Қазақша рефераттар

Отанды сүю

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Лексикалық тақырып

«Менің Отаным – Қазақстан»

Грамматикалық тақырып

«Тәуелдік жалғауды қайталау»

Сабақтың түрі

Жаңа сабақ

Сабақтың әдістері

  • Сұрақ-жауап
  • Сөйлеу (ауызша тіл дамыту)
  • Іздену
  • Жартылай практикалық әдіс

Сабақтың формасы

Сыныптық және жекелей жұмыс

Көрнекілігі

  • Интерактивті тақта
  • Қазақстан картасы
  • Сөзжұмбақ
  • Слайдтар және үлестірмелі тапсырмалар
  • Көрнекі жазбалар

Технологиялар

  • Дамыта оқыту технологиясы
  • Интерактивті оқыту технологиясы

Пәнаралық байланыс

Қазақстан тарихы, қазақ әдебиеті, орыс тілі, география.

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

  • Туған ел туралы білімді толықтыру және жүйелеу.
  • Мәтінмен таныстыру, жаңа сөздермен жұмыс жүргізу.
  • Мәтін оқу арқылы сөйлеу әрекеттерін қалыптастыру.

Дамытушылық

  • Сұрақтарға дұрыс жауап беруге жаттықтыру.
  • Логикалық ойлау қабілетін дамыту.
  • Сөздік қорды молайту, дүниетанымды кеңейту.

Тәрбиелік

  • Отанға деген сүйіспеншілікті арттыру.
  • Адамгершілікке баулу.
  • Оқушыларды саналы ел азаматы болуға тәрбиелеу.

Сабақтың құрылымы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Тілашар және психологиялық ахуал

  • Сәлемдесу, сыныптың дайындығын тексеру.
  • Күн, апта күні, жыл мезгілі туралы қысқа диалог.

Жетелеуші сұрақтар (картамен жұмыс)

  • Бүгін айдың нешесі? Аптаның қай күні?
  • Жылдың қай мезгілі? Қыс айларын ата.
  • Ауа райы қандай? Жерде не жатыр?
  • Біз қай қалада тұрамыз? Алматы қай республикада?
  • Алматы Қазақстанның қай бөлігінде орналасқан?
  • Қазақстанның астанасы қай қала? Астана қай бөлікте орналасқан?

Тақтада Қазақстан Республикасының картасы ілінеді, оқушылар қалаларды көрсетеді.

II. Өткен тақырыпты еске түсіру

Ой қозғау: сөзжұмбақ

  1. Ұлт.
  2. Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәмізі.
  3. Көктем мерекесі (ай аты).
  4. Қазақтың ұлы ақыны.
  5. Космодром.
  6. Қазақстанның астанасы.
  7. Қазақстан Республикасының рәмізі.
  8. Қазақстандағы теңіз.
  9. Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәмізі.

Көрнекілік

Қазақстан Республикасының картасы арқылы қысқа қайталау жүргізіледі.

III. Жаңа сабақ

1) Сөздік жұмысы

Жаңа сөздермен танысу, дұрыс айту, сөз тіркесі/сөйлем құрау.

2) Мәтінмен жұмыс

Оқу, аудару, сұрақ қою, мазмұндау.

3) Грамматика

Тәуелдік жалғауды қайталау және қолдану.

4) Тапсырмалар

Жаттығулар, кестемен жұмыс, сөйлем құрастыру.

5) Мақал-мәтел

Отан туралы мақал-мәтелдерді айту және талдау.

Отан ұғымын ашу

«Отан дегеніміз не?»

Отан – сенің ата-анаң, Отан – досың, бауырың. Отан – өлкең, астанаң, Отан – ауданың, ауылың.

«5 жол» стратегиясы

  • 1. Зат есім: Отан
  • 2. 2 сын есім: кең, байтақ
  • 3. 3 етістік: дамиды, гүлденеді, өркендейді
  • 4. Сөйлем: Менің туған Отаным – Қазақстан.
  • 5. Ассоциация/синоним: Туған жер

Оқушылар 3 топқа бөлініп, тапсырмаларды орындайды.

Сөздік жұмысы: жаңа сөздер

Мұғалім сөздерді қазақ тілінде оқиды, оқушылар қайталайды. Әр сөзбен сөз тіркесі немесе сөйлем құрастырылады.

Пайдалы қазбалар және ұғымдар

Көмір
уголь
Мұнай
нефть
Темір
железо
Мыс
медь
Кендері
ископаемые

Сипаттау сөздері мен тіркестер

Ерекше
особенный
Мақта
хлопок
Мақтан етемін
горжусь
Биіктеген сайын
чем выше
Мөлдір
прозрачный

Шағын тапсырма

«Қазақстан» сөзіне ассоциация жазыңдар.

Мәтінмен жұмыс (оқулық бойынша)

Негізгі қадамдар

  1. Мәтінді түсініп оқу.
  2. Мәтінді орыс тіліне аудару.
  3. Мәтіндегі сөйлемдерге сұрақ қою.
  4. Тәуелдік жалғауы бар сөздерді теріп жазу.
  5. Мәтін мазмұнын баяндау.

Топтық жұмыс

Әр топ «Отан» тақырыбына мақал-мәтелдер айтып, мағынасын түсіндіреді.

  • Отансыз адам – ормансыз бұлбұл.
  • Отан өз ұлын ұмытпайды.
  • Отан – оттан да ыстық.
  • Отан отбасынан басталады.
  • Туған елдей ел болмас, туған жердей жер болмас.
  • Кісі елінде сұлтан болғанша, өз еліңде ұлтан бол.

Сөйлемдердің дұрыстығын анықтау

Мәтінді пайдаланып, сөйлемдердің дұрыс/бұрыстығын белгілеңдер.

Сөйлем Дұрыс Бұрыс
1. Біздің Отанымыз – Қазақстан. +
2. Жері байдың – елі бай. +
3. Алматыда ақ мақта өседі. −
4. Қызылордада күріш өседі. +
5. Республикамыз үлкен емес. −
6. Оңтүстікте алма өсіріледі. −

Ескерту: Кейінгі нұсқада «ақ мата» деп қате жазылған жері «ақ мақта» болып түзетілді.

Грамматика: тәуелдік жалғау

Жекеше түрі

Жақ Жалғаулар
I жақ -м, -ым, -ім
II жақ -ң, -ың, -ің, -ыңыз, -іңіз, -ңыз, -ңіз
III жақ -сы, -сі, -ы, -і

Көпше түрі

Жақ Жалғаулар
I жақ -мыз, -ымыз, -міз, -іміз
II жақ -тарың, -терің, -дарың, -дерің, -ларың, -лерің; сондай-ақ -тарыңыз, -теріңіз, -дарыңыз, -деріңіз, -ларыңыз, -леріңіз
III жақ -сы, -сі, -ы, -і

Сөйлем құрастыру

Берілген сөздерден дұрыс сөйлем құрастырыңдар.

  1. Менің туған жерім – Қазақстан.
  2. Мен Қазақстан Республикасының азаматымын.
  3. Біздің еліміз бай.
  4. Қазақстан – мәдениетті, білімді ел.
  5. Мен өз елімді мақтан етемін.
  6. Біздің Отанымыз – Қазақстан.

«Сен мақал-мәтелдер білесің бе?»

Мақал-мәтелдерді толықтырып көріңдер.

Отанды сүю — … ыстық.

Отан — оттан да ….

Отан … басталады.

Отансыз адам — ормансыз ….

Туған жердің ауасы да ….

Туған жерге … шипа.

IV. Бекіту және тексеру

Тест тапсырмалары (I нұсқа)

  1. Қазақ тілінде неше әріп бар?

    • A) 26
    • Ә) 42
    • Б) 36
    • В) 39
    • Г) 41

  2. Үндестік заңы нешеге бөлінеді?

    • A) 2
    • Ә) 4
    • Б) 3
    • В) 5
    • Г) 6

  3. Қазақ тілінде дауысты дыбыстар нешеу?

    • A) 5
    • Ә) 6
    • Б) 7
    • В) 8
    • Г) 12

  4. «Кімде? Неде?» қай септіктің сұрақтары?

    • A) Ілік
    • Ә) Барыс
    • Б) Табыс
    • В) Жатыс
    • Г) Шығыс

  5. Анаңның анасы кім?

    • A) Ана
    • Ә) Әпке
    • Б) Әке
    • В) Сіңлі
    • Г) Әже

Тест тапсырмалары (II нұсқа)

  1. Қазақ тілінде неше септік бар?

    • A) 1
    • Ә) 3
    • Б) 5
    • В) 7
    • Г) 9

  2. Қазақ тілінде дауыссыз дыбыстар нешеге бөлінеді?

    • A) 3
    • Ә) 5
    • Б) 4
    • В) 7
    • Г) 12

  3. Жіңішке дауысты дыбыстарды тап:

    • A) ә, ө, ү, і, е
    • Ә) ы, і, е, а
    • Б) ү, ұ, у, ы, і
    • В) ө, і, е, и, ы
    • Г) а, о, ұ, ы, ү

  4. –нан, –нен, –дан, –ден, –тан, –тен қай септіктің жалғаулары?

    • A) Ілік септік
    • Ә) Шығыс септік
    • Б) Барыс септік
    • В) Атау септік
    • Г) Жатыс септік

  5. Қазақ тілінде екпін қай буынға түседі?

    • A) Алдыңғы
    • Ә) Орта
    • Б) Соңғы
    • В) Басында
    • Г) Үстінде

Тест жауаптары

I нұсқа

  • 1) Ә
  • 2) А
  • 3) Г
  • 4) В
  • 5) Г

II нұсқа

  • 1) В
  • 2) А
  • 3) А
  • 4) Ә
  • 5) Б

Ескерту: бастапқы мәтіндегі жауаптардағы «Ж» таңбасы нұсқалармен сәйкес келмегендіктен, «Жатыс» жауабы тесттегі «В» ретінде реттелді.

Қорытынды, бағалау және үй жұмысы

Қорытындылау

Сабақты қорытындылап, жетекші сұрақтарға жауап беріледі. «Қазақстан» сөзіне ассоциация жазылады.

Бағалау

Оқушылар жинаған ұпайына сәйкес бағаланады.

Үй тапсырмасы

  • 2-тапсырма және 3-тапсырманы орындау.
  • «Қазақстан» өлеңін жаттау.
  • Жаңа сөздерді жаттау.

Қосымша материалдар

Сабақ барысында сұрақтар, жаңа сөздер тізімі, «5 жол» стратегиясы және кестелер үлестірме ретінде беріледі.