Қадірлі әкем мейірімді
Ашық тәрбие сағаты • 3-сынып
Қ. Рысқұлбеков атындағы жалпы орта білім беретін мектеп (КММ)
Бастауыш сынып мұғалімі: Карменбаева Ш. Н.
Мейірімділік — асыл қасиет
Мақсаты
- Балалардың мейірімділік пен қайырымдылық құндылықтары туралы түсінігін кеңейту.
- Мейірімділіктің адам өміріндегі маңызын ұғындыру.
- Өзара сыйластыққа негізделген қарым-қатынасты дамыту.
Көрнекі құралдар
- Интерактивті тақта
- Суреттер
- Көрініске арналған материалдар
Сабақ құрылымы
1) «Шаттық шеңбері»
Сабақ жылы көңіл-күймен басталады.
Қуанамын мен де,
Қуанасың сен де.
Қуанайық бәріміз,
Арайлап атқан күнге.
2) Топтарға бөлу (түстер арқылы)
Оқушылар үш топқа бөлініп, әр түс белгілі бір мінез-құлық сипатымен байланыстырылды.
І топ — Қызыл түс
Энергияға толы, күрескер, батыл; қиындыққа мойымайтындар.
ІІ топ — Сары түс
Өзгерісті жиі қалайтындар; кейде тұрақсыздық байқалуы мүмкін.
ІІІ топ — Жасыл түс
Мадақ пен жақсы пікір күтетіндер; кей жағдайда тәкаппарлық нышаны байқалуы мүмкін.
Ескерту: Бұл сипаттамалар — балалардың өзін тануына бағытталған талқылау құралы, нақты «мінездеме» емес.
3) Бейнебаян және кіріспе әңгіме
Мейірімділік туралы ой қозғайтын сұрақтар арқылы пікір алмасу ұйымдастырылды.
- Мейірімділікті қалай көрсетуге болады?
- Сендерге мейірімділік көрсеткенде қандай сезімде болдыңдар?
- Жақсы көретін жан-жануарларың бар ма?
- Табиғатқа қамқорлық жасаған кездерің болды ма?
4) Мәтінмен жұмыс: «Мейірімді бала»
Оқушыларға аяқталмаған мәтін беріліп, жалғастыру тапсырмасы орындалды.
Қытай жерінде біреудің затын ұрлаған кісінің қолын кесетін ескі заң бар екен. Бірде бір төре ұрлық жасап, кінәлі болады. Патша әлгі төренің қолын кесу туралы бұйрық береді. Сонда патшаға: «Төренің жас қызы әкесі үшін жауап бермекші», — деген хабар келеді. Қызды патшаға алып келеді.
— Тақсыр патшам, — дейді қыз қолын көрсетіп. — Бұл қол да менің жазықты болған әкемнің қолы. Бірақ осы қолмен ол бала-шағасын асырауға шамасы келмейді. Тақсыр, осы әлсіз қолды кесіп, жұмысқа жарамды, бала-шағасын асырайтын қолын әкеме қалдыруға бұйырыңыз.
Патша қыздың әкесіне деген мұншалық мейірімділігіне рақымы келіп, төренің күнәсін кешіреді.
Талқылау
- Қыздың әрекеті неліктен мейірімділікке жатады?
- Әділдік пен мейірімнің арақатынасы туралы не айтуға болады?
- Бұл оқиғадан қандай өмірлік қорытынды шығаруға болады?
5) Суретпен жұмыс: жағдаяттарды шешу
Топтарға өмірлік жағдаяттар беріліп, мейірімді әрекет жолдары ұсынылды.
Жағдаят 1
Мектептен келе жатып, көшеде бір топ баланың суға түсіп кеткен кішкентай күшікті таспен атқылап жатқанын көрдің. Не істер едің?
Жағдаят 2
Досыңмен келе жатып, қастарыңнан өте бергенде бір қыз бала тайып құлап қалды. Не істер едің?
Жағдаят 3
Қоршаған ортаға және құстарға қандай жақсылық жасауға болады? Ойларыңды бөлісіңдер.
6) Көрініс: әдебиеттік оқудан үзінді
«Азаттық жолында» мәтінінен сахналық үзінді арқылы жанашырлық пен төзім тақырыбы ашылды.
Ана: — Құлыным, ұлым!
Бала: — Анам! Сорлы анам!
Ана: — Сені де көретін күн бар екен-ау!
Қарауыл: — Тездетіңдер! Уақыт аз қалды.
Бала: — Уақыт аз қалды, апа! Мен үшін қайғырып, жүдеме. Нар тәуекел. Жақында қасымдағы бір жолдасым абақтыдан шығады, бәрін сол айтады.
Ана: — Балам, ұлым! Жалғыз қалдым ғой. Ауылда қатынасатын адам да қалмады. Жалғыздықтан әбден шаршадым.
Қарауыл: — Болды, жүр! Түс алға!
Бала: — Қош, анам, қош!
Ана: — Ұлым! Балам! Жалғызым!
(Анасы тізерлеп отырып қалады.)
7) Ән: «Жан ана»
Ананың мейірімін ұлықтайтын ән орындалды.
Музыкалық бөлім сабақтың эмоционалдық әсерін күшейтіп, ризашылық сезімін оятуға бағытталды.
8) Топтық жұмыс
Әр топқа өз бағыты бойынша шығармашылық тапсырма берілді.
Қызыл топ
Ана туралы мақал-мәтелдер жинақтау.
Сары топ
Мейірімділік туралы өлең құрастыру.
Жасыл топ
Эссе жазу: «Мейірімділік — асыл қасиет».
9) Ойын: «Мейірімділік жібі»
Балалар жіпті бір-біріне беріп, жүрекжарды тілек айтып, жақсылыққа үндейтін сөздерді бөлісті.
- Күлімдеген күн — мейірімді!
- Кіршіксіз ақ қар — мейірімді!
- Таза мөлдір су — мейірімді!
- Жылы жүзді ұстаз — мейірімді!
- Тату-тәтті орта — мейірімді!
- Бәрімізді көтеріп тұрған жер — мейірімді!
- Аяулы ана — мейірімді!
- Қадірлі әке — мейірімді!
- Әлпештеген әже — мейірімді!
- Еркелеткен достар — мейірімді!
- Егіні мол жер — мейірімді!
- Қамқор әпке мен аға — мейірімді!
Соңында балалар қолдарын жоғары көтеріп, жіп орамы арқылы бірліктің белгісін көрсетті.
Хормен:
Біз әрқашан біргеміз.
Жақсы істер жасауға дайынбыз.
Қорытынды
Сабақтың түйіні — мейірімділік күнделікті өмірде ұсақ әрекеттерден басталатынын түсіндіру: жанашыр сөз айту, әлсізге көмектесу, табиғатты аялау, үлкенге құрмет, кішіге қамқор болу. Бір-біріне жылы көзқарас таныта білген ортада сыйластық та, бірлік те нығая түседі.