Ресей болса қазақ хандығын
Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы
Сабақ тақырыбы: Қазақ халқының мәдениеті
Сабақ түрі
Аралас сабақ
Сабақ типі
Жаңа сабақты меңгерту
Әдістер
Түсіндіру, баяндау, сұрақ-жауап, топпен жұмыс
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларды ХVI–ХVII ғасырлардағы қазақ халқының даму деңгейімен, тұрмыс-тіршілігі мен салт-дәстүріндегі ерекшеліктерімен таныстыру.
Дамытушылық
Ұлттық мәдениетке қызығушылықты арттыру арқылы оқушылардың ізденімпаздығын, шығармашылық және танымдық қабілеттерін дамыту.
Тәрбиелік
Ұйымшылдыққа, достық пен татулыққа тәрбиелеу, ел тарихы мен мәдени мұраға сүйіспеншілікті күшейту.
Көрнекілігі
- Карта
- Тірек сызбалары
- Интерактивті тақта
- Слайд
Пәнаралық байланыс
- География
- Әдебиет
Топтық жұмыс: тапсырмалар
Оқу материалын бекітуге арналған жаттығулар мен тарихи деректер.
1-топ: «Хандар»
Сәйкестендіру тесті- 1. Қазақтар мен жоңғарлар арасында __________ үш рет қарулы шайқас болды.
- 2. Қазақ халқы оның жоңғарларға қарсы күрестегі ғажайып ерліктері үшін __________ «Салқам Жәңгір» деп атады.
- 3. Жоңғар әскерінің ту сыртынан шабуыл жасап, оларды шегінуге мәжбүр еткен __________ — Жалаңтөс батыр.
- 4. Хандық таққа Тәуке хан отырғанда __________ елдің ішкі және сыртқы жағдайы өте шиеленісіп тұрды.
- 5. Қазақ жүздері __________ Ұлы ханға бағынбау үрдісін ұстанды.
- 6. Тәуке ханның алдына қойған мақсаты __________ ыдырай бастаған хандықтағы саяси жағдайды реттеуге күш салу болды.
- 7. Қазақ хандығы Ресей мемлекетімен экономикалық және __________ саяси-дипломатиялық байланыс орнатуға тырысты.
- 8. Ресей болса Қазақ хандығын __________ Көшімге қарсы қоюға ұмтылды.
3-топ: «Батырлар»
Тарихи диктантЖоңғар шапқыншылығы қазақ халқының тарихында «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» жылдары деп аталып кетті.
1728
Бұланты өзенінің жағасында жоңғар әскеріне күйрете соққы берілді.
1729
Аңырақай маңында жоңғарлар екінші рет жеңіліске ұшырады.
Сібір хандығының астанасы — Искер қаласы. «Сібір» атауы «сыпыра» этникалық тобының атауынан шыққан деген пікір бар.
Шоқан Уәлиханов Көшімнің қырғыз (қазақ) сұлтаны болғаны туралы пікір айтады.
Көшім 1555 жылы қазақтар мен ноғайлардың жасақтарын бастап, Сібір жұртын билеген тайбұға руымен ұзақ соғыс жүргізді.
Әлемдік саудада жоғары бағаланған бағалы аң терілері мен қыран құстар Сібірдің басты қазынасы саналды. Бұл аймаққа Бұхар, Хиуа, Қырым, Грузия елдерінің сауда керуендері жиі келіп тұрды.
Осындай байлыққа қызыққан Ресей Сібірді жаулап алуға ұмтылды. Көшім хандықты билеген кезден бастап Батыс Сібірдің жергілікті халқына ислам дінін тарата бастады.
Маңызды тұжырым
Көшім жасақтарының осал тұсы — оқ-дәрімен атылатын қарудың болмауы. Соның салдарынан Сібірдің байырғы халқы Ресей үшін оңай олжаға айналды.
Пән мұғалімі: Садуова Ж. Қ.
Материал: «Қазақ халқының мәдениеті» (слайд)