Танысыңыздан ажырап, танымасыңызды жақын тұтатын мезгіл қазір
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Бүкіләлемдік өрмек — интернетке байланысты ақпарат жинақтау және қорытындылау.
Тәрбиелік
Интернеттің пайдасы мен зияны туралы түсіндіру, зиянды ойындардан және теріс ықпалдардан сақтандыру.
Дамытушылық
Интернет туралы толық түсінік қалыптастыру, білім алушыларды тапқырлыққа, ізденімпаздыққа және шығармашылыққа баулу.
Сабақтың барысы
Мейірімді жүрекпен,
Ақпейілді тілекпен,
Амандасып алайық,
Бір жадырап қалайық!
Заман талабы
Дүниедегі құбылыстың мәнін де, интернеттегі жаңалықтың бәрін де информатикасыз түсіну қиын. Бүгінгі таңда компьютер — әлемнің кілті. Сондықтан әр адам компьютер мен интернеттің қыр-сырын меңгерсе, ұтарымыз көп.
Қазір еліміз әлемдегі бәсекеге қабілетті 30 елдің қатарына қосылуды мақсат етеді. Ол үшін жастар да, әрбір Қазақстан азаматы да жаңа ақпараттық-коммуникациялық технологияларды терең меңгеруі қажет.
Интернет тарихынан қысқаша
1984 жылы ARPANET желісінен бөлек жаңа желілер пайда бола бастады.
АҚШ Ұлттық ғылыми қоры (NSF) Usenet және Bitnet сияқты көптеген шағын желілерді біріктіріп, университетаралық ауқымды NSFNet (National Science Foundation Network) желісін құрды. Оның дерек тасымалдау мүмкіндігі ARPANET-ке қарағанда жоғары болды.
Бір жылдың ішінде NSFNet желісіне 10 мыңға жуық компьютер қосылды.
1988 жылы Internet Relay Chat (IRC) протоколы жасалып, интернетте нақты уақытта сөйлесу — чат мүмкіндігі пайда болды.
Компьютер мен ғаламтор: әсері және жауапкершілік
Өмірге енуі
Бүгінде адамдар компьютерді жұмыста да, үйде де кең қолданады. Оның өмірімізге терең енгені соншалық — балалар кейде ойыншықтан гөрі компьютерге көбірек қызығып, әлемді тануын ғаламтор ішіндегі орта арқылы қалыптастырады.
Тәуекелдер
Күнкөріс қамы мен уақыт тапшылығы салдарынан көптеген ата-ана баласының онлайн әдетін тәулік бойы бақылап үлгермейді. Экран алдында шектен тыс отыру денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін.
Зерттеу мақсаты
Бұл жұмыстың мақсаты — компьютердің бала ағзасына әсерін және ғаламтордың пайдалы тұстарымен қатар келеңсіз жақтарын да зерделеу.
Компьютер күнделікті өмірдің бір бөлшегіне айналғандықтан, оны қолданған кезде қандай қауіп-қатер болуы мүмкін екенін жиі ескере бермейміз.
Қауіпсіздік — мәдениет
Дегенмен, оқушылар техника қауіпсіздігі ережелерін сақтаса, компьютер бізге ақылды, пайдалы әрі сенімді дос бола алады. Ең маңыздысы — мүмкіндікті дұрыс пайдалану, уақытты басқару және ақпаратты сын тұрғысынан қабылдау.
Ғаламтор туралы ой-толғам
Ғаламтор — интернет — қазақ қоғамына енгеніне көп уақыт бола қойған жоқ. Бірақ әлем аз уақытта-ақ торласып үлгерді: кешегі жаңалық бүгін ескіріп, дәл қазіргі ақпараттың өзі әлдекімнің әлдекімнен естіген әңгімесіне айналып кетуі мүмкін.
Ақпарат ағыны
Африкадағы бір тайпа көсемінің өлімін де, Америкадағы шеруді де, Ауғанстандағы әйел тағдырын да, Үндістандағы жоқшылықты да, аш-жалаңаш балалардың күйін де дер кезінде көресіз. Кейде «келесі не болды?» деген елең басып, жақсылықтан гөрі апат пен қасіретке көбірек көз тігетініміз де жасырын емес.
Ғаламтор — ескі мен жаңаның, өткен мен болашақтың, қатігездік пен мейірімнің, бар мен жоқтың араласқан кеңістігі. Жанымыздағы оқиғаға назар аудармасақ та, алыстағы тағдырға көз тоқтатамыз.
Пікір еркіндігі және жауапкершілік
Ең бастысы — оқыған ақпаратыңызға пікір білдіруге құқыңыз бар. Ол үшін саясаттанушы, мәдениеттанушы, философ немесе белгілі бір саланың ғалымы болу міндет емес. Ойыңызды жазыңыз, талдаңыз, сынаңыз, алғыс айтыңыз — бәрі пернетақтадағы саусақ ұшында.
Бірақ бұл еркіндік жауапкершілікпен қатар жүруі тиіс: сөз мәдениеті, дәлел, әдеп және ақпаратты тексеру — интернеттегі тұлғалық болмысты қалыптастырады.
Тәуелділік қаупі
Қазір танысыңнан алыстап, танымасыңа жақындап кету оңай. Кейбір адамдар ғаламтор иіріміне тым терең үңіліп, оның тұтқынына айналып та үлгерді. Жалғыздық пен күйзеліс толқындарына жұтылғандар аз емес. Мұның бәрі — өтпелі кезеңнің бір көрінісі болуы мүмкін.
Пайдасы ұшан-теңіз
Жаман жағын айтып тауыса алмайсыз, бірақ жақсылығы да мол. Ғаламторды орнымен пайдалансақ, мүмкіндігін ұқыппен іске асырып, адами қалпымызды сақтай отырып, білімімізді арттыруға жұмсасақ — пайдасы зор.
Кітапхана мен интернет
Академиялық кітапханалардың орнын интернет толық баса алмайды. Дегенмен оның да ғылыми әлеуеті шексіз. Тек соған сай мәдениет керек: іздеу дағдысы, дереккөзді бағалау, плагиаттан сақтану, уақытты ұтымды бөлу.
Ғаламтор мәдениеті — ұлттық иммунитет
Ғаламтор мәдениетін ерте қалыптастырмау — өзімізге сын. Интернеттің иіртпегіне түсіп, теріс бағытқа кететін ұрпақты сауықтыру үшін ұлттық иммунитеттің күшті болғаны қажет. Әйтпесе мылқау ұрпақ, соқыр жеткіншек, керең өспірім көбейіп кетуі мүмкін. Бұл — бүгін басталып жатқан дәуірдің ескертуі: болу мен бордай тозудың арасы тым жақын.
Қорытынды ой: технология — құрал. Оның құнын арттыратын да, зиянын күшейтетін де — адам таңдауы, дағдысы және мәдениеті.
Толық нұсқасын жүктеу