Батик өнерінде табиғат көрінісін бейнелеу

Секция Бейнелеу өнері және ән-күй

Ғылыми жоба тақырыбы: Батик өнеріндегі табиғат көрінісін бейнелеу

Автор: Өтегенов Ералы Амангелдіұлы; Ғ. Қайырбеков атындағы №9 орта мектеп, 3 «Ә» сынып
Жоба жетекшісі: Атшыбаева Аягөз Шалқарқызы; Бастауыш сынып мұғалімі
Қала / мектеп: Қостанай; Ғ. Қайырбеков атындағы №9 орта мектеп

Жоспар

I Кіріспе
II Негізгі бөлім
2.1 Бейнелеу өнері. Батик. Батиктің шығу тарихы

2.2 Қазақстандағы батик өнері

2.3 Батикпен сурет салу әдістері мен түрлері
III Машықтану бөлімі
3.1 Қазақстан табиғаты. Батик өнерінде табиғат көрінісін бейнелеу
IV Қорытынды
V Пайдаланған әдебиеттер тізімі
— Аннотация

Кіріспе

Зерттеудің өзектілігі

Қазіргі қарқынды дамып жатқан әлемде батик өнері де өз орнын тауып, сәндік-қолданбалы өнердің маңызды бағыттарының біріне айналды.

Зерттеудің мақсаты

Батик техникасы туралы ақпарат беру және осы тәсіл арқылы табиғат көрінісін бейнелеу.

Міндеттері

Батик техникасының ерекшеліктеріне назар аудару.
Табиғат бейнесін матада көркем жеткізу жолдарын көрсету.

Зерттеу әдістері

Зерттеу және тәжірибеде қолдану.

Жұмыстың құрылымы

Ғылыми жұмыс 5 бөлімнен тұрады: кіріспе, негізгі бөлім, машықтану бөлімі, қорытынды және пайдаланылған әдебиеттер тізімі. Негізгі бөлімде батик өнерінің тарихы, түрлері мен әдістері қарастырылса, машықтану бөлімінде батик техникасын қолдана отырып сурет салу барысы сипатталады.

Негізгі бөлім

2.1 Бейнелеу өнері. Батик. Батиктің шығу тарихы

Бейнелеу өнері (ағылш. visual arts) — дүниені көзбен көріп, түйсіну негізінде бейнелейтін пластикалық өнер саласы. Оған графика, мүсін, сәндік және қолданбалы өнер түрлері жатады.

Батик — матаны ерекше тәсілмен бояу және сәндеу өнері. Бұл техникада матаның белгілі бөліктері балқытылған балауыз арқылы қорғалып (резерв жасалып), кейін қалған аймақтарына бояу қабаттап жағылады.

«Батик» сөзі Ява тілінен аударғанда «ыстық балауызбен сурет салу» деген мағынаны береді. Осы ұғымнан ыстық батик техникасының атауы қалыптасқан.

Батик өнері алғаш рет Индонезияның Ява аралында кең тараған. Ежелгі кезеңдерде маталар өндірісі қалыптаспай тұрып-ақ, адамдар өрнекті ағаш қабығына түсіріп, жабайы аралардың балқытылған балауызын пайдаланып, өсімдік тектес бояулармен бояған. Кейін мата кеңінен қолданысқа енгенде, осы әдістің негізі — балауызбен сурет салып, бояуды өткізбейтін қабат жасау — тоқыма бұйымдарды сәндеудің тиімді жолына айналды.

Батик уақыт өте келе түрлі өңірлерге тарады: Индияда, Жапонияда, Перуде, Батыс және Орталық Африкада белгілі болды. Еуропада батик XVIII ғасырдан бастап көріне бастаса, Ресейде бұл өнер 1930-жылдарға қарай таралған. Әр елдің дәстүрі мен талғамына сай батик өзіне акварель, пастель, графика, витражға тән көркемдік тәсілдерді сіңіріп, өрісін кеңейтті.

Елдер бойынша ерекшелік

Мысалы, Индонезияда дәстүрлі батик көбіне индиго реңктеріне (көк), қызыл-қоңыр және піл сүйегі түстерінің нәзік реңдеріне сүйенеді. Ою-өрнектердің мағынасы терең, кейде әлеуметтік мәртебемен де байланысқан: кейбір патшалық және корольдік өрнектерді қайталауға бәріне бірдей рұқсат етілмеген.

Ява дәстүрі

Ява аралында көне дәстүрлер бүгінге дейін сақталған: балауызды арнайы паста түрінде қолданып, оны бамбук таяқшасының көмегімен матаның бетіне жағады. Көбіне қолдан тоқылған мата пайдаланылады, ал бояулар жергілікті өсімдіктердің тамыры мен табиғи шикізаттан дайындалады. Бұл тәсіл ұзақ уақыт пен көп еңбекті қажет етеді.

Қазіргі таңда батиктің дәстүрлі негізі сақтала отырып, құрал-жабдықтардың түрленуі жұмысты жеңілдетті: техника киім бөлшектерін, аксессуарларды және интерьер бұйымдарын сәндеуде кеңінен қолданылып келеді.

2.2 Қазақстандағы батик өнері

Бұл бөлім тақырып жоспарына енгізілген. Қазақстандағы батик өнері туралы мазмұнды нақты деректермен толықтыру ұсынылады (қолөнер дәстүрі, заманауи суретшілердің тәжірибесі, көрмелер мен қолданылу салалары).

2.3 Батикпен сурет салу әдістері мен түрлері

Бұл бөлім де жоспарға сәйкес беріледі. Мәтінді толықтыру барысында батиктің негізгі түрлерін (ыстық батик, суық батик, еркін жазу тәсілі) және материалдар мен қауіпсіздік ережелерін көрсету маңызды.

Машықтану бөлімі

3.1 Қазақстан табиғаты. Батик өнерінде табиғат көрінісін бейнелеу

Бұл бөлімде батик техникасын пайдаланып табиғат көрінісін салу барысы кезең-кезеңімен сипатталады (эскиз, резерв жағу, бояуды қабаттау, кептіру және аяқтау жұмыстары). Берілген мәтінде тәжірибелік қадамдар толық қамтылмағандықтан, оны нақты орындау ретімен толықтыру қажет.

Қорытынды

Батик — балауыз арқылы резерв жасап, матаны көпқабатты бояумен әрлейтін көркем әрі күрделі техника. Оның тарихи бастауы Ява аралымен тығыз байланысты болғанымен, уақыт өте келе әлемнің көптеген өңіріне таралып, әр халықтың мәдениетімен үндесе дамыды. Бүгінде батик дәстүр мен заманауи дизайнды тоғыстыратын сәндік-қолданбалы өнер түрі ретінде өзектілігін сақтап отыр.

Пайдаланған әдебиеттер

Әдебиеттер тізімі мәтінде көрсетілмеген. Дереккөздерді (кітаптар, мақалалар, альбомдар, энциклопедиялар, сенімді сайттар) толықтырып енгізу ұсынылады.

Аннотация

Бұл ғылыми жобада батик өнерінің мәні, оның пайда болу тарихы және әлем мәдениеттеріндегі таралуы қарастырылады. Жұмыстың негізгі мақсаты — батик техникасының ерекшеліктерін түсіндіру және оны қолдана отырып табиғат көрінісін бейнелеу жолдарын көрсету.

Ескертпе

Берілген бастапқы мәтінде «Қазақстандағы батик өнері», «әдістері мен түрлері», сондай-ақ машықтану қадамдары туралы бөлімдер толық ашылмаған. Блог пішіні сақталуы үшін бұл тарауларға редакциялық түрде қысқа сипаттама берілді; нақты мазмұнды деректерді қоссаңыз, мәтін толыққанды болады.