Қазақстанда кездесетін дәрілік өсімдіктерге сипаттама

6-сыныпқа арналған факультатив сабақ жоспары

Дәрілік өсімдіктердің түрлері мен маңызы

Пән: Биология Сынып: 6 Көлемі: 34 сағат Мұғалімі: Ибатова М. К.

Бұл факультатив курсы оқушыларға дәрілік өсімдіктердің алуан түрлілігін, олардың адам өміріндегі маңызын және дұрыс қолдану мәдениетін түсіндіруге бағытталған. Сабақтарда өсімдіктерді тану, қасиеттерін сипаттау, жинау және сақтау ережелері, сондай-ақ зерттеу және шығармашылық тапсырмалар қамтылады.

Сабақтың мазмұны (34 тақырып)

Төмендегі тізім курстың құрылымын көрсетеді: кіріспеден бастап нақты өсімдік түрлеріне дейін, қолдану тәсілдері мен қорытындылауға дейін.

1
Кіріспе. Биология пәнінің салаларына қысқаша сипаттама.
2
Ботаника — өсімдіктер туралы ғылым. Жер бетіндегі өсімдіктердің көптүрлілігі.
3
Қазақстанда кездесетін дәрілік өсімдіктерге сипаттама.
4
Тағамдық және шипалы өсімдіктердің маңызы.
5
Дәрілік өсімдіктердің түрлері.
6
Дәрілік өсімдіктерді қолдану жолдары.
7
Дәрілік өсімдіктерді қолданудың тарихы.
8
Адыраспанның емдік қасиеттері.
9
Адыраспан — дәрілік өсімдік ретінде.
10
Адыраспан туралы мәтін/дерек: «Сізге бізді жіберді Омар-Оспан…» (талқылау).
11
Адыраспанның құрамы және таралу аймақтары.
12
Итмұрынның емдік қасиеттері.
13
Жалбызтікеннің емдік қасиеттері.
14
Жергілікті жердегі дәрілік өсімдіктер.
15
Алоэ өсімдігінің емдік қасиеттері.
16
Сезімтал өсімдіктер (қызықты деректер және бақылау).
17
«Білгенге маржан»: өсімдіктер туралы танымдық мәліметтер.
18
Дәрілік өсімдіктерді жинау және сақтау ережелері.
19
Дәрілік өсімдіктер туралы слайд-презентация дайындау.
20
Қызыл кітапқа енген дәрілік өсімдіктер.
21
Дәрілік өсімдіктер туралы сөзжұмбақ құрастыру/шешу.
22
Адамзат өсімдіктерді көне дәуірден бастап бүгінге дейін тұрмыс қажетіне жаратып келеді.
23
Дәрілік өсімдіктерді кептірілген шөп, тұнба, қайнатпа, шай, ұнтақ және т.б. түрінде қолдану.
24
Фитонцидтер: өсімдіктердің қорғаныш заттары және олардың маңызы.
25
Қазақ елі: салт-дәстүрлер мен ырым-тыйымдардағы өсімдіктердің орны.
26
Елді асыраған құмаршық: тарихи-танымдық әңгіме.
27
Құмаршық (лат. Agriophyllum) — алабота тұқымдасына жататын біржылдық шөптесін өсімдік. Биіктігі 20–100 см.
28
Жергілікті өсімдік түрлері: боз, бетеге, жусан, бидайық, қырықбуын, ебелек, қаңбақ, мия, қияқ, құмаршық, жүзгін, жыңғыл, тобылғы, жиде, қарағай, үйеңкі және т.б.
29
Құмаршықтың аштық жылдарындағы маңызы: халықты аман сақтап қалуға үлесі.
30
Мәдени өсімдіктердің түрлері.
31
Мәдени өсімдіктер мен дәрілік өсімдіктердің айырмашылығы.
32
Дәрілік өсімдіктер бойынша реферат жазу.
33
Дәрілік өсімдіктер бойынша буклет дайындау.
34
Жинақтау және қорытындылау.

Негізгі ойлар

Көптүрлілік: дәрілік өсімдіктер табиғаттағы биоалуантүрліліктің маңызды бөлігі.
Дұрыс қолдану: емдік өсімдіктерді дайындау, мөлшерлеу және сақтау мәдениетін қалыптастыру.
Қорғау: Қызыл кітапқа енген түрлерді сақтау — ортақ жауапкершілік.

Практикалық тапсырмалар

Презентация: дәрілік өсімдіктер туралы слайд әзірлеу (19-тақырып).

Зерттеу жұмысы: жергілікті өсімдіктерді анықтап, қысқаша сипаттама беру (14, 28-тақырыптар).

Шығармашылық: сөзжұмбақ құрастыру, буклет дайындау (21, 33-тақырыптар).

Еске салу

Дәрілік өсімдіктерді қолдану кезінде қауіпсіздік ережелері мен жас ерекшелігіне сай нұсқаулықтарды сақтау маңызды. Белгісіз өсімдіктерді өз бетінше қолдануға болмайды.

Материалды жүктеу

Құжат нұсқасын «жүктеу» бөлімі арқылы таратуға болады (мектептің ішкі платформасына/ортақ бумаға орналастыру ұсынылады).

Қорытынды

34 сағаттық факультатив курс дәрілік өсімдіктер туралы білімді жүйелеп, оқушылардың табиғатты тануына, жергілікті флораға қызығушылығын арттыруға және экологиялық жауапкершілігін қалыптастыруға көмектеседі. Теория мен практика ұштасқан тақырыптар арқылы оқушылар өсімдіктерді танып-білу, дерек жинау, ақпаратты ұсыну және өз ойын дәлелді жеткізу дағдыларын дамытады.