Қазақша рефераттар

Балаларды сабаққа дайындау

Сөз туралы түсінік (280–284 жаттығулар)

Бұл сабақта оқушылар сөйлемнің сөздерден, сөздің дыбыстардан құралатынын, ал дыбыстың әріппен таңбаланатынын қайта еске түсіреді. Сонымен бірге сөздің белгілі бір заттың атауы екенін, әр сөздің өзіне тән мағынасы болатынын нақтылайды.

Сабақтың түрі

Жаңа сабақ

Көрнекіліктер

Суреттер, сызбалар, плакаттар

Сабақтың мақсаттары

  • Сөйлемнің сөздерден, сөздің дыбыстардан құралатынын, дыбыстың әріппен таңбаланатынын оқушылардың есіне түсіріп, сөздің белгілі бір заттың атауы екенін ұғындыру.
  • Сөздің өзіне тән мағынасы болатынын байқатып, сөздерді дұрыс қолдана білу дағдыларын қалыптастыру.
  • Дұрыс әрі орынды сөйлей білуге тәрбиелеу, көркем және шебер сөйлеуге үйрету, сауаттылықты дамыту.

Сабақтың әдістері

Түсіндірмелі Сұрақ-жауап Көрнекілік Талдау-жинақтау

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Сабаққа психологиялық дайындық

Оқушыларды сабаққа жұмылдыру, сыныптың назарын шоғырландыру, жұмысқа даярлау.

2) Үй тапсырмасын тексеру

Бағалау және кері байланыс

Демалыс уақытында берілген тапсырмалар тексеріліп, орындалуы талданады, бағаланады.

3) Өткенді пысықтау

Негізгі ұғымдарды еске түсіру

Дыбыс түрлері мен сөйлем туралы бұрын алған білімдер жүйеленеді. «Дыбыс–әріп–сөз–сөйлем» байланысы нақты мысалдармен қайталанады.

4) Жаңа сабақ

Түсіндіру және талқылау

Әлемдегі барлық дүние әртүрлі бөлшектерден құралады: жаңбыр — су тамшыларынан, орман — ағаштардан тұрады. Сол сияқты, біздің сөйлеу тіліміз сөйлемдерден тұрады.

Талқылауға арналған сұрақтар

  • Сөйлем неден құралады?
  • Сөздер неден құралады?
  • Дыбыстар қалай таңбаланады?

Суретпен жұмыс

Адамдардың бір-бірімен сөйлесіп тұрған сюжетті суреттері бойынша әңгіме құралады: олар не істеп отыр, іс-әрекеттерінен қандай қарым-қатынас байқалады, сөздің адамдарды байланыстыратын рөлі қандай?

Оқушылар еңбек пен сөз туралы мақал-мәтелдер айтады, мағынасын талқылайды.

280-жаттығу

Әр бағанда не жазылғанын тауып оқып, бір-бірінен айырмашылығын ажырату: I баған — әріптер; II баған — қосымшалар; III баған — сөздер.

Жаттығу соңында оқушылар қорытынды жасап, «әріп — дыбысты белгілейді; сөз — мағына береді; сөйлем — ойды білдіреді» деген байланысқа келеді.

Негізгі тұжырым

Дыбыстар / Әріптер

Әріптер дыбысты таңбалайды. Әріп жеке тұрғанда мағына бермейді.

Сөздер

Сөз дыбыстардан құралады, буынға бөлінеді және белгілі бір мағынаны білдіреді.

Сөйлемдер

Сөйлем сөздерден құралып, белгілі бір ойды білдіреді.

Мысал: Түйе — малдың үлкені.

Ескерту: Сөздердің дыбыстық құрамы (ұзындығы) әртүрлі болады.

5) Сөздік диктант

Дыбыс пен әріп өзгерісін байқау

Әйнек — шәйнек; күрек — жүрек; бүйрек — үйрек; адам — қадам; айту — қайту.

Талқылау сұрақтары:

  • Сөздер неге өзгерді?
  • Қандай әріп қосылды немесе алмастырылды?
  • Әріп сөздің қай тұсында өзгеріс жасап тұр?

6) Сергіту сәті

Қимыл-қозғалыс арқылы сергу

Көжегім, тұршы, бетіңді жуышы. Айнаға қарашы, шашыңды тарашы. Таза болып киінші, Мектепке жүгірші.

7) 283-жаттығу

Жұмбақ және сөз мағынасы

Жұмбақты оқып, шешуін табу. Қарамен жазылған сөздердің мағынасын талдау, олардың не себепті өзгергенін анықтау.

8) Қорытынды

Бекіту және рефлексия

«Кім тапқыр?» ойыны

Сағаттағы 12 әріптен 21 сөз құрастыру тапсырмасы беріледі. Бұл жұмыс сөздік қорды кеңейтіп, әріп пен сөз байланысын бекітеді.

Қайталау сұрақтары

  • Сөз неден құралады?
  • Сөйлем неден құралады?
  • Әріп жеке тұрғанда мағыналы сөз бола ала ма? Неліктен?

Сабақты қорытындылау үшін тақырыпқа сай өлең немесе қысқа мәтін оқылып, негізгі ойлар тағы бір рет жинақталады.

9) Бағалау

Нәтижені тіркеу

Оқушылардың белсенділігі, тапсырмаларды орындауы, жауаптарының дәлдігі ескеріле отырып бағаланады.