Қазақша рефераттар

Сабақтас құрмалас сөйлемнің ережесі

Сабақ туралы жалпы мәлімет

Сыныбы
8-сынып
Пәні
Қазақ тілі
Сабақтың тақырыбы
Сабақтас құрмалас сөйлем және оның жасалу жолдары. Шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем.
Сабақтың типі
Жаңа білімді меңгерту
Сабақтың түрі
Іздендіру сабағы
Сабақтың әдістері
Топпен жұмыс, сұрақ-жауап, түсіндіру, топтау, салыстыру, жаттығу.
Техникалық құралдар
Интерактивті тақта, компьютер
Пәнаралық байланыс
Әдебиет, тарих

Сабақтың мақсаты

Білімділік

  • Жаңа тақырыпты меңгерту және өткен сабақпен байланыстыру.
  • Сабақтас және салалас құрмалас сөйлемдердің өзіндік ерекшеліктерін ажырату.
  • Сабақтас құрмаласта баяндауыштың жасалу ерекшеліктерін түсіндіру.
  • Шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем туралы ұғым қалыптастыру.

Дамытушылық

  • Оқушылардың дүниетанымын және ой-өрісін кеңейту.
  • Шығармашылық қабілетін дамыту, өз бетімен әрекеттенуге дағдыландыру.
  • Сөйлеу мәдениетін және тілдік сауаттылығын жетілдіру.

Тәрбиелік

  • Ұжымда еңбек етуге, әдептілікке және ұқыптылыққа тәрбиелеу.
  • Ұлттық тәлім-тәрбие құндылықтарын бойына сіңіру.
  • Мысал сөйлемдер арқылы елжандылыққа баулу.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, сыныпты түгелдеу, назарларын сабаққа аудару.

Сыныпты үш топқа бөліп, топ басшыларына бағалау парақтарын тарату. Топ басшылары жауап берген оқушыларды бағалау парағына белгілеп отырады.

II. Өткен сабақты пысықтау

Әр топқа үш сұрақтан беріледі. Мақсат — құрмалас сөйлем туралы негізгі ұғымдарды еске түсіру және сабақтас пен салаластың айырмасын нақтылау.

I топ

3 сұрақ
  1. Құрмалас сөйлем дегеніміз не?
  2. Құрмалас сөйлем нешеге бөлінеді?
  3. Сабақтас құрмалас сөйлемнің негізгі белгісін ата.

II топ

3 сұрақ
  1. Салалас құрмалас сөйлем дегеніміз не?
  2. Салалас құрмалас сөйлем нешеге бөлінеді?
  3. Салаластың құрамындағы жай сөйлемдер арасындағы мағыналық қатынасты ата.

III топ

3 сұрақ
  1. Салалас құрмалас сөйлемнің баяндауыштары қалай байланысады?
  2. Салалас құрмалас сөйлем түрлерінде кездесетін жалғаулық шылауларды ата.
  3. Салалас пен сабақтастың айырмашылығын бір сөйлеммен түйінде.

III. Жаңа сабақ

Бүгінгі сабақта мына мәселелерді меңгеру қажет:

  • 1

    Сабақтас құрмалас сөйлемнің өзіне тән белгілері

  • 2

    Сабақтас құрмалас сөйлемнің ережесі

  • 3

    Баяндауыштарының жасалу жолдары

Осы сұрақтарға жауап бермес бұрын, интерактивті тақтада берілген мысалдарға назар аударайық. Мақсат — сөйлемдердің құрылымдық айырмашылығын байқап, салалас пен сабақтаста баяндауыштардың байланысу дәрежесін түсіну.

Биыл ел жайлауда болдым және ауылдағы ағаларымның үйіне бардым.
Тапсырма: салалас құрмаласқа тән белгілерін анықта.
Ол оянса, терезе жабық тұр екен.
Тапсырма: шартты бағыныңқы сабақтастың байланысуын көрсет.
Біз үйден шыққанда, олар да бізге қарай жақындап қалған екен.
Тапсырма: бағыныңқының тұлғасын және баяндауыш жасалуын анықта.
Ертерек үйге шақыру керек немесе ауруханаға бару керек.
Тапсырма: салаластағы жалғаулықтың қызметін түсіндір.

Қорытынды бағыт

  • Оқушылар мысал сөйлемдерді оқып, олардың өзара айырмашылығын анықтайды.
  • Салалас пен сабақтастағы баяндауыштардың байланысу деңгейі салыстырылады.
  • Шартты бағыныңқы сабақтастың құрылымы мен қызметі түсіндіріледі.