Қазақша рефераттар

Растрлық кескіннің стандартты форматы

Сабақ туралы жалпы мәлімет

Пәні және сыныбы

Информатика, 7-сынып.

Сабақтың тақырыбы

Векторлық және растрлық графиканы құру және өңдеу бағдарламалары.

Сабақтың мақсаты

Білімділік
Оқушыларды компьютерлік графика ұғымымен таныстыру, графиканың түрлері мен редакторлары туралы білімін қалыптастыру.
Дамытушылық
Компьютерлік графикамен жұмыс істеу арқылы теориялық білімін, ой-өрісін және шапшаң ойлау қабілетін дамыту.
Тәрбиелік
Техникалық құрылғыларды қолдануда жүйелілікке, жан-жақтылыққа тәрбиелеу.

Сабақтың түрі

Зерттеу сабағы.

Әдістері

Тест, тапсырмалар.

Көрнекіліктер

  • Компьютер
  • Жұмыс дәптері
  • Үлестірмелі тапсырмалар
  • Суреттер

Сабақтың құрылымы

  1. 1

    Ұйымдастыру

    Сәлемдесу, оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

  2. 2

    Өткен ақпаратты қайталау

    Компьютерлік графика және оның түрлері туралы сұрақтар.

  3. 3

    Жаңа сабақты түсіндіру

    Кестемен зерттеу жұмысы арқылы растрлық және векторлық графиканы салыстыру.

  4. 4

    Сабақты бекіту

    Кестені аяқтау және тест тапсырмалары.

  5. 5

    Сергіту сәті

    Қысқа тынығу және назарды қалпына келтіру.

  6. 6

    Компьютермен жұмыс

    Кеспе қағаздардағы суреттерді Microsoft Word бағдарламасында орындау.

  7. 7

    Қорытындылау және бағалау

    Нәтижелерді талқылау, кері байланыс, бағалау.

  8. 8

    Үй тапсырмасы

    §20 оқу, 5 және 9-тапсырмаларды орындау.

Өткенді қайталау (жылдам сұрақтар)

1) Компьютерлік графика дегеніміз не?

Компьютер көмегімен кескіндерді құру, өңдеу және көрсету тәсілдерінің жиынтығы.

2) Компьютерлік графиканың түрлерін ата

Растрлық және векторлық графика (сабақтың негізгі екі бағыты).

Жаңа тақырып: растрлық және векторлық графика

Графикалық редакторлар қалай бөлінеді?

Графикалық редакторлар екі негізгі топқа бөлінеді: растрлық және векторлық. Сабақты түсіндіру барысында оқушылар кестені толтырып, екі тәсілді салыстырады.

Растрлық графика

Растрлық графикада кескін пиксельдер (түрлі түсті нүктелер) жиынтығынан тұрады. Әр пиксельдің өз орны мен түсі болады және оны сақтау үшін компьютер жадында орын қажет.

Сапа неге тәуелді?

  • Кескін өлшеміне: тігінен және көлденең орналасқан пиксельдер санына.
  • Түстер санына (түстер неғұрлым көп болса, ақпарат көлемі де артады).

Артықшылықтары

  • Кескіннің кез келген бөлігін өңдеуге және түзетуге болады.
  • Нүктелерді алып тастауға, қоюлатуға және түсін өзгертуге болады.

Кемшіліктері

  • Масштаб өзгергенде сапа төмендейді: үлкейткенде кескін «дөрекіленеді», кішірейткенде деталь жоғалады.
  • Файл көлемі үлкен болуы мүмкін (сапа мен түстер саны артқан сайын).

Қайда қолданылады?

Растрлық кескіндер көркем графикада, мультимедиа өнімдерінде және полиграфиялық материалдарда кең қолданылады. Көбінесе жаңа сурет салудан гөрі дайын фотосуреттерді өңдеуге бағытталады: сканерлеу, цифрлық фото/видеокамерадан енгізу және түзету.

Векторлық графика

Векторлық кескіндер геометриялық объектілер жиынтығынан (сызық, доға, шеңбер, тікбұрыш және т.б.) құралады. Мұндағы вектор — объектілерді сипаттайтын мәліметтер жиыны. Негізгі элемент — сызық.

Артықшылықтары

  • Кескінді сапасын жоғалтпай үлкейтуге және кішірейтуге болады.
  • Ақпараттық көлемі көбіне растрлық кескіндерге қарағанда аз.

Кемшіліктері

  • Шынайы фотобейнелерді құру/кодтау күрделірек.
  • Тұтас аймақтарды табиғи түрде беру шектеулі: объектілер көбіне «сым қаңқа» түрінде сипатталады.

Қайда қолданылады?

Векторлық құралдар көбіне кескінді өңдеуден гөрі жаңадан салуға ыңғайлы. Олар жарнама агенттіктерінде, дизайнерлік бюроларда, редакциялар мен баспаханаларда кеңінен қолданылады. Қаріптер мен қарапайым геометриялық пішіндерге негізделген безендіру жұмыстарын орындау жеңілдейді.

Графикалық редактор дегеніміз не?

Графикалық редактор — графикалық кескіндерді құруға, редакциялауға және көруге арналған бағдарлама.

Растрлық редакторларға мысалдар

  • Paint
  • Adobe ImageReady
  • Adobe Photoshop
  • Corel Photo-Paint
  • GIMP
  • PhotoFinish

Әсіресе фотобейнелерді өңдеуде Adobe Photoshop, Corel Photo-Paint, GIMP секілді редакторлар жиі пайдаланылады.

Векторлық редакторларға мысалдар

  • Microsoft Word құрамындағы графикалық құралдар
  • CorelDRAW
  • Adobe Illustrator
  • Inkscape

Файл пішімдері (форматтар)

Суретті сақтаған кезде белгілі бір графикалық пішімде файл жасалады. Графикалық файл пішімі — графикалық мәліметтерді сыртқы тасымалдаушыда сақтау және орналастыру тәсілі.

Векторлық форматтарға мысалдар

  • SVG
  • EPS
  • WMF

WMF — Windows форматы; бейнелерді алмастыру буфері арқылы жіберуге қолайлы және Windows бағдарламаларының көпшілігі қабылдай алады.

Растрлық форматтарға мысалдар

  • BMP
  • JPEG
  • GIF

Бұл форматтар фотосуреттер мен интернеттегі кескіндерде жиі қолданылады.

Сабақты бекіту: тест

  1. 1) Растрлық кескінмен жұмыс істейтін бағдарламаны көрсет.

    • A) CorelDRAW
    • B) Paint
    • C) Inkscape

  2. 2) Қандай кескіндер нүктелерден тұрады?

    • A) Растрлық
    • B) Векторлық
    • C) Фракталдық

  3. 3) Векторлық кескіндер қандай пішімдегі файлда сақталады?

    • A) BMP
    • B) SVG
    • C) GIF

  4. 4) Фотобейнелерді өңдегенде қандай графикалық редактор жиі қолданылады?

    • A) Векторлық
    • B) Фракталдық
    • C) Растрлық

  5. 5) Векторлық кескінмен жұмыс істейтін бағдарламаны көрсет.

    • A) Corel Photo-Paint
    • B) Paint
    • C) Inkscape

  6. 6) Қандай кескінді үлкейтіп/кішірейткенде сапа жоғалмайды?

    • A) Векторлық
    • B) Фракталдық
    • C) Растрлық

Тест жауаптары

1 — B
2 — A
3 — B
4 — C
5 — C
6 — A

Топтық жұмыс және сөзжұмбақ

№2 тапсырма: топтық жұмыс

Топтарға тапсырмалар таратылады. Оқушылар қандай графикалық редактор қолданғанын айтып, өз таңдауларын қысқаша негіздейді.

Сөзжұмбақ сұрақтары

  1. 1) Бұл редакторда түрлі қылқаламдармен (акварель, фломастер, гуаш) сурет салуға болады және салынған суретті сапасын жоғалтпай үлкейтуге болады.

    Жауап: Photoshop

  2. 2) Қарапайым графикалық редактор.

    Жауап: Paint

  3. 3) Adobe Photoshop графикалық редакторының форматы.

    Жауап: PSD

  4. 4) Растрлық кескіннің стандартты форматы. Индекстелген түстерді 256-ға дейінгі және RGB моделіндегі толық түсті бейнелерді қолдайды.

    Жауап: BMP

  5. 5) Фотобейнелерді сығып сақтауға арналған формат. Сығу файл өлшемін 5–15 есеге дейін азайтады.

    Жауап: JPEG

  6. 6) 256 түстен тұратын анимациялық бейнелерді құру үшін қолданылатын растрлық формат.

    Жауап: GIF

Қорытынды бөлім

Компьютермен практикалық жұмыс

Кеспе қағаздардағы суреттерді Microsoft Word бағдарламасында орындау.

Үй тапсырмасы

§20 оқу, 5 және 9-тапсырмаларды орындау.

Автор туралы мәлімет

Астана қаласы, №40 Әлкей Марғұлан атындағы орта мектебі. Информатика пәнінің мұғалімі — Аманкулова Айгүл Жұманазаровна.