Призманың өлшемдері

І. Сабақтың тақырыбы

Призма. Призманың өлшемдері (презентация арқылы).

ІІ. Сабақтың мақсаты

Білімдік

Призма және оның өлшемдері туралы білімді нақтылау, негізгі анықтамалар мен қасиеттерді жүйелеу.

Дамытушылық

Шығармашылық тапсырмалар арқылы логикалық ойлау қабілетін дамыту, теориялық білімді есеп шығаруда қолдануға дағдыландыру.

Тәрбиелік және практикалық бағыт

Сабақта алған білімнің өмірлік маңызын түсіндіру: өлшем есептеулері арқылы материал шығынын анықтай білу және пәнге қызығушылықты арттыру.

ІІІ–ІV. Сабақтың түрі мен типі

Сабақтың түрі: Дәстүрлі емес сабақ
Сабақтың типі: Шығармашылық, қорытындылау және бекіту сабағы

V. Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру

Сабаққа дайындық, оқушылардың назарын шоғырландыру.

2) Үй тапсырмасын тексеру

Үйде шығарылған есептерді талдау, түсінбеген тұстарға қысқаша шолу жасап, қателерді түзету.

3) Жаңа сабаққа қажет материалдарды қайталау

Көпжақтар: 8-беттегі суреттерді пайдаланып, өткен тақырыпты еске түсіру.
Призма туралы түсінік: 12–14-суреттер бойынша негізгі ұғымдарға шолу жасау.
Макет арқылы қайталау: призманың түрлері, жақтары (бүйір жақтары, табандары), биіктігі және қырлары.
Жазба (развертка) арқылы есептеу: аудан мен көлемді табу жолдары (25–26-суреттер).

Негізгі формулалар

Призманың бет ауданы мен көлемін есептеуде жиі қолданылатын қатынастар:

Бүйір бет ауданы

S_пр.бб = P · h

Мұнда P — табан периметрі, h — биіктік.

Толық бет ауданы

S_пр.т.б = S_пр.бб + 2S_таб

Табан ауданы екі рет алынады: төменгі және жоғарғы табандар.

Параллелепипед көлемі

V_пар = a · b · c

V_пар = S · h

Егер табан ауданы S белгілі болса, көлем S · h арқылы табылады.

Призма көлемі

V_пр = S_таб · H

Мұнда S_таб — табан ауданы, H — призманың биіктігі.

4) Жаңа дәріс: өмірмен байланысты есеп

Жаңадан салынатын үйдің биіктігі 3 м, ені 6 м, шатырының биіктігі 2 м, ал табанының диагоналі 10 м. Призма туралы алған білімдеріңді пайдаланып, төмендегіні есепте:

1) Шифер

Үйдің жабындысына қажет шифердің жалпы ауданын (м²) анықта.

2) Тақтай

Үйдің табанына қажет тақтайдың ауданын (м²) тап.

3) Тас

Қажет тас көлемін (м³) есепте.

Нұсқау

Есептеуде табан диагоналі берілгенін ескеріп, алдымен табанның өлшемдерін анықта; кейін сәйкес аудан және көлем формулаларын қолдан.

VI–VIII. Қорытынды бөлім

VI. Сабақты қорытындылау

Негізгі ұғымдар мен формулаларды жинақтау, сұрақ-жауап арқылы бекіту.

VII. Білімді бағалау

Есеп шығару сапасы, дәлелдеу және түсіндіру дағдысы бойынша бағалау.

VIII. Үй тапсырмасы

Призмаға қатысты формулаларды қайталау және ұқсас практикалық есептер орындау.