Балаларды қазақ халқының музыкалық аспаптарымен топқа бөлу
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Маңғыстау облысы, Бейнеу ауданы, Сам орта мектебінде бастауыш сынып мұғалімі Абишова Сайрагүл Төлепбергеновна өткізетін сабақтың тақырыбы — «Бауырлас халықтар музыкасы: грузин, қырғыз және өзбек халықтарының музыкасы».
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларды Қазақстандағы бауырлас халықтардың музыкасымен таныстыру.
Тәрбиелік
Әртүрлі халықтардың музыкасын тыңдату арқылы қазақ музыкасымен ұқсастығы мен айырмашылығын ажырата білуге бағыттау.
Дамытушылық
Бауырлас халықтардың, соның ішінде грузин, қырғыз, өзбек әні мен биінің ерекшеліктерін салыстырып, тануға баулу.
Музыкалық сауаттылық
Грузин, қырғыз, өзбек халықтарының музыкасы және ұлттық аспаптары туралы түсінік қалыптастыру:
- Пандури (үш ішекті)
- Чонгури (төрт ішекті)
- Қомуз
- Гиджак
- Дутор
- Сурнай
- Рубаб
- Дойра
- Чанг
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Бүгінгі сабақ ерекше өтеді, себебі сабағымызға мұғалімдер қонаққа келіп отыр. Барлығымыз белсенді қатысып, бір-бірімізді қолдайық.
Күндей жадырап, айдай аралап, жұлдыздай жарқырап,
Судай таза, мөлдір көңілмен бүгінгі сабағымызды бастаймыз!
- 1-топ: Домбыра
- 2-топ: Қобыз
- 3-топ: Сыбызғы
II. Үй тапсырмасын тексеру
- Кавказ халықтарының музыкасы туралы әңгімелеу.
- Г. Гусейнлидің «Шөжелерім» әнін әуенімен жатқа қайталау.
III. Өткен сабақты қорытындылау
Әзірбайжан халқы әншілерін қалай атайды?
Жауабы: ашуг
Армян халқы әншілерін қалай атайды?
Жауабы: гусан
Әзірбайжан мен грузин халықтарының ұлттық аспаптары қалай аталады?
Жауабы: саз және зурна
IV. Тақырыптық байланыс
- Армян халқы өзінің әнші-композиторларын қалай атайды?
- Гусан
- Қазақтың ұлттық аспабы қалай аталады?
- Домбыра
- Музыкалық шығарманың шарықтау шегі қалай аталады?
- Кульминация
- Армян халқының ұлттық аспабы?
- Зурна
- Грек тілінен «салтанатты, мадақтау әні» деп аударылатын сөз?
- Гимн
- Көп халықтарда бейбітшіліктің, тыныштық пен берекенің символы саналатын құс?
- Көгершін
Ребусты шешу тапсырмасы (сынып жұмысына сай мұғалім қосымша материалдармен толықтырады).
Әнді тыңдау және әсерімен бөлісу: ырғақ, әуен, орындау мәнері бойынша қысқаша талдау.
V. Жаңа сабақ: грузин, қырғыз және өзбек халықтарының музыкасы
Грузин халқының музыкасы
Грузин халқының музыкасы әзірбайжан және армян халықтарының музыкасына қарағанда өзіндік ерекшелігімен дараланады. Ежелден грузин музыкасы көп дауысты сипатымен танылған.
Көбіне грузин әндері үш дауыспен орындалады. Негізгі әуенді ортаңғы дауыс, кейде жоғарғы дауыс орындайды. Әншілер өзара әншілік шеберлікте жарысқа түсіп отырады.
Грузин әндері, әдетте, аспаптық сүйемелдеумен айтылады.
Грузин халық аспаптарының қатарында пандури (үш ішекті) және чонгури (төрт ішекті) бар.
Сонымен қатар грузин халқының «Лезгинка» биі көпшілікке жақсы таныс. Қозғалысы шапшаң, қызу ырғақтағы әуені тыңдаушыны бейжай қалдырмайды.
Ескерту: берілген мәтін осы тұста үзіледі. «Толық нұсқасын жүктеу» бөлімі бастапқы деректе жалғасын көрсетпейді.