Оқушының сөйлеу қабілетін, сөйлеу тілін сөздік қорын байқау
Сабақ тақырыбы
«Оқышы дана Абайды» (С. Тойлыбаев)
Бұл сабақ жоспары оқушыларды Абай Құнанбаевтың өмірі мен шығармашылығына тереңірек үңілдіріп, оның гуманистік ойы мен көркемдік шеберлігін танытуға және оқуға ынталандыруға бағытталған.
Сабақтың мақсаттары
І. Білімділік
Қазақтың ұлы ақыны, композиторы, философы, ағартушысы және реалистік жаңа жазба әдебиетінің негізін қалаушы Абай Құнанбаевтың өмірі мен шығармашылығын таныстыру. Өлеңдері, поэмалары, қара сөздері және көркем мұрасы бойынша талдау жүргізіп, Абайдың гуманизмі мен суреткерлік шеберлігін аша отырып, оқушыларды дана Абайды оқуға шақыру.
ІІ. Дамытушылық
Оқушылардың ынта-жігерін арттыру, тіл байлығын және сөздік қорын молайту, танымдық белсенділігін күшейту, ой-өрісі мен логикалық ойлау қабілетін дамыту. Шығармашылыққа жетелеп, қиялын ұштауға мүмкіндік беру.
ІІІ. Тәрбиелік
Ұрлық, алдау, өтірік, сараңдық, қулық сияқты жағымсыз әдеттерден аулақ болудың маңызын түсіндіру. Оқушыларды адамгершілікке, ұжымшылдыққа, тазалыққа, ұқыптылыққа, жауапкершілікке, достыққа, елдік санаға, сыйластық пен бірлікке тәрбиелей отырып, білімге құштарлыққа жетелеу.
Сабақтың форматы
Сабақ түрі
Жаңа сабақ
Әдіс-тәсілдер
- Сұрақ-жауап
- Әңгімелеу
- Түсіндіру
- Баяндау
- Талдау-жинақтау
- Пікірталас
Пәнаралық байланыс
Музыка, бейнелеу өнері
Көрнекіліктер
Қосымша материалдар, маркер, плакат, интерактивті тақта, жыл мезгілдеріне қатысты суреттер және басқа да ресурстар.
Сабақтың барысы
І. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу.
- Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұранын орындау.
- Оқушыларды түгендеу, келмеу себептерін анықтау.
- Жұмыс түріне қарай топтастырып отырғызу.
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару, психологиялық даярлық жүргізу.
ІІ. Өткен материалды еске түсіру (жалпылау)
- Үй тапсырмасын сұрау және тексеру.
- Өткен тақырыптың меңгерілу деңгейін анықтау.
- Оқушылардың сөйлеу мәдениеті мен сөздік қорын бақылау.
- Қай мәселелерге ерекше көңіл бөлу керектігін белгілеу (жан-жақты тексеру).
ІІІ. Жаңа сабақ (қызығушылықты ояту)
Сұрақтар
- Абай Құнанбаев кім?
- Оның қандай өлеңдерін білеміз?
IV. Мағынаны ашу (өлеңмен жұмыс)
«Тізбектей оқу» технологиясы арқылы мәтінмен жұмыс ұйымдастырылады. Оқушылар өлеңді кезекпен оқып, мазмұнын талдайды.
Талдау сұрақтары
- Ақын дана Абайды қандай сөздермен сипаттайды?
- Абайдың ақындығымен қатар, тағы қандай өнері болған?
- Абайдың қандай әндерін білесің?
- Абайдың қанша өлеңін атай аласың?
Ұйымдастыру
«Абай оқулығы» форматында шағын оқу-талдау сәті өткізіліп, әр оқушының қатысуына жағдай жасалады.
V. Сергіту сәті
Қорбаңдаған аюдың, Құлпынайы көп екен. Теріп-теріп алайық, Қалтамызға салайық!
VI. Ой толғау (қосымша мәлімет)
Қосымша деректер арқылы оқушылардың білім көкжиегі кеңейтіледі және Абайды тануға нақты тірек-ұғымдар беріледі.
Абай — ағартушы
Оның оқу-білім, ғылым туралы өлеңдері өте мол. Мысалы: «Ғылым таппай мақтанба», «Адам болам десеңіз», «Жасымда ғылым бар деп ескермедім».
Әдеби мұра және ықпал
- Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы» эпопеясы арқылы Абай әлемін тану.
- Абайдың 45 қара сөзі бар.
- Аудармалары: Лермонтов, Пушкин, Крылов, Бунин, Полонский, Мицкевич, Байрон, Гете және т.б.
Табиғат лирикасы
Жыл мезгілдеріне арналған өлеңдері: «Қыс», «Күз», «Жазғытұрым», «Жаз» және т.б.
Ән мұрасы
Белгілі әндері: «Көзімнің қарасы», «Қаламқас», «Жарқ етпес қара көңілім», «Желсіз түнде жарық ай» және т.б.
Шығармашылық тапсырма
«Оқимын мен де Абайды» тақырыбына бір шумақ өлең құрастыру.
VII. Үй тапсырмасы
- 51-беттегі өлеңді жаттау.
- Абай Құнанбаевтың өмірі мен шығармашылығына қатысты қосымша ақпарат жинап келу.
VIII. Бағалау
Сабаққа белсене қатысқан оқушыларды топ ішінде мадақтап, жетістіктерін атап өту арқылы білімін бағалау.