Қазіргі кезде білім беру саласында әлемдік білім кеңістігіне бағытталған қайта құру қалыптасуда
Қазіргі кезде білім беру саласында әлемдік білім кеңістігіне бағытталған қайта құру үдерісі қалыптасып келеді. Бұл өзгерістер білім мазмұнын ұйымдастыруды, қарым-қатынасты және оқу үдерісінің құрылымын түбегейлі жаңартуды талап етеді.
Жаңартылған білім беру жүйесі оқушыға жаңаша көзқараспен қарауды, ақпаратты қабылдау мен өңдеу қабілетін дамытуды, білім беру міндеттерін шығармашылықпен шешуді және оқу бағдарламасын жеке ерекшеліктерге сай толықтыруды көздейді.
Мұғалімдер съезінде Елбасы Н. Ә. Назарбаев: «Қазақстанның болашағы — бүгінгі жастар. Сіздер оларға қалай білім берсеңіздер, Қазақстан сол деңгейде болады» деп атап өткен еді.
Сондықтан оқушыларды қазіргі заман талаптарына сай жан-жақты білімді, өз бетімен ізденетін, өз ой-тұжырымы қалыптасқан тұлға ретінде тәрбиелеу үшін сабақ формаларын және оның құрылымын жетілдіру, оқытудың тиімді әдіс-тәсілдерін кеңінен қолдану бүгінгі күннің басты талабы болып отыр.
Білім сапасын арттырудың нақты тетігі: жаңа технологиялар
Мектептегі білім сапасын көтеретін нақты механизмдердің бірі — оқыту үдерісіне жаңа технологияларды жүйелі түрде енгізу. Жаңа технологиялар баланы дамытуға бағытталған оқу-тәрбие жұмыстарының, сондай-ақ бір-бірімен тығыз байланысқан мұғалім әрекеттері, әдістері және сабақ түрлерінің тұтас жүйесі ретінде қарастырылады.
Нәтиже
Әр сабақты жаңа үдеріс негізінде ұйымдастыру білім сапасын арттырып қана қоймай, оқушылардың шығармашылық және сыни ойлау қабілеттерін дамытады.
Кәсіби өсім
Оқытуды жаңаша құру мұғалімнің кәсіби шеберлігінің артуына, әдістемелік ізденісінің кеңеюіне ықпал етеді.
Қай технологияны алсақ та, оның оқушының пәнге қызығушылығын арттыратын әрі ынталандыратын мүмкіндіктері мол. Сабақтағы оқушылардың белсенділігі көбіне мұғалімнің сабақты құру тәсіліне және қолданған технологиясының түріне байланысты.
Қандай әдіс қолдансам да, ең алдымен оқушыны жалықтырмау жағын үнемі ойластырамын. Белгілі бір әдіс уақыт өте келе жаңаша түрлендіріліп ұсынылса, оқушылардың қызығушылығы қайта оянып, оларды ізденіске жетелейді.
Тірек-сызба технологиясы: тәжірибеден
Өзімнің ұстаздық іс-тәжірибемде химия-биология сабақтарында Шаталовтың тірек-сызба технологиясын кеңінен қолданамын. Бұл — қазіргі уақытта кең тараған әрі белсенді пайдаланылатын технологиялардың бірі. Тірек-сызбаны сабақтың негізгі құрамдас бөлігі ретінде жүйелі түрде енгіземін.
Тірек-сызба деген не?
Тірек-сызба — өтілетін материалдың бейнелі жоспары: белгілі бір мағынаны білдіретін шартты белгілер, сөздер, суреттер және ойға тірек болатын өзге де нышандар жүйесі.
- Қысқа әрі көрнекі түрде берілген ақпаратты кез келген оқушы тұжырымдап, кейін кеңейтілген түрде баяндауға мүмкіндік алады.
- Баланың ойын қозғайды, материалды берік есте сақтауға негіз болады.
Тірек-сызбаны материалды түсіндіруде, бекітуде, оқушы білімін тексеруде және қайталау сабақтарында қолданамын. Жаңа материалды түсіндіруге арналған белгілер жеңіл жазылатын, ал суреттері оңай салынатын болуы қажет.
Химиядағы шартты белгілер (мысал)
Е
ериді
ЕМ
ерімейді
АЕ
аз ериді
Ме
металдар
Бейме
бейметалдар
Қ
қышқыл
Н
негіз
Т
түссіз
И
иіссіз
Д
дәмсіз
Осындай шартты белгілер арқылы негізгі ұғымдарды есте сақтауды жеңілдетіп, сонымен бірге химия тілінде сөйлеу мәдениетін қалыптастыруға мүмкіндік туады.
Тақырыпты түсіндіру тәсілі (үзінді)
Мысалы, «Бейорганикалық қышқылдар» тақырыбын өткенде қышқылдарға тән жалпы химиялық қасиеттерді тірек-сызба нұсқасы түрінде жүйелеп түсіндіремін.