Есік қорымы

Сабақтың мазмұны

Бұл материал 6-сыныптың «Қазақстан тарихы» пәніне арналған. Тақырып — сақтардың мәдениеті. Мақсат — сақ мәдениетінің мұраларын түсіндіру, оның әлемдік мәдениеттегі орнын көрсету және қазақ мәдениетінің қалыптасуына ықпалын ашу.

Білімділік

Сақ мәдениетінің негізгі мұраларымен танысу; сақ мәдениетінің әлемдік мәдениеттен алатын орнын және қазақ мәдениетінің дамуындағы ықпалын түсіндіру.

Дамытушылық

Сөйлеу дағдыларын дамыту; өз ойын жүйелі жеткізуге, өз бетімен ізденуге үйрету.

Тәрбиелік

Адамгершілікке тәрбиелеу; өз халқын сүюге, мәдени мұраны құрметтеуге және эстетикалық талғамды қалыптастыруға бағыттау.

Сабақ сипаттамасы

Сабақтың типі
Жаңа сабақ
Сабақтың әдістері
Сын тұрғысынан ойлау технологиясы, тірек-сызбалар
Пәнаралық байланыс
География, философия

Қолданылатын көрнекіліктер

  • Қазақстан Республикасының саяси картасы
  • Қазақстан Республикасының Конституциясы
  • Бейнематериал, слайд

Сабақтың құрылымы

I. Ұйымдастыру

Сыныпты сабаққа дайындау, оқу мақсатын айқындау, топтарға бөлу.

II. Жаңа сабақ жоспары

  1. 1. Сақтардың мәдени мұралары
  2. 2. Бесшатыр қорымы
  3. 3. Есік қорымы және «Алтын киімді адам»
  4. 4. Аң стилі

III. Меңгеру кезеңі

Қызығушылықты ояту, мәтінмен және дерекпен жұмыс, топтық тапсырмалар, талқылау және қорытындылау.

Жаңа сабақты меңгеру: кезеңдер мен тапсырмалар

1) Қызығушылықты ояту

Электронды оқулық пен көрнекіліктер арқылы сақтардың қоныстануы, археологиялық ескерткіштері, «Алтын адам», аң стиліндегі бұйымдар таныстырылады. Негізгі мақсат — оқушының бастапқы білімін белсендіру және сұрақ қоюға жетелеу.

2) Мағынаны тану

Мәтінмен және дерекпен жұмыс жасалады. Оқушылар топпен талдап, карта, сызба және сұрақ-жауап арқылы дәлелді ой айтуға үйренеді.

I топ

Картамен жұмыс
  1. 1 Сақ ескерткіштері қай өңірлерден табылды? Нақты мысалдар келтір.
  2. 2 Шірік-Рабат пен Бәбіш-Молда тұрғындары қандай кәсіппен айналысқан?
  3. 3 Цитадель ұғымын түсіндір.

II топ

Тірек-сызба
  1. 1 Бесшатыр қорымы қай жерде орналасқан?
  2. 2 Неліктен оларды патша қорғандары деп атаймыз?
  3. 3 Обаның құрылымын сипатта.

III топ

Сұрақ-жауап
  1. 1 Есік қорғаны қай жерден табылды? Қорымдағы оба саны қанша?
  2. 2 Есік обасын зерттеген ғалым кім?
  3. 3 Есік обасынан табылған алтын бұйымдардың саны шамамен қаншаға жеткен?

3) «Суреттер сыр шертеді…» талдау жұмысы

3-топқа үш түрлі сурет ұсынылады. Оқушылар суретке қарап өз ойларын айтады, кейін мұғалім қорытынды жасайды.

I топ — Көне кезең

Жануар бейнесі көбіне қаз-қалпында, реалистік сипатта көрсетіледі.

II топ — Гүлдену кезеңі

Жануар динамикада: қимыл-қозғалыс, шиеленіс пен композициялық өрнек айқын байқалады.

III топ — Құлдырау кезеңі

Бейнелеу шартты сипатқа ауысады: жануардың басы анық беріліп, денесі мен аяқтары бұлыңғыр, ықшам нұсқада көрінеді.

Негізгі ұғым: «Аң стилі»

Анықтамасы

Аң стилі — аңдарды және аңыздағы ғажайып бейнелерді көркем түрде суреттеу дәстүрі. Бұл өнер түрі сақтардың дүниетанымын, эстетикалық талғамын және символдық ойлау жүйесін танытады.

Тарихи деректер

  • Б.з.б. VIII ғасырда қалыптаса бастады.
  • Алдыңғы Азия мен Иранға жасалған жорықтар мен байланыстар арқылы кең таралды.
  • Қару-жарақта, әшекей бұйымдарда және киім-кешекте кең қолданылды.
  • Кезеңдері: көне, гүлдену, құлдырау.

Оқушы үшін қысқа қорытынды

Сақ мәдениеті — Қазақстан аумағындағы көне өркениеттік үрдістердің айқын дәлелі. Бесшатыр мен Есік қорымдары, «Алтын киімді адам» және аң стилі сақтардың көркемдік ойлауын, әлеуметтік құрылымын және дүниетанымын танытатын маңызды дереккөздер болып табылады.

Дереккөз және авторлық мәлімет

Өткізілген орны

Атырау қаласы, №36 орта мектеп

Өткізген мұғалім

Искакова С. Ә.