Қазақша рефераттар

Видео сюжет

Қауіпсіздік тәрбиесі • Балабақша • Ересек топ

Өрт қауіпсіздігі туралы түсінікті, жылы әрі есте қаларлық әңгімелеу үлгісі

Оттың пайдасы Өрт қаупі Алдын алу

Мақсаты

Білімді кеңейту

  • Өрттің қаншалықты қауіпті екенін түсіндіру, қауіп-қатерді тануға үйрету.
  • Сіріңке, оттық, тұрмыстық техника сияқты заттарды қауіпсіз қолдану ережелерін меңгерту.
  • Өрттің табиғатқа және адам өміріне әкелетін зиянын ұғындыру.

Тәрбиелік бағыт

  • Сұрақ-жауап арқылы қоршаған ортаны қорғауға тәрбиелеу.
  • Балаларды өрттің алдын алуға ынталандыру, жауапкершілік сезімін қалыптастыру.
  • Оттың «тілсіз жау» екенін түсіндіре отырып, сақтану жолдарын үйрету.

Кіріспе: қоршаған ортамен амандасу

Тәрбиеші балалардың назарын табиғаттың әсемдігіне аударып, күннің алтын сәулесін, мейірімді аспанды және жер-ананы еске түсіре отырып, ортақ жылы ықылас қалыптастырады. Мұндай бастау балаларды сабырлы тыңдауға, ортақ ережені бірге ұғынуға жетелейді.

Сәлемдесу сөздері

  • Армысыз, қайырлы күн!
  • Армысыз, қайырымды Аспан ата!
  • Армысыз, мейірімді Жер-ана!
  • Армысыз, шұғылалы Алтын-күн!

Тілек

  • Қуанайық, шаттанайық бәріміз!
  • Бәріміз күндей жарқырайық!
  • Бәріміз тату болайық!
  • Бәріміз дос болайық!

От — досымыз, от — жауымыз

От — өмірімізге қуат беретін, бойымызды жылытатын, тұрмысымызды жеңілдететін құндылық. От болмаса тамақ піспейді, үй жылымайды. Ал қуатсыз адам еңбек ете алмайды, өмірге қызығушылығы да бәсеңдейді.

Бірақ маңызды шындық

От пайдалы болғанымен, ұқыпсыздық пен немқұрайлық оны бір сәтте-ақ өрт қаупіне айналдырады. Сондықтан «от — дос» деген түсінік әрдайым «от — тілсіз жау болуы мүмкін» деген ескертумен бірге жүруі керек.

Есте сақта

  • Отпен ойнауға болмайды.
  • Үлкендердің рұқсатынсыз сіріңке мен оттықты ұстама.
  • Қауіпсіздік ережесі — өзіңді және жақыныңды қорғау.

От қалай пайда болды? Қысқаша тарихи түсінік

Ерте заманда адамдар отты найзағайдан түскен жалыннан үйреніп пайдаланған. Сол отты сөндірмей сақтап, бір адамды от басында қалдырып отырған. Сондай-ақ адамдар еттің оттың әсерімен дәмдірек болатынын байқап, тамақты пісіріп жеуді меңгерген.

Халықтық таным

Ата-бабаларымыз шөбі шүйгін, берекелі өңірді «отты жер» деп атаған. «Отты жер — қуатты жер» деген ұғым малға да, адамға да күш-қуат беретін тіршілікпен байланысты.

Тілдік байланыс

«От» түбірінен тараған сөздер де жылылық пен үй ұғымын береді: отау, отағасы, отарба. Бұл да оттың адам өміріндегі мәнін көрсетеді.

Өрттің шығу себептері: балалар түсінуі керек негізгі жағдайлар

Өрт көбіне қасақана емес, ұқыпсыздықтан шығады. Кейде қауіптің қалай күшейіп кеткенін де байқамай қаламыз. Сондықтан ең маңыздысы — алдын алу.

Жиі кездесетін себептер

  • Шылым тұқылын толық сөндірмей тастау.
  • Сіріңкемен ойнау.
  • Үтікті немесе басқа электр құрылғысын қосулы қалдыру.
  • Газды ашық қалдыру.

Сіріңке туралы қысқа ереже

Сіріңке күнделікті өмірде қажет: майшамды, газды және басқа да заттарды тұтатуға қолданылады. Бірақ сіріңкені үлкендердің рұқсатынсыз алуға болмайды. Себебі өрт — тілсіз жау.

Көрнекілік әдісі

Бұл тақырыпты балаларға түсіндіруде қысқа видео-сюжеттер (өрттің себептері, қауіпсіздік шаралары, «өрт шықса үрейленбе») өте тиімді: бала нақты жағдайды елестетіп, дұрыс әрекетті есінде сақтайды.

Газ бен электр қауіпсіздігі

Газ плитасын пайдалану

Ас үйге сән беретін газ плитасы тұрмыста маңызды орын алады. Дегенмен көгілдір отпен жұмыс істеу үшін ұқыптылық керек. Егер газ плитасынан ақау байқалса, міндетті түрде ата-анаңа хабарла. Олар арнайы мамандарды шақыртады.

  • Газ плитасы тұрған бөлмені жиі желдет.
  • Газдың иісі сезілсе, сіріңке жақпа, электр шамын қоспа.
  • Есік-терезені ашып, бөлмені желдет.

Электр қауіпсіздігі

Электр — жарық көзі. Бір күнге электр қуаты өшсе, үйіміз қараңғыланып қалады. Бірақ электрді дұрыс қолданбасақ, ол да өртке себеп болуы мүмкін.

Ең басты қағида: электр құрылғысын қараусыз қалдырма және ақау байқалса, үлкендерге дереу айт.

Өрт қауіпсіздігінің негізгі ережелері

Алдын алу

  1. Электр құрылғыларын қолданғаннан кейін тоқтан ажыратуды ұмытпа.
  2. Рұқсат етілмеген жерге электр сымдарын жүргізбе.
  3. Қауіпсіздікті сақта: тәртіп — өзіңді қорғау.
  4. Өрт сөндіруге қажет құралдарды алдын ала дайындап қойған дұрыс (су, құм, күрек, киіз және т.б.).

Өрт жаңа басталғанда

  • От енді тұтанғанда су құйып немесе құм сеуіп өшіруге болады.
  • Адамның киімі жанса, су бар болса — суға түскені дұрыс.
  • Су жоқ болса — жерге аунап, үстіне құм немесе топырақ себу керек.
  • Қажет болса, қалың матамен орап өшіреді.

Маңызды дағды

Өрт кезінде ең алдымен үрейленбей, үлкендерге хабарлау және 101 нөміріне қоңырау шалуды білу керек (баланың жасына қарай, ересектердің бақылауымен үйретіледі).

Жұмбақтар мен тақпақтар арқылы бекіту

Жұмбақтар

Қандай зат ең қауіпті, көгілдір-қызыл түсті?

Жауабы: газ.

Қара сиырым жалап тұр, қызыл сиырым қарап тұр.

Жауабы: от пен қазан.

Өрт қауіпсіздігі туралы тақпақтар

Дилназ

От жақпа — күйерсің,
Өртеніп жүрерсің.
Сіріңкені ұстасаң,
Бәлеге сен түсерсің.

Бекжан

Оттың ісі — қуырмақ,
Желдің ісі — суырмақ.
Қазір жанған жалынды
Алып ұшып қуалмақ.

Айзере

Кешір, досым, қателестім,
Шырпыны ұстап, көктемеспін.
Ата-ананың рұқсатынсыз
Сіріңкеге беттемеспін.

Айару

Алыңдар ұғып, балалар,
Істері кейде шалалар.
Шырпы, оттық, электрге
Шама келсе жоламаңдар.

Өрттен құтқару викторинасы (сұрақ-жауап)

Викторина балалардың өрт қауіпсіздігі туралы білімін байқап, дұрыс әрекетті ойша қайталауға көмектеседі.

Сұрақтар

  1. 1) Өрт сөндірушінің киімі қалай аталады?

    а) боевка; б) штурмовка; в) огневка; г) бичевка.

  2. 2) Өрт сөндіргіш қайда орналасуы тиіс?

    а) еденде; б) терезенің алдында; в) қабырғада; г) шифоньерде.

  3. 3) Электр аспабы тұйықталғанда бірінші іс-әрекет қандай?

    а) су құю; б) мата тастау; в) тоқтан ажырату; г) 101-ге қоңырау шалу.

  4. 4) Электр аспапты немен сөндіруге тыйым салынады?

    а) құммен; б) көмірқышқылымен; в) сумен; г) өрт сөндіргіш ұнтақпен.

  5. 5) Шығу белгісінің түсі қандай?

    а) көк; б) қара; в) жасыл; г) қызыл.

  6. 6) Бөлмеде өрт туындаса, алғашқы әрекет қандай?

    а) далаға жүгіріп шығу; б) есікті жабу; в) 101-ге қоңырау шалу; г) ваннаға қамалып отыру.

  7. 7) Өрт кезінде өрт сөндірушінің қолын не қорғайды?

    а) жең; б) қолғап; в) тоң; г) крага.

  8. 8) Өрт-техникалық тексерісті өткізетін лауазымды тұлға кім?

    а) комендант; б) инспектор; в) әдіскер; г) куратор.

  9. 9) Тұрғылықты үйдегі өрт туралы қай ертегіде айтылады?

    а) Алтын әтеш; б) Курочка Ряба; в) Бауырсақ; г) Мысықтың үйі.

Дидактикалық ойын

«Өрт сөндірушіге не қажет?» — құралдарды атау және олардың не үшін қолданылатынын түсіндіру.

От туралы мақал-мәтелдер

  • Отпен ойнама — күйерсің.
  • Ойын түбі — от.
  • От жақпа — пісерсің, ор қазба — түсерсің.
  • Сумен ойнама — батарсың, отпен ойнама — күйерсің.
  • От пен су — тілсіз жау.

Қорытынды

Бұл шараның өзегі — балаларға «Өрт — тілсіз жау» екенін ұғындырып, оттың пайдалы жақтарын бағалай отырып, қауіпсіздік ережелерін күнделікті өмірде сақтауға үйрету. Айтылған қағидаларды есте сақтасақ, өзімізді де, табиғатты да қорғаймыз.

Ұсыныс

Тақырыпты бекіту үшін «Пілдің үйіндегі өрт» мультфильмін тамашалап, көргеннен кейін «қандай дұрыс әрекеттер болды?» деген талқылау жүргізуге болады.

Дайындаған:

Коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорын №8 «Ақбота» шипа-жай типті бөбекжай-балабақшасы
Ересек топ тәрбиешісі: Уразалина Гүлбану Насырқызы