Немересі әжесін құшақтай
Қатысушылар мен сахналық орта
Бұл қойылымда кейіпкерлердің әрекеті қарапайым, бірақ эмоциясы мол көріністер арқылы ашылады. Туған күн қуанышы, мейірім, сағыныш және жауапкершілік сезімі бірінен бірі өріліп, оқиғаны алға жетелейді.
Қатысушы кейіпкерлер
- Қызыл телпек
- Анасы
- Әжесі
- Қасқыр
- Қоян
- Кірпі
- Аңшылар
Қолданылатын декорациялар
- Үйдің ішкі көрінісі
- Орман ағаштары
- Томар
Кеңістікті “үй” мен “орман” деп айқын бөлу көріністердің ауысуын жеңілдетіп, көрерменнің назарын оқиға желісіне бірден шоғырландырады.
Туған күн дастарханы: мейірім мен қуаныш
Сахнада үйдің іші бейнеленеді. Туған күн дастарханы жайнап тұр. Көңілді әуенмен анасы кішкентай қызын жетектеп ортаға алып шығады. Қыз дастарханды көрген сәтте шаттанып, жүзі жайнап кетеді.
Ана мен қыздың диалогы
Анасы: Қызым, сүйкімді қызым менің, бүгін сенің туған күнің!
Қызы: Рахмет, анашым!
Анасы: Сенің туған күніңе әжеңді де, достарыңды да шақырдым.
Қызы: Алақай! Әжем де келе ме?
Әженің келуі және сыйлық
Осы мезетте есік қағылады. Кішкентай қыз қуанып, “Алақай, әжем келді!” деп жүгіріп шығады. Әжесі кіріп, анасы төрге шақырып, қолындағы себетін алып, орындық ұсынады. Әже орындыққа жайғасып, еркелеп отырған немересінің басынан сипайды.
Әжесі: Сүйкімді, ақылды немерем менің. Туған күніңе сыйлық ала келдім.
Әжесі себетінен қызыл телпекті алып, немересіне ұсынады.
Немересі телпекті қуана киіп, айна алдына барып: “Ой, қандай әдемі телпек!” дейді.
Анасы: Өзіңе құйып қойғандай екен. Өте жарасып тұр. Енді сені Қызыл телпек деп атаймыз, күнім.
Қызыл телпек: Рахмет, әжетай! Сыйлығыңыз маған қатты ұнады.
Дәл осы кезде есік қайта қағылып, ішке бір топ досы гүл, шар және ойыншықтармен кіріп келеді. Бәрі жабыла: “Туған күніңмен!” деп қызды құшақтайды. Көрініс шымылдықпен аяқталады.
Алаңдағы ойындар және маңызды тапсырма
Алаңда қыздар ойнап жүреді: бірі секіртпемен ойнайды, бірі жерге сурет салады, енді бірі қуаласпақ ойнайды. Сол сәтте олар Қызыл телпекті ортаға шақырады.
Ойынның қызуы
Қыздар: “Қызыл телпек, кел ойнайық!” деп шақырады. Қызыл телпек сахнаға шығып, бәрі бірге ойнайды.
Ананың өтініші
Бір мезетте анасы қызын қасына шақырып: “Қызым, бері келші” дейді де, маңызды тапсырма береді.
Әжесіне бәліш пен бір құты май апарып, хал-жағдайын біліп қайту.
Қызыл телпек: Жарайды, анашым. Апарып берейін. Ол бәліш пен май салынған себетті алып, достарымен қоштасады: “Мен әжеме кетіп барамын, сау болыңдар!”
Келесі қадам
Анасының сөзін екі етпейтін Қызыл телпек әжесіне қарай жолға шығады. Осы сәттен бастап оқиға орманға ойысып, алда жаңа кейіпкерлермен кездесу күтіп тұрады.