Қазақша рефераттар

Қуыршақ театры

Мақсаты мен міндеттері

Мақсаты

Оқушылардың джаз жанры туралы түсінігін кеңейту және қуыршақ театрының шығу тарихы жайлы алғашқы мәліметтермен таныстыру.

Міндеттері

  • Балалардың ой-өрісін кеңейтіп, өнер ордалары туралы білімін толықтыру.
  • Театр жанрларын білу және ажырату дағдысын дамыту.
  • Оқыған ақпаратты күнделікті өмірмен байланыстырып, ақпарат құралдарын тиімді пайдалануға машықтандыру.
  • Өнерге қызығушылықты ояту және шығармашылық белсенділікті арттыру.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылар сыныпқа көңілді, ырғақты джаз әуенімен кіреді.
  • Сәлемдесу.

Психологиялық дайындық

Армысың, шапағатты күніміз,
Армысың, мейірімді жеріміз!
Жүрегіміз саз әуенмен жырлайды,
Асыл өнер жанашыры біздерміз.

Сұрақ-жауап: Үнтаспадан тыңдаған әуен таныс па? (Джаз)

Музыканың сипаты қандай? (Жүрдек, көңілді)

2) Үй тапсырмасын тексеру (джаз тақырыбы)

Оқушылардың өткен материалды қаншалықты меңгергенін анықтау үшін төмендегі сұрақтар қойылады:

  1. 1 Джаз музыкасы қай елде пайда болды?
  2. 2 Джаз музыкасында қандай стильдер бар?
  3. 3 Джаз оркестрі туралы айтып бер.
  4. 4 Қазақстанда ұйымдастырылған джаз тобы қалай аталады?

3) Жаңа тақырып: Қуыршақ театры

Қуыршақ театры — қуыршақтар арқылы қойылым көрсететін театр өнерінің бір түрі. Қуыршақты актер қимылға келтіріп, оның сөзін көбіне өзі айтады, кейде көркемсөз оқушы орындайды.

Қуыршақ театрының түрлері

Қуыршақтың түріне, оны қимылға келтіру тәсіліне және сахналық құрылымына қарай бірнеше топқа жіктеледі:

  • Киілмелі — қолға киіп ойнайтын қуыршақтар.
  • Сылдырмақты — жіп немесе сым арқылы қозғалатын қуыршақтар.
  • Экрандық (қағаз қуыршақ) — қағаздағы кескінді экранға түсіріп көрсететін түрі.

Тарихи дерек

XI ғасырда «Діни жазба» тақырыбындағы қойылым көрсететін қуыршақ театрының ерекше түрі пайда болды. Қойылымдағы басты бейне Марияның атымен марионетка қуыршағы кеңінен танылды.

Қазақ жеріндегі қуыршақ театры және «Ортеке»

Қазақ жеріндегі қуыршақ театры ұлттық ойындардан бастау алған. Соның айқын дәлелі — ертеден келе жатқан «Ортеке» ойыны.

Ағаштан жонылып жасалған киік немесе ат мүсіншесіне жіп тағып, домбыра тартқанда жіптің бір ұшын ішекті шертер саусаққа іліп «билеткен». Тартылған күй ырғағына қарай «Ортеке» қимылдап, шағын қойылым әсерін берген.

4) Музыка тыңдау

Бейнекөрініс: «Ортеке».

5) Ән үйрену

Ән: «Ортеке»
Өлеңі: Ш. Смаханұлы
Әні: Ә. Еспаев

6) Қорытынды (сұрақтар)

Сабақты бекіту үшін «күлтешелердегі» сұрақтарға жауап беріледі:

  1. 1 Қуыршақ театры дегеніміз не?
  2. 2 Қуыршақпен өнер көрсетудің қандай түрлері бар?
  3. 3 XI ғасырда кең тараған қуыршақ қалай аталады?
  4. 4 Қазақ жеріндегі қуыршақ театры неден бастау алады?

Есте сақтайық

Негізгі ой

Қуыршақ театры — ойын арқылы ой жеткізетін, қиял мен шеберлікті тоғыстыратын өнер түрі.

Ұлттық мысал

«Ортеке» — қазақ мәдениетіндегі қуыршақ өнерінің жарқын үлгісі: музыка ырғағымен қимылдап, көрерменге әсер береді.