Сабақтың ұраны
Балқаш қаласы жалпы білім беретін №24 орта мектебі КММ
Мұғалім: Серикова Эльмира Зановна
Сабақтың тақырыбы
Жылу машиналарын пайдаланудағы экологиялық мәселелер және қоршаған ортаны қорғау. «Жылу құбылыстары» тарауын қорытындылау.
Сабақтың мақсаты
Шығармашылықты шыңдау, білім-білік дағдыларын өмірлік қолданысқа айналдыру.
Күтілетін нәтижелер
- Білу: пайдалы әрекет коэффициентінің (ПӘК) физикалық мәнін білу.
- Түсіну: жылу машиналарын қолданудағы экологиялық мәселелерді түсіну.
- Қолдану: ПӘК-ті есептеуді үйрену, өмірлік маңызы бар сұрақтарға жауап беру.
- Талдау: экологиялық мәселелерге әртүрлі қырынан сипаттама беру.
- Жинақтау: ғылыми тұрғыдан әртүрлі мәліметтерді жинақтау.
- Бағалау: жылу машиналарының жетістігі мен маңызын, экологиялық салдарын және қоршаған ортаны қорғау жолдарын бағамдау.
Сабақтың сипаттамасы
- Сабақ міндеті
- Шығармашылықты шыңдау, білім-білік дағдыларын өмірмен байланыстыру.
- Сабақтың түрі
- Жаңа сабақ
- Типі
- Аралас
- Әдіс-тәсілдер
- Топтық талдау, жинақталған мәліметтермен жұмыс, қорытындылау және бағалау.
Сабақтың ұраны
«Төзімділік пен шыдамдылық істің нәтижесіне жеткізеді».
Оқушыларға арналған тілек (сергіту)
- З — зейінділік
- Е — ептілік
- Р — рақымшылдық
- Д — данышпандық
- Е — ержүректік
- Л — лайықты болу
- І — ізгілікті білім тілеймін!
Сабақ жоспары
- Үй жұмысын қайталауға арналған сұрақтар
- «Миды шынықтыру»
- Топпен жұмыс
- Жаңа тақырып бойынша түсініктемені толықтыру
- Есептер шығару
- «Домино» ойыны
- Бағалау
- Рефлексия
Үй жұмысын пысықтауға арналған сұрақтар
- Тоңазытқыштың құрылысы қандай?
- Термодинамиканың 1-ші және 2-ші заңдарын тұжырымдаңыз.
- Тоңазытқыштың «отыны» (жұмыс денесі) қандай?
- Іштен жану қозғалтқышының құрылысын атаңыз.
- Қозғалтқыштың жұмыс циклі қандай кезеңдерден тұрады?
- Бу турбинасының құрылысы қандай?
- Барлық жылу қозғалтқыштарына ортақ қажетті 3 бөлік қандай?
- Жылу машиналары дегеніміз не?
- Адиабаталық процесс дегеніміз не?
- Термодинамика заңдарына сәйкес поршеньнің атқаратын жұмысы қалай өрнектеледі?
- Термодинамиканың 1-ші заңының теңдеуін жазыңыз.
- Жылу қозғалтқыштары қай жерлерде кездеседі? Мысалдар келтіріңіз.
«Миды шынықтыру»
Жылу құбылыстарына арналған жұмбақтарды шешу және мақал-мәтелдердің физикалық мағынасын ашу.
Жұмбақтар
- Сыртта қапырық болып тұр, үйде ол селкілдеп тоңып тұр. (Тоңазытқыш)
- Оңынан оқы — тіршілік нәрі. Солынан оқы — онсыз адам, өсімдік, аң-құс әп-сәтте сөнер, тұншығып бәрі. (Ауа)
- Қайнайды отта тұрып құйған суы, көтерілді жоғары судың буы. Ойланып есептейік, кәне енді: кетті екен қайнатуға қанша жылу? (Q = r·m)
- Жоғалмайды ешқашан түрлендірсең егер де. Басқа күйге ауысса, жұмыс істейді сонда да. (Энергия)
- Еститін таң алдында бұлбұл үнін, хан қолында тұрыпты бір қыз сұлу. Қызға арнап алтын алқа тағу үшін кетті екен есептейік қанша жылу? (Q = c·m·Δt)
- Тіршіліктің қамы үшін жоқшылықты түзейді. Егер іскер жан болса, жоқшылықты тежейді. (Жұмыс)
- Өзі затты құрайды, теңесуге таразыны сұрайды. (Масса)
- Жүрісі бар, түрі жоқ; үні бар да, тілі жоқ. (Жел)
Мақал-мәтелдердің физикалық мағынасы
- «Болат қайнауда шынығады, батыр майданда шынығады» — балқу құбылысы.
- «Бір кісі жаққан отқа мың кісі жылынады» — жылуөткізгіштік.
- «Қатты қаңтар болмай, теңізде су қатпайды» — қату температурасы.
- «Жұпарды жасырғаныңмен, иісі білінеді» — диффузия құбылысы.
Топтық жұмыс тапсырмалары
Оқушылар топтарға бөлініп, берілген тақырыптар бойынша постер дайындайды. Әр топ тақтаға шығып, жұмысын қорғайды және талдайды.
1-топ
Жылу қозғалтқыштарының халық шаруашылығындағы мәні.
2-топ
Атмосфераның ластануы және экология.
3-топ
Ауа ластануына қарсы жүргізілетін шаралар.