Қазақша рефераттар

Массивтерге байланысты мысалдар қарастыру

Сабақ туралы қысқаша ақпарат

Пән

Информатика

Сабақтың тақырыбы

Сызықтық массив

Сабақтың түрі

Лабораториялық сабақ

Сабақтың типі

Аралас сабақ

Қолданылатын педагогикалық технологиялар

  • Деңгейлеп саралап оқыту технологиясы (ДСОТ)
  • Компьютерлік оқыту технологиясы (КОТ)

Сабақтың мақсаты

Білімділік

QBasic бағдарламасындағы сызықтық массив ұғымын түсіндіру және осы ортада қолданылатын операторларды дұрыс пайдалануға үйрету.

Дамытушылық

Оқушылардың есте сақтау, ойлау, қабылдау қабілеттерін дамыту; пәнге қызығушылығын арттыру; білім, білік, дағдыларын қалыптастыру.

Тәрбиелік

Өз бетінше жұмыс істеуге, сын тұрғысынан бағалауға баулу; көпшілдікке және достық қарым-қатынас мәдениетіне тәрбиелеу.

Кәсіби

Қазіргі заман талабына сай QBasic бағдарламасы туралы сауаттылықты арттыру және оны болашақ кәсіби қызметте қолдану мүмкіндігін кеңейту.

Әдістер, құралдар және байланыстар

Оқыту әдіс-тәсілдері

  • Түсіндіре-баяндау
  • Сұрақ-жауап
  • Миға шабуыл
  • Ақпараттық әдіс
  • Көрнекілік әдісі

Техникалық құралдар мен көрнекілік

  • Компьютер
  • Проектор
  • Слайд материалдары
  • Таратпа: лабораториялық жұмыс нұсқалары, тапсырмалар
  • Әдебиеттер тізімі

Пәнаралық байланыс

Ағылшын тілі Математика Геометрия Сызу

Қолданылатын әдебиеттер

  1. 1 «Информатикадан 30 сабақ» — Бөрібаев, Балапанов
  2. 2 «Информатика» — М. Байжұманов, Л. Жапсарбаева
  3. 3 «Информатика негіздері» — Г. Жапарова
  4. 4 «Есептеуіш техника негіздері» — Н. Т. Ермеков

Күтілетін оқу нәтижелері

Білім

QBasic бағдарламасында сызықтық массивтер арқылы есеп шығару туралы жаңа ақпарат алады және жұмыс жасау дағдысы қалыптасады.

Білік

Оқушылар сызықтық массивтерді өз бетінше қолданады және массивтермен есеп шығаруға машықтанады.

Дағды

QBasic ортасында сызықтық массивтерді тиімді пайдалану дағдысын меңгереді.

Сабақтың барысы

I. Қызығушылықты ояту және ынталандыру

1) Ұйымдастыру жұмыстары

  • Сәлемдесу, оқушылардың орындарына дұрыс орналасуын қадағалау.
  • Компьютер алдында артық заттың болмауын ескерту.
  • Журналға белгі қою.
  • Сабақтың мақсат-міндеттерімен таныстыру.

2) Үй тапсырмасын тексеру және өткенді қайталау

Бақылау сұрақтары:

  1. 1 Қайталану командалары дегеніміз не?
  2. 2 FOR операторы қандай қызмет атқарады?
  3. 3 WHILE операторы қандай қызмет атқарады?
  4. 4 REPEAT операторы қандай қызмет атқарады?
  5. 5 Қайталану операторларының негізгі қызметі қандай?

Қосымша: дәптердегі үй тапсырмасын тексеру.

II. Жаңа мағынаны тану

1) Сызықтық массив туралы жалпы түсінік

BASIC тілінде біртектес шамаларды бір атаумен біріктіріп, массив ретінде қолдануға болады. Ортақ аты бар біртектес элементтердің реттелген жиыны массив деп аталады. Математикада бұл ұғым векторға, ал мектептік алгоритмдік тілде сызықтық кестеге сәйкес келеді.

Массивтің әрбір элементі массивтің аты және оған жалғанатын индекс арқылы белгіленеді. Сондықтан массив элементтерін кейде индексті айнымалылар деп те атайды.

Негізгі операторлар

  • DIM — массивті сипаттау (өлшемін беру) операторы.
  • SWAP — екі айнымалының мәндерін орын алмастырады.
  • READ — мәліметті оқу (DATA-дан алу) операторы.

2) Массивтерге байланысты мысалдар

Төмендегі мысалдарда сызықтық массив элементтерін енгізу, өңдеу және нәтижені шығару тәсілдері көрсетіледі.

Мысал 1: 10 санның арифметикалық ортасын табу

Бұл мысалда массив мәндері DATA жолында беріледі, ал цикл ішінде READ арқылы массивке оқылады. Соңында қосынды 10-ға бөлініп, арифметикалық орта есептеледі. 

10 REM
20 DIM X(10)
30 DATA 5,8,5,4,7,9,6,3,12,56
40 FOR I = 1 TO 10
50 READ X(I)
60 S = S + X(I)
70 NEXT I
80 S = S / 10
90 PRINT "S="; S
100 END

Басқа массивтің орта мәнін есептеу үшін DATA жолындағы сандарды өзгерту жеткілікті.

Мысал 2: n элементтің ішінен ең үлкенін табу

Бұл тапсырмада массив өлшемі пайдаланушы енгізген N% мәніне тәуелді. Алдымен элементтер енгізіледі, кейін ең үлкен мән салыстыру арқылы анықталады. 

10 REM
20 INPUT N%
30 DIM A(N%)
40 FOR I% = 1 TO N%
50 PRINT I%; " ЭЛЕМЕНТ ЕНГІЗ"
60 INPUT A(I%)
70 NEXT I%

80 R = A(1)
90 FOR I% = 2 TO N%
100 IF A(I%) > R THEN R = A(I%)
110 NEXT I%
120 PRINT "ЕҢ ҮЛКЕН ЭЛЕМЕНТ ="; R
130 END

Ескерту: бастапқы мәтіндегі бұл мысал толық аяқталмағандықтан, логикасы сақталып, грамматикалық және құрылымдық тұрғыдан толықтырылды.