Қазақша рефераттар

Бүгінгі біздің сайысқа қош келдіңіздер

«XXI ғасыр көшбасшысы» зияткерлік сайысы

Армысыздар, бүгін «XXI ғасыр көшбасшысы» атты сайыс сабағына жиналған қауым! Бүгінгі сайысымызға қош келдіңіздер! Қатысушылар мен әділқазылар алқасы таныстырылғаннан кейін, сайыс кезеңдері басталады.

Кезең 1

Бәйге

Жеке сұрақтар, жылдам ойлау және дәл жауап.

Кезең 2

Дода

Ұпайы әртүрлі сұрақтар: таңдау еркі ойыншыда.

Нәтиже

Үздіктер іріктеледі

Екі кезең қорытындысымен ең көп ұпай жинаған 4 ойыншы келесі кезеңге өтеді.

І кезең: «Бәйге»

«Қарап тұрмай бәйгеге еріңіз, шәкірттерге әділ шешім беріңіз. Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар шығарар бәйге — бәйгелерді көріңіз!»

Ереже

  • Бұл кезеңде әр ойыншыға алдын ала дайындалған 3 сұрақ қойылады.
  • Әр дұрыс жауап үшін 10 ұпай беріледі.
  • Ойлануға уақыт қарастырылады.

Сұрақтар мен жауаптар (үлгі)

1-ойыншы

  1. Фотосинтез нәтижесінде өсімдік бөлетін газ: оттек
  2. Теріс және оң зарядталған атомдар: иондар
  3. Ұйқы безінен бөлінетін гормон: инсулин

2-ойыншы

  1. Қан құрамындағы элемент: темір
  2. Ең жеңіл металл: литий
  3. Күнбағыс қай тұқымдасқа жатады: күрделі гүлділер

3-ойыншы

  1. Адамның дене жасушаларындағы хромосома саны: 46
  2. Қанттың химиялық атауы: сахароза
  3. Қан беруші адам: донор

4-ойыншы

  1. Ұйқы ауруын тудыратын африкалық шыбын: цеце
  2. Оң зарядталған ион: катион
  3. Тұқым қуалайтын өзгергіштік: мутация

5-ойыншы

  1. Периодтық жүйедегі элементтердің көлденең қатары: период
  2. Жүректің құрылысы мен қызметін зерттейтін ғылым: кардиология
  3. Дені сау адамның асқазанындағы қышқыл: тұз қышқылы

6-ойыншы

  1. Фтор жетіспеуінен болатын мәселе: тіс жегі
  2. Бактерияларды жойып, денсаулықты қорғайтын галоген: хлор
  3. Жасушаны зерттейтін ғылым: цитология

7-ойыншы

  1. «Өмір мен ойдың элементі»: фосфор
  2. Йод тапшылығынан болатын ауру: жемсаулық (зоб)
  3. «Ақ маржан» аталатын дәнді дақыл: күріш

8-ойыншы

  1. Теріні ультракүлгін сәуледен қорғайтын, 3 оттек атомынан тұратын зат: озон
  2. Суда еритін негіздер: сілтілер
  3. Муфлоннан тараған үй жануары: қой

ІІ кезең: «Дода»

«Мәңгі бақи есте қалар ғажайып бір сайыс болсын. Білімдірек шәкірт озар — қиынырақ сұрақ болсын!»

Ереже

  • І кезеңде жиналған ұпай ІІ кезеңде сақталады.
  • Қатысушыларға 2 пән бойынша 10, 20, 30, 40 ұпайлық сұрақтар ұсынылады.
  • Ойыншы пән мен ұпайды өзі таңдайды; кезек І кезеңдегі ұпайға қарай беріледі.
  • Дұрыс жауап берген ойыншының жалпы ұпайы көбейеді; жауап бере алмаса, басқа ойыншыларға мүмкіндік беріледі.
  • Екі кезең қорытындысында ең көп ұпай жинаған 4 ойыншы келесі кезеңге өтеді.

Сұрақтар топтамасы (мысал)

Биология

10 ұпай

Бұл өсімдік ұзақ уақыт ботаникалық бақтарда өсірілген. Гүлдерін ханымдар әшекей ретінде шаштарына таққан. Тек 200 жылдан кейін ғана шаруалар оны бақшаларына егіп, азық ретінде қолдана бастаған. Ресейге бұл өсімдікті ең алғаш І Петр әкелген. Қай өсімдік?

Жауабы: картоп

Биология

20 ұпай

АҚШ-та ақбас бүркітті, Ресейде қоңыр аюды, қазақ халқы аққу мен үкіні қасиетті санайды. Ал Үндістанда қай жануар қасиетті?

Жауабы: сиыр

Биология

30 ұпай

Бұл құс түйеқұстардың ішіндегі ең кішкентайы. Денесінің ұзындығы 50–80 см, салмағы 2–4 кг. Қорегін көбіне иіс сезу арқылы табады. Басқа түйеқұстардан басты ерекшелігі — түнде белсенді тіршілік етеді. Құрттармен, жәндіктермен, жидектермен қоректенеді. 1921 жылдан бері қатаң қорғауға алынған және Халықаралық табиғат қорғау одағының Қызыл кітабына енгізілген. Бұл құс — Жаңа Зеландияның ұлттық символы.

Жауабы: киви

Биология

40 ұпай

Аяқсыз, жылан тәрізді кесіртке. Ұзындығы 1–2 м. Жыланнан айырмашылығы — қабағы болады және көзін жыпылықтата алады. Күндіз белсенді. Зиянсыз, бау-бақшадағы зиянкестерді жеп, пайда келтіреді. Сирек кездесетін түр ретінде Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген. Қай бауырымен жорғалаушы?

Жауабы: сары жылан (сарыбауыр)

Химия

10 ұпай

Табиғатта таралуы бойынша бірінші орында тұрған металл қайсы?

Жауабы: алюминий

Қысқаша қорытынды

«XXI ғасыр көшбасшысы» сайысы білімді жүйелеуге, жылдам ойлауға және пәндік ұғымдарды нақты қолдануға үйретеді. Әр кезең қатысушының логикасын, есте сақтау қабілетін және шешім қабылдау жылдамдығын айқын көрсетеді.