Қазақша рефераттар

Шегіртке мен құмырсқа кімнің шығармасы

Негізгі идея: нан — еңбекпен келеді

Бұл сабақта оқушылар өткен тақырыптар бойынша білімін жинақтап, тексере отырып, нанның қалай жасалатынын және оның қандай еңбекпен келетінін ертегі арқылы түсінеді. Сонымен бірге рөлге бөліп оқу арқылы сөздік қорын байытып, ой-өрісін дамытады.

Сабақтың мақсаттары

  • Нанның жасалу жолын және еңбек құндылығын түсіндіру (ертегі негізінде).
  • Ойлау, есте сақтау, сөйлеу дағдыларын дамыту; рөлге бөліп оқуға дағдыландыру.
  • Еңбекқорлыққа тәрбиелеу; мамандық иелерінің еңбегін бағалауға, жалқаулықтан аулақ болуға үйрету.

Күтілетін нәтижелер

  • Оқушылар нанның дастарқанға келу жолын кезең-кезеңімен айтып береді.
  • Ертегі мазмұнын талдап, негізгі ойды анықтайды.
  • Нанды құрметтеу ережелерін атап, күнделікті өмірде қолданады.

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру және үй жұмысын тексеру

Сұрақтар

  • Үйге не берілді?
  • Мысал не туралы?
  • Мысал дегеніміз не?

Уақыт

5 минут

Қысқаша мақсат

Өткен материалды еске түсіріп, мысал жанры туралы түсінікті нақтылау.

2) «Кім жылдам?» ойыны (жасырын сөздер)

Матрица

Оқушылар сұрақтарға жауап беру арқылы жасырылған сөздерді ашып, бір мақал құрастырады.

  1. 1 «Шегіртке мен құмырсқа» кімнің шығармасы? (Крылов). Қазақшаға аударған кім? (Абай). Еңбек
  2. 2 Абай кім? етсең
  3. 3 Рөлге бөліп оқу. ерінбей
  4. 4 Шегіртке неге жылады? Ондағы жаман қасиет қандай? тояды
  5. 5 Құмырсқа туралы не білеміз? қарның
  6. 6 Өмірде шегіртке мен құмырсқа қандай адамдарға ұқсайды? тіленбей

Құрастырылған мақал

Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей.

Оқушылар мақалдың мысалға қатысын талқылайды: еңбекқорлық — жетістік пен тоқшылықтың кілті.

3) Жаңа сабаққа кіріспе (әңгімелеу)

Қарын тоқ болу үшін не істеу керек? Еңбектену.

Оқушының еңбегі қандай? Оқу. Оқу арқылы болашақ мамандықты таңдап, жұмыс істей аламыз.

Қарынды тоқ қылатын ең дәмді ас не? Нан.

Нан дастарқанға қалай келеді? Егін егетін адамды қалай атаймыз?

Бүгінгі оқылым

Егінші мен қасқыр

4) Дәптермен жұмыс

Күн жады

Күні, айы, жылы жазылады.

Тақырып

«Егінші мен қасқыр»

5) Ертегімен жұмыс

Ертегі дегеніміз не? Оқушылар анықтама беріп, мысал келтіреді.

Мұғалім ертегіні оқиды. Оқушылар тыңдай отырып, түсініксіз сөздердің астын сызып отырады.

Сөздік жұмысы

Баулау
Жинақтау, баулап байлау, жинау.
Маялау
Астықты мая етіп үйіп қою.
Бастыру
Дәнді масақтан ажырату (астық бастыру).

Оқушылар сөздіктен мағынасын өз бетімен табады және дәлелдеп түсіндіреді.

Талқылауға арналған сұрақтар

  • Ертегі қай түрге жатады? Неліктен?
  • Егінші қасқырға нанға қол жеткізу үшін не істеу керегін айтты?
  • Оқиғаны бөліктерге бөліп, сызба арқылы дәлелдеуге бола ма?

6) Сергіту сәті және салыстыру

Сызба-слайд арқылы ертедегі және қазіргі еңбек құралдарын салыстыру.

Нанның жолы (кезеңдер)

  1. Жер жырту, тырмалау.
  2. Тұқым себу: күзде қара бидай егу.
  3. Көктемде жер бетіне шығады, жазда піседі.
  4. Ору → баулау → маялау → кептіру → бастыру.
  5. Диірменге апару → ұн тарту → қамыр илеу → нан пісіру.

Бидайдан жасалатын өнімдер

Оқушылар слайд бойынша бидайдан алынатын өнімдерді атайды (ұн, жарма, нан өнімдері және т.б.).

7) Бекіту: топтық жұмыс

Қорытынды сұрақ: қасқыр мұндай еңбекті жасай алды ма? Оқушылар дәлел келтіріп жауап береді.

Нанды құрметтеу ережелері

  • Нанды баспа.
  • Қиқымын шашпа.
  • Нанмен ойнама.
  • Нанды қолмен үзіп жеу дәстүрі бар (мұсылман қауымында).

Ырым-тыйымдар және мақал-мәтелдер

Асқа, нанға қатысты ырым-тыйымдарды еске түсіру және мақал-мәтелдер айту арқылы құрмет мәдениетін бекіту.

Негізгі ой

Ас — қадір, нан — береке.

8) Қорытынды, бағалау, үй тапсырмасы

Не үйрендік?

Нанның дастарқанға дейінгі жолы — маңдай тер мен үздіксіз еңбектің нәтижесі. Ертегі арқылы еңбекқорлықтың мәні ашылады, ал нанды қадірлеу — адамгершілік өлшемі екенін түсінеміз.

Үй тапсырмасы

  • Мәтінді оқу.
  • Мазмұндау.

Бағалау: сабақтағы белсенділік пен жауап сапасына қарай.