Қазақша рефераттар

Жаңа сабақты түсіндіру. Сабақтың тақырыбы

Сабақтың тақырыбы: Қатынас ыдыстар

Бұл сабақта тәжірибе арқылы қатынас ыдыстар ұғымын қалыптастырып, олардың күнделікті өмірдегі қолданысын түсіндіреміз. Оқушылар сұйықтардағы қысымның биіктікке тәуелділігін байқап, біртекті және әртекті сұйықтар жағдайындағы тепе-теңдік шартын қорытындылайды.

Сабақтың типі

Жаңа сабақ

Сабақтың түрі

Практикалық

Сабақтың әдістері

Тәжірибе арқылы түсіндіру, баяндау, топтастыру

Көрнекіліктер

Демонстрациялық заттар, плакаттар, сызбалар

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Резеңке түтікпен жалғасқан шыны түтікшелер арқылы тәжірибе жүргізіп, қатынас ыдыстар ұғымын қалыптастыру.

Дамытушылық

Оқушының ойлау қабілетін, пәнге қызығушылығын және белсенділігін арттыру; алған білімін өмірлік мысалдармен байланыстыра отырып, өз ойын жүйелі жеткізуге үйрету.

Тәрбиелілік

Өмірге бейімділігін арттыру, тез ойлауға, жауапкершілікке және өз бетімен жұмыс істеуге тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

  1. 1. Ұйымдастыру. Сабаққа дайындық, топқа бөлу, қауіпсіздік ережесін еске түсіру.
  2. 2. «Ойлан тап!» Формуладағы көп нүктенің орнына тиісті физикалық шаманы қою.
  3. 3. Жаңа тақырыпты түсіндіру. Қатынас ыдыстардың анықтамасы, қасиеттері және тәжірибе нәтижелері.
  4. 4. Бекіту. Сұрақ-жауап арқылы түсінікті тексеру.
  5. 5. Есеп шығару. Қысым және ауданға тәуелді есептер.
  6. 6. Бағалау. Бағалау парағы бойынша қорытынды баға қою.
  7. 7. Үй тапсырмасы. §48, есептер жинағы: №3 (Б тобы), 17-бет.

Тақырыпты өмірмен байланыстыру

Күнделікті қолданып жүрген шәйнектің шүмегіне назар аударсақ, оның ішіндегі су деңгейі шәйнектегі су деңгейімен бірдей екенін байқаймыз. Шәйнекті еңкейткенде шүмек ұшы су деңгейінен төмен түсіп, су аға бастайды. Осыған ұқсас құрылғылардың бәрі қатынас ыдыстар принципіне негізделген.

Күнделікті мысалдар

  • Шәйнек
  • Құмған
  • Кофе қайнатқыш
  • Су сепкіш

Негізгі түсінік: тепе-теңдік және деңгей

Сұйық бағанының қысымы оның биіктігіне тәуелді. Егер қатынас ыдыстардың екі тармағына да бірдей қысым түссе, сұйық тепе-теңдік күйде болады. Тәжірибе нәтижесі бойынша, екі ыдыстағы біртекті сұйықтың баған биіктігі тең, демек қысымдары да тең.

Ереже

Кез келген пішінді қатынас ыдыстарда тыныш тұрған біртекті сұйықтың еркін беттері бір деңгейде болады.

Формулалық қорытынды

p1 = p2

gρ1h1 = gρ2h2

ρ1h1 = ρ2h2

Осыдан шығатын қорытынды: қатынас ыдыстардағы әртекті сұйықтар үшін сұйық бағандарының биіктігі олардың тығыздықтарына кері пропорционал.

Бекіту сұрақтары

  • 1. Қатынас ыдыстарға қандай мысалдар келтіре аласыңдар?
  • 2. Қатынас ыдыстардың қасиеттері қандай қондырғыларда пайдаланылады?
  • 3. Сұйықтың еркін беттері қандай деңгейде болады?

Есептер

1) Биіктігі 15 см болатын сынап және керосин бағандары ыдыс түбіне қандай қысым түсіреді?

Нұсқау: p = ρgh.

2) Массасы 80 кг спортшы коньки теуіп барады. Әр конькидің ұзындығы 40 см, жүзінің ені 3 мм. Ол мұзға қандай қысым түсіреді?

Нұсқау: p = F/S, F = mg.

3) Ауданы 200 см² болатын бетке 100 Н күш әсер етсе, қысым қандай болады?

Нұсқау: бірліктерді SI жүйесіне келтіріп есептеңдер.

Бағалау және үй тапсырмасы

Бағалау

Оқушылар бағалау парағы бойынша бағаланады.

Үй тапсырмасы

§48. Есептер жинағы: №3 (Б тобы), 17-бет.