Соғыс зор апат

Мақсат

Өлкеміздің мақтанышы, Ұлы Отан соғысының қаһарлы жылдарында жеңіс сағатын жақындатуға елеулі үлес қосқан Кеңес Одағының Батыры Мұса Баймұхановтың өмірі мен мұрасын тереңірек зерттеу — оның өшпес ерлігін, адамгершілік пен ұлтжандылық қасиеттерін таныту. Ең бастысы — батыр есімін ұрпақ жадында мәңгі сақтап қалу.

Тарихты ұлықтау және Жеңіс сабақтастығы

Елбасымыздың «Нұрлы жол – болашаққа бастар жол» атты Жолдауында 2015 жыл ұлттық тарихымызды ұлықтау және бүгінгі биіктерімізді бағалау тұрғысынан мерейлі белестер жылы ретінде аталды. Сол жылы Қазақ хандығының 550 жылдығы, Қазақстан халқы Ассамблеясы мен Конституциямыздың 20 жылдығы, сондай-ақ Ұлы Жеңістің 70 жылдығы кеңінен атап өтілді.

Ұлы Жеңіске 70 жыл толған сайын, сұрапыл соғыста Отан үшін отқа түскен қазақ жауынгерлерінің ерлігі — әрбір күн, әрбір қадам, әрбір құрбандық — ұмытылмайды. Бұл — ата-бабалар рухына тағзым етудің, жер мен ел үшін жасалған ерлікті мәңгілік жадымызда сақтаудың парызы.

Өлке мақтанышы — Мұса Баймұханов

Ұлы Жеңіске біздің жерлестеріміз де зор үлес қосты. Өз өлкемізден шыққан мақтанышымыздың бірі Зейнолла Қабдолов: «Мұнайлы өлкенің құдай маңдайына берген мақтанышы бар. Ол — осы өңірдің қаһарман ұлы Мұса батыр», — деп атап өткен. Расында да, Ұлы Отан соғысына қомақты үлес қосқан мұнайлы аймақтың ұл-қыздарының ішінде жерлесіміз Мұса Баймұхановтың орны айрықша.

Батыр атамыздың дүниеден озғанына 70 жыл толған тұста, оның ерлігі мен өмір жолына қайта оралу — тарихи жадыны жаңғырту. Өкінішке қарай, жауға қарсы шыққан батырға Жеңіс күнін көру бұйырмады: Мұса Баймұханов 9 мамыр — Жеңіс күніне жете алмай, ел мен халық үшін шайқаста қаза тапты.

Өмірбаяны және еңбек жолы

Мұса Баймұханов 1910 жылы Қызылқоға ауданының Саркөл ауылында кедей шаруа Төретаев Баймұханның отбасында дүниеге келген. Еңбек жолын 15 жасында Доссор мұнай кәсіпшілігінде үйренуші болып бастайды.

Доссор аудандық комитетінің жолдамасымен 1928 жылы Алматыдағы жұмысшылар факультетін ойдағыдай бітіріп, 1932–1938 жылдары мұнайшылар кәсіподағының Доссор аудандық комитетінде қызмет атқарады. Кейін үш айдай Сағыз мұнай кәсіпшілігінде жұмыс істеген.

Соғыс жылдарындағы ерлік жолы

Гитлершіл фашизм опасыздықпен шабуыл жасаған сын сағатта Мұса 1941 жылдың шілде айында өз еркімен ел қорғауға аттанады. Ол Ленинградты қорғауға қатысып, ерен ерлік көрсетеді.

Прибалтика мен Беларусь майдандарында табандылық пен тапқырлықтың үлгісін танытып, поляк қалалары мен ауылдарын басқыншылардан азат ету шайқастарында да алғы сапта болады. Соғыс кезінде командирлік курстан өтіп, кіші лейтенант атағын алады.

Одер үшін шайқас және Батыр атағы

Польша жерін фашист басқыншыларынан азат етудегі қанды шайқастарда Мұса Баймұханов ерекше көзге түседі. Ол басқарған взвод Одер өзені үшін болған шайқаста немістің 25 солдаты мен 2 офицерін жойып, Мұсаның өзі 9 жау әскерін жайратады.

Осы ерлігі үшін оған Кеңес Одағының Батыры атағы беріледі. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1945 жылғы 16 сәуірдегі Жарлығымен Одер үшін болған соғыстардағы қаһармандық ісі жоғары бағаланды.

Тылмен байланыс және әкелік жүрек үні

Мұса елдегі жаңалықтарды радио, газет және хат арқылы біліп отырған. Тылдағы еңбек майданындағы жерлестерінің табыстарына бірге қуанып, ел-жұрттың кеңес жауынгерлеріне көрсеткен қамқорлығына дән риза болған.

Жадта сақталатын күндер

Батыр есімін жаттап өскен кейінгі ұрпақ үшін 10 сәуір — елінің нағыз патриот ұлына «Батыр» атағы берілген күн ретінде қастерлі. Ал 18 наурыз — батырдың бұл фәни дүниемен қоштасқан күні ретінде жадымызда сақталады.

Қорытынды: ер есімі — ел есінде

Отан үшін жанын қиған аталарымызды әрдайым мақтан тұтамыз. Олардың туған жерге деген шексіз сүйіспеншілігі — кейінгі ұрпаққа үлгі. Ер есімі — ел есінде мәңгі сақталады: жас буын өз батырларының Жеңіске қосқан үлесін ұмытпайды, ардагерлерін ардақтап, құрметтейді.

Мұса Баймұханов — елі үшін ерен ерлік жасаған, өнегесі ұрпаққа үлгі болатын ұлы тұлға.