Қазақша рефераттар

Ауаның қасиеттерін тақтаның көмегімен оқушыларға көрсету

Сабақ туралы мәлімет

Мекеме
Ақтөбе облысы, Ақтөбе қаласы, №32 мектеп-гимназия
Мұғалім
Матаева Жанар Махамбетияровна
Пән / сынып
Дүниетану, 2-сынып
Тақырып
Ауаның маңызы
Сабақ түрі
Халықаралық «Тәй-тәй» бағдарламасы бойынша
Пәнаралық байланыс
Бейнелеу өнері, қазақ тілі, ана тілі

Сабақтың мақсаты

  • Ауаның тіршілік үшін маңызын ғылыми тұрғыда дәлелдеу; ауаның серпімділік және сығымдалу қасиеттерін тәжірибелер арқылы көрсету.
  • Оқушылардың қоршаған орта туралы білімін кеңейту; сөйлеу мәдениетін, ой-өрісін және шығармашылығын дамыту.
  • Табиғатқа сүйіспеншілікті арттыру және оны қорғауға тәрбиелеу.

Әдіс-тәсілдер мен құралдар

Әдістер

Ой шақыру, әңгімелесу, сұрақ-жауап, тәжірибе жасау, орталықтарда жұмыс, орталықтан орталыққа ауысу, ой қорытындылау, сын тұрғысынан ойлау стратегиялары.

Көрнекіліктер

Интерактивті тақта, табиғат көріністері, тәрбиелік мәні бар сөздер, сызбалар, глобус, майшам, доп, шыны ыдыстар, резеңке, шар, қолғап.

Негізгі идея: ауа — көзге көрінбейтін, бірақ әр сәтте әсерін сездіретін орта; ол тыныс алу, қорғау және табиғаттағы қозғалыстарды түсіндіру үшін маңызды.

Сабақтың барысы

1) Жиын: сабақтың басталуы

Сабақ басында оқушылар шеңберге жиналып отырады. Мұғалім сабаққа дайындықты нақтылап, өткен тақырыпты еске түсіреді: «Ауа. Ауаның қасиеттері».

Ой шақыру

«Жер бетінде көзге көрінбейтін бір “сиқыршы” бар: ол есікті тарс жаптырады, терезені ашып жібереді, ағаш бұтағын қозғайды, кейде бас киімді ұшырып әкетеді. Біз оны көрмейміз, бірақ сеземіз. Бұл не болуы мүмкін?»

Жауап: Ауа.

Әңгімелесу сұрақтары

  • Ауа қайда болады? Оны қалай сеземіз?
  • Ауаның пайдасы қандай? Мысал келтір.
  • Құстар неліктен ұша алады?
  • Ауа болмаса, айнала қандай күйге түсер еді?

Қысқа тәжірибе-ойлану

Оқушыларға мұрындарын қысып, дем алмай көруге ұсынылады: «Қанша уақыт шыдай аласың?» Осы арқылы ауаның тіршілік үшін қажеттілігі түйінделеді.

Негізгі қорытынды: ауа бізді қоршап қана қоймай, табиғи қауіптен де қорғайды. Ауа болмаса, күннің қызуы жер бетін күйдірер еді; ауа күн сәулесін жан-жақты таратады.

Көрнекі түсіндіру

  • Глобусты шүберекпен жабу арқылы атмосфера ұғымын түсіндіру.
  • Интерактивті тақтадан ауаның ластануы туралы бейнематериал көрсету.

2) Орталықтарда жұмыс (15 минут)

Оқушылар оқу, жазу және ғылым орталықтарында жұмыс істейді. Уақыт интерактивті тақтада көрсетіледі; уақыт аяқталғанда музыка қосылып, оқушылар сағат тілі бағытымен келесі орталыққа ауысады.

Оқу орталығы

Мақсаты: мәтін арқылы білімді кеңейту.

  1. 1.Оқулықтан ауаның маңызын оқу.
  2. 2.Мәтіннен ауаның адам өміріне пайдасын тауып оқу.
  3. 3.Ауаның шаруашылықтағы маңызын тауып оқу.
  4. 4.Ауаны ластанудан сақтау үшін қандай жұмыстар жүргізілетінін талқылау.
  5. 5.Хрестоматиядан ауаның құрамы туралы оқу және ақ қағазға құрамын бояп көрсету.

Жазу орталығы

Мақсаты: ойын жазбаша сауатты жеткізу.

  1. 1.Таза ауа және оны сақтау туралы эссе жазу.
  2. 2.Жазған сөйлемдерін дауыстап оқу.
  3. 3.Бірін-бірі толықтыру, пікір қосу.
  4. 4.Ойларын ортаға салу.

Ғылым орталығы

Мақсаты: тәжірибе арқылы дәлелдеу.

  1. 1.Тәжірибелер жасау.
  2. 2.Кестелерді толтыру.
  3. 3.Нәтижені дәлелдеу.
  4. 4.Қорытынды ойды ортаға салу.

3) Ғылым орталығы: тәжірибелер жинағы

Тәжірибелердің мақсаты — ауаның бар екенін және оның қасиеттерін (жануды қолдау, қысым, серпімділік, орын алуы, қалқып тұру) нақты әрекет арқылы көрсету.

1-тәжірибе: жану және ауа

Майшамды үшке бөліп жағыңыз: бірін стаканмен, екіншісін банкамен жабыңыз, үшіншісін ашық қалдырыңыз. Сұрақ: қайсысы бұрын сөнеді? Оқушылар бақылап, себебін түсіндіреді.

2-тәжірибе: заттың бойындағы ауа

Суға қант салыңыз. Сұрақ: не байқайсыңдар? Оқушылар көпіршіктерді бақылап, суда ерігенде ауаның бөлінуі мүмкін екенін талдайды.

3-тәжірибе: ауа орын алады

Шыны ыдысқа су құйып, стаканды төңкеріп суға батырыңыз. Сұрақ: неліктен стаканға су кірмейді? Оқушылар стакан ішіндегі ауа суды өткізбейтінін дәлелдейді.

4-тәжірибе: серпімділік

Доптың екі бүйірін қысыңыз: ол ішке кіріп, жібергенде қайта қалпына келеді. Сұрақ: неліктен? Оқушылар ауа сығымдалып, қайта кеңейіп серпін беретінін түсіндіреді.

5-тәжірибе: ауаның пішіні

Шарды үрлеңіз. Сұрақ: ауа қандай пішінге енді? Қорытынды: ауа өзі жеке пішін сақтамайды, ыдыстың пішінін алады.

6-тәжірибе: қалқып тұру

Ауа толтырылған затты суға салыңыз. Сұрақ: зат бата ма? Оқушылар ауаның жеңілдігі және көлемі қалқымалылыққа әсер ететінін айтады.

Тәжірибе соңында оқушылар бақылауларын кестеге түсіріп, ортақ тұжырым жасайды: ауа бар, орын алады, сығылады, серпімді және табиғаттағы көптеген құбылыстарды түсіндіреді.

4) Сергіту сәті

Таза ауада демалып, Шынығамыз жаттығып. Айналаны қорғаймыз, Күл-қоқыстан тазартып.

5) Қорытынды жиын

Оқушылар қайтадан шеңберге жиналады. Интерактивті тақта көмегімен ауаның қасиеттері бекітіледі, сызбалар толтырылады және қорытынды жасалады. «Топтастыру» стратегиясы арқылы «Ауа» ұғымына қатысты негізгі түсініктер жүйеленеді.

Сұрақ

«Ауа туралы не білдіңдер, не үйрендіңдер?»

Оқушылар: ауа тіршілік үшін өте қажет екенін; жасыл өсімдік көбейген сайын ауаның тазара түсетінін; таза ауада серуендеп, спортпен шұғылданудың денсаулыққа пайдалы екенін айтады.

Тәрбиелік жұмыс

Интерактивті тақтадан тәрбиелік мәні бар сөздер көрсетіліп, мағынасы талданады. Табиғатты қорғау жолдары туралы оқушылар өз ұсыныстарын айтып, сыныппен ортақ ереже түзіледі.

Мұғалім белсенділік танытқан оқушыларды мадақтап, бағалайды.

Үй тапсырмасы

Оқулықтағы тақырыпты қайталау және «Таза ауаны қалай сақтаймыз?» тақырыбына қысқа ой-толғау (немесе шағын эссе) жазу.