Қазақша рефераттар

Арпеджиы штрихтарымен ойнау

Ақтөбе облысы, Шалқар қаласы • Қазанғап атындағы саз мектебі

Мұғалім: Түлешова Ментай Ысқаққызы

Саяхат-сабақ Жеке орындаушылық Көрнекілік: сурет, плакат

Сабақтың тақырыбы

Аспапта ойнауды жетілдіру — шығарманың күрделі тұстарын меңгеріп, орындаушылық мәдениетті жүйелі түрде арттыруға бағытталған сабақ.

Мақсаты

Оқушыға шығармадағы қиын тұстарды меңгертіп, ойнау шеберлігін арттыру.

Көрнекілігі

Суреттер мен плакаттар, тапсырма бөлшектері (жасырылған затты құрастыруға арналған).

Білімділік

  • Аспапты еркін меңгеру.
  • Музыкалық сауатты дамыту.
  • Аспапта орындау техникасын жетілдіру.

Дамытушылық

  • Оқушының қызығушылығын арттыру.
  • Ой-өрісін, музыкалық ойлауын дамыту.

Тәрбиелік

Оқушының сана-сезімін, ақыл-ойын кеңейту; шығарманы түсініп, сезініп орындауға дағдыландыру.

Сабақ құрылымы: «теңізге саяхат» форматы

Сабақ ойын-сюжет арқылы ұйымдастырылады: оқушылар «кеме капитанына» көмектесу үшін әр аялдамада тапсырма орындап, жасырылған бөлшектерді жинайды. Сабақ соңында бөлшектерді құрастырып, жоғалған зат табылады.

Жоспар

  1. 1) Ұйымдастыру кезеңі

    Психологиялық дайындық, ережемен таныстыру, кабинетті тақырыпқа сай безендіру.

  2. 2) Үй тапсырмасын тексеру

    Алдыңғы тақырып бойынша орындау.

  3. 3) Актуалдау

    Венн диаграммасы арқылы салыстыру.

  4. 4) Сергіту сәті

    Ойындар арқылы есте сақтауды, естуді дамыту.

  5. 5) Жаңа сабақ

    Шығарманы талдау және орындау тәсілдері.

  6. 6) Қорытындылау

    Негізгі тұжырымдар, техникаға қатысты кеңестер.

  7. 7) Үйге тапсырма

    Белгіленген жерге дейін санап ойнау, штрихқа машықтану.

  8. 8) Бағалау

    «Өте жақсы», «Жақсы» деңгейлері бойынша.

Аялдамалар бойынша жұмыс мазмұны

I. Ұйымдастыру кезеңі: психологиялық дайындық

«Кеме капитаны» ойынның ережесін түсіндіреді. Оқушылар теңізге саяхатқа шығып, әр аралда тапсырма орындау арқылы жасырылған бөлшектерді жинайды.

«Жаттығулар аралы»

  • Ре-мажор гаммасын бірге ойнау.
  • Гамманы лигато және стаккато штрихтарымен орындау.
  • Арпеджионы түрлі штрихпен ойнау.

Тапсырмалар аяқталған соң, оқушы жасырылған бөлшекті алады.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Л. Амановтың «Қасқалдақ» шығармасын жатқа орындау. Дұрыс орындаған оқушы келесі бөлшекті алады.

III. Актуалдау: Венн диаграммасы

«Қасқалдақ» және «Балалар биі» шығармаларын салыстыру: ырғақ, штрих, бөлім құрылысы, мінез.

IV. Жаңа сабақ: Ғ. Оразалиева — «Балалар биі»

Шығарма күйсандықтың сүйемелдеуімен орындалып көрсетіледі. Талдау алдында автор туралы қысқаша мәлімет беріледі.

Музыкалық сипаттамасы

  • Өлшемі: 2/4
  • Тональдігі: ре-мажор
  • Ноталық ұзақтықтар: сегіздік, он алтылық және тыныстар.

Құрылымы және штрих

  • Би үш бөлімнен тұрады.
  • Бірінші және үшінші бөлім қайталанады.
  • I және III бөлім: стаккато штрихы.
  • II бөлім: деташе штрихы.

Орындау бойынша нұсқаулық

  • Биді нотамен айтып, бірге дирижерлау.
  • Саусақ қойылымын дұрыс ұстап, дыбысты таза алу.
  • Ырғақтың дәлдігі мен штрих айқындығын қадағалау.

V. Сергіту сәті: ойын арқылы бекіту

Бұл бөлімде оқушылар есте сақтау қабілеті мен естуін көрсетеді, бір-бірін тыңдап, дәл қайталауға үйренеді.

«Жалғастыр» ойыны

Кубик арқылы нота таңдалады. Оқушы сол нотадан басталатын қысқа әуенді ойнап көрсетеді.

«Қайтала» ойыны (кубизм әдісі)

Бір оқушы орындаған әуенді келесі оқушы дәл қайталайды. Ойын кезектесіп, жарыс түрінде жалғасады.

VI. Қорытындылау: техника және музыкалық ой

Бүгін сабақта Ғ. Оразалиеваның «Балалар биі» шығармасын меңгердік. Шығарманы толық игеру үшін стаккато штрихымен ашық ішекте арнайы жұмыс жасау қажет.

Негізгі екпін қойылатын тұстар

  • Дыбыстың тазалығы үшін тональдікті дұрыс ажырата білу.
  • Шығарманы жаттап болған соң, оны түсініп, сезініп орындауға ұмтылу.
  • Сол қол қойылымын бақылау, тон аралығын (интонацияны) ұмытпау.
  • Қобыз тартуда сольфеджио сабағының маңызы зор.

Соңғы арал: бекіту сұрақтары

  • Ғ. Оразалиева қай жылы дүниеге келді?
  • Стаккато штрихын ысқыштың қай бөлігімен орындаймыз?
  • Тональдікті анықтау үшін қандай белгілерге сүйенеміз?

Соңында оқушылар жинаған бөлшектерін құрастырып, «капитанның жоғалған затын» табады. Қай оқушының құрастыруы дұрыс екені анықталады.

VII. Үй тапсырмасы

Ғ. Оразалиева — «Балалар биі»: белгіленген жерге дейін санап ойнау және стаккато штрихын ашық ішекте орындап машықтану.

VIII. Бағалау

Өте жақсы Жақсы

Нәтиже: орындаушылыққа апарар «маршрут»

Бұл сабақта теория, техника және ойын элементтері бір арнаға тоғысады: гамма мен арпеджио арқылы қолды қыздырып, үй тапсырмасымен жауапкершілікті бекітіп, жаңа шығармада штрих пен интонацияны нақтылап, соңында сұрақ-жауаппен білімді жүйелейміз.