Қарапайым тіліктер
Қосымша практикалық сабақ жоспарлары (Сызу, 9-сынып)
Бұл материал 9-сыныптағы сызу пәніне арналған қосымша практикалық сабақтарды жоспарлауға көмектеседі. Негізгі назар тіліктер мен қималарды сауатты қолдануға, сызбадағы шарттылықтарды дұрыс сақтауға және техникалық ойлауды дамытуға бағытталған.
Тақырыптар тізімі
- 6. Қарапайым тіліктер
- 7. Күрделі тіліктер
- 8. Тіліктерді аксонометриялық проекцияларда қолдану
- 9. Тіліктер мен қималарды салуға арналған жаттығу сабақтары
- 10. Бұранданы кескіндеу және бейнелеу
Сабақ тақырыбы: Қарапайым тіліктер
Сабақтың мақсаты
-
Дамытушылық
Оқушылардың жалпы техникалық ойлауын және сызу жөніндегі саналы түсінігін дамыту.
-
Білімділік
Сызу мен техника негіздері бойынша қысқаша, жүйелі мәлімет беру және қолдану жолдарын түсіндіру.
-
Тәрбиелілік
Ұқыптылыққа, ұйымшылдыққа және жұмыс мәдениетін сақтауға тәрбиелеу.
Сабақтың көрнекілігі
Қарындаштар, ақ қағаз, шеңберсызар, сызғыш, 9-сынып оқулығы және қосымша оқу құралдары.
Ескерту: құралдардың толықтығы мен сапасы (өткірленген қарындаш, таза сызғыш, дұрыс қағаз) сызбаның дәлдігіне тікелей әсер етеді.
Сабақтың барысы: негізгі ұғымдар
Қиюшы жазықтықтардың санына қарай тіліктер қарапайым және күрделі болып екі топқа бөлінеді. Тек бір қиюшы жазықтықтың көмегімен алынған тілік қарапайым тілік деп аталады.
Қарапайым тіліктердің түрлері
Қиюшы жазықтықтың горизонталь проекциялар жазықтығына қатысты орнына қарай қарапайым тіліктер үшке бөлінеді:
-
Горизонталь
Қиюшы жазықтық горизонталь проекциялар жазықтығымен параллель орналасады.
-
Вертикаль
Нәрсе осі арқылы өтетін вертикаль жазықтықпен ойша қиылады.
-
Көлбеу
Қиюшы жазықтық горизонталь проекциялар жазықтығына тік емес бұрыш жасай орналасады.
Нәрсені тесіктің осі арқылы өтетін вертикаль жазықтықпен ойша қиып, екіге бөлу арқылы ішкі құрылым айқынырақ көрінеді. Егер қиюшы жазықтық горизонталь проекциялар жазықтығына тік емес бұрыш жасап орналасса, мұндай тілік көлбеу тілік деп аталады.
Симметриялы бөлшектердегі рәсімдеу ережелері
Егер тетікбөлшек симметриялы фигураға проекцияланса, сызбада көріністің жартысын тіліктің жартысымен біріктіріп салу ұсынылады.
Көріністің жартысында көрінбейтін сызықтар (үзілме сызықтар) жүргізілмейді, себебі тілікте көрінетін ішкі контурды қайтадан белгілеу қажет болмайды.
Егер сызбада тетікбөлшектің симметрия осі мен контур сызығының проекциясы дәл беттессе, онда көріністің жартысы мен сәйкес тіліктің жартысын біріктіруге болмайды.
Мұндай жағдайда көрініс пен тілік ирек сызықпен бөлінеді.
Қорытынды бөлім
- Оқушылардың үй жұмысын тексеру және кері байланыс беру.
- Сабақты бағалау және негізгі қателерді қысқаша талдау.
- Сабақты қорытындылау, келесі тақырыптарға көпір жасау.
Толық нұсқасын қарау үшін осы жоспарды практикалық тапсырмалармен және үлгі сызбалармен толықтыру ұсынылады.