. Мұғалім пейзажды салу кезеңдерін түсіндіріп, тақтада көрсетеді.
Оқушылар пейзажды кезең-кезеңімен орындап, рамка сызып, жұмысты акварельмен бояйды.
Танымдық қабілетті дамыту тапсырмасы
Парталарға әртүрлі түстер ұсынылады. Мұғалім оқушылар таңдаған түстеріне қарай қысқаша мінездеме береді. Оқушылар қалаған түсін таңдап, сол таңдауға сәйкес топтарға бөлінеді.
Назар
Тапсырманың мақсаты — түсті тек «әдемілік» ретінде емес, мән-мағынасы бар көркем құрал ретінде қабылдату.
Бекіту, үй тапсырмасы және бағалау
Жаңа білімді бекіту (палитра тапсырмасы)
Оқушылар палитра бетіне түстерді жинай отырып, бояулардағы сұрақтарға жауап береді. Дұрыс жауаптар арқылы палитра «түске толтырылады».
- 1 Негізгі үш түсті ата.
- 2 Суық түстерді ата.
- 3 Жылы түске де, суық түске де жатуы мүмкін түс қандай?
- 4 Жылы түстерді ата.
- 5 Қызыл түс қандай мағына білдіреді?
- 6 Көк түс қандай мағына білдіреді?
Үй тапсырмасы және қорытынды
Ахроматикалық түстер — түссіз түстер. Хроматикалық түстер — әртүрлі түстер.
Үйге
Оқушылар үйден текеметті өз форматтарына бейнелеп келіп, келесі сабақта талдайды.
Бағалау
Жақсы жұмыстар ынталандырылады. Бағалау смайликтер арқылы жүргізіледі.
Қажет болған жағдайда материалдың толық нұсқасын жүктеу бөлімі қолжетімді.