Оқушының білімдегі сапа көрсеткішін көтеру
Қазіргі жағдай: білім мен өмірлік дағды арасындағы алшақтық
Қазіргі білім беру жүйесінде оқушылардың өмірлік дағдыларын қалыптастыруға жеткілікті назар аударылмайды. Соның салдарынан көптеген мектеп оқушылары оқу мен оқу пәндері арқылы алынатын білік-дағдылардың өз өміріне қажет екенін толық түсінбейді, оның болашағымен байланысын сезінбейді.
Балалардың арасында оқуды күн сайын мектепке барып, белгіленген сағат ішінде сыныпта отырып қайтуға тиіс міндет ретінде қабылдайтындар да бар. Сондықтан үлкендерден жиі еститін пікірлер қалыптасады: «Қазір балалар сабаққа қызықпайды», «оқушылар тек ата-анасынан қорыққандықтан келеді», «өздігінен оқуға икемсіз», «тек баға үшін оқиды», «айтқаныңды тез ұмытады».
Мәселенің айқын көрінісі: қазақ тілі және ҰБТ
Бұл жағдайды қазақ тілі пәні мысалында анық көруге болады: қазақ тілін он бір жыл оқыған оқушылар 11-сыныпта Ұлттық бірыңғай тестілеуден (ҰБТ) жоғары балл жинау үшін репетитор іздеуге мәжбүр.
- Себебі неде: неге оқушы он бір жыл ішінде қажетті білім қорын толық меңгере алмады?
- ҰБТ тапсырмалары көбіне грамматикалық білімді тексеруге бағытталғанын ескерсек, мектепте фактологиялық білімнің өзі берік қалыптаспай отыр ма?
- Он бір жылдық оқытудың нақты нәтижесі қайда көрінеді?
Егер болашақта білімді бағалау жүйесі өмірлік дағдыларды, яғни құзыреттіліктерді тексеруге бірден ауысса, қазіргі таңда құрғақ білімді меңгерудің өзінде әлсіздік байқалатын оқушылардың жағдайы қалай болмақ? Сұрақ көп, ал жүйелі жауап аз.
Не істеу керек: мән бере оқыту және логикалық ойлауды дамыту
Талдау нәтижесі бір тұжырымға әкеледі: мектепте білім көбіне үстірт меңгеріледі, қазақ тілі пәнінің негізгі ұғымдарына мән бере оқыту жеткіліксіз.
Басым бағыт
Қазақ тілін оқытуда оқушының логикалық ойлау қабілетін дамытуға және тіл туралы дүниетанымын қалыптастыруға басымдық беру.
Нәтиже өлшемі
Тек есте сақтау емес, білімді қолдану, талдау, дәлелдеу арқылы пәндік дағдыны нақты өмірмен байланыстыру.
Мақсаттар мен міндеттер
Мақсаттар
- 1 Білім алушылардың дайындығын тәуелсіз бағалау негізінде жалпы білім берудің сапасын мемлекеттік бақылау мен басқаруды қамтамасыз ету.
- 2 Кәсіптік білімді таңдауға дайындау мақсатында білім алушыларды саралау.
- 3 Өзін тану арқылы өзіндік бағалауды қалыптастыру және стрессті жеңуге бағыт көрсету.
Міндеттер
- 1 Қорытынды аттестация барысында 11-сынып оқушыларының қазақ тілі пәнінен дайындық деңгейін анықтау.
- 2 Оқу жылы бойы ҰБТ-ға жүйелі әрі нәтижелі дайындық жүргізу.
- 3 Өзіндік сенімділікті қалыптастыруға баулу.
- 4 Өзіндік бағалауды айқындауға және дамытуға қолдау көрсету.
- 5 Стрессті жеңудің тиімді жолдарын көрсету.
Күтілетін нәтиже
- Мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін арттыру.
- Оқушы білімінің сапалық көрсеткішін көтеру.
- ҰБТ бойынша жоғары нәтижеге қол жеткізу.
Сапалы білімнің тірегі: мұғалімнің кәсіби деңгейі
Мектептің дамуы сапалы білімді, толерантты және ұлтаралық мәселелерді шешуге дайын тұлғаны қалыптастырумен өлшенеді. Саналы білім беру тікелей оқыту сапасына байланысты болғандықтан, мұғалімнің кәсіби деңгейі мен біліктілігін арттыру – негізгі басымдық.
«Еліміздің ертеңі бүгінгі жас ұрпақтың қолында, ал жас ұрпақтың тағдыры ұстаздардың қолында», – деген ойды елдік жауапкершілікпен ұштастыра отырып, білімді ұрпақтың қалыптасуы ең әуелі білімді ұстазға байланысты екенін қоғамдық сана үнемі еске салады.
ҰБТ: мақсат, мазмұн және жауапкершілік
Білім беруді дамыту тұжырымдамасында білім сапасын арттырудың басты құралдарының бірі ретінде Ұлттық бірыңғай тестілеу енгізілгені белгілі. ҰБТ-ның мақсаты – мектеп бітіруші түлектердің негізгі пәндер бойынша бағдарламаны қаншалықты меңгергенін анықтау.
Бағдарлама
Бағдарлама – мемлекеттік құжат. Оны толық меңгеру – оқушының міндеті.
Меңгерту
Бағдарламаны сапалы меңгерту – мұғалімнің ең басты міндеті. Мектеп оқушыны ертеңгі өмірге дайындап, болашақ мамандығын таңдауға негіз қалайды.