Балаларды ертегінің басты кейіпкерлерімен таныстыра отырып, ертегінің мазмұнын дұрыс тыңдауға мәнісін түсініп айта білуге үйрету
Оқу іс-әрекетінің сипаттамасы
Мектепке даярлық тобына арналған ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті (презентациямен).
Білім беру саласы
Қатынас
Бөлімі
Көркем әдебиет
Тақырыбы
«Мақта қыз бен мысық» (Ыбырай Алтынсарин)
Мақсаты
-
Ертегілер туралы білімдерін бекіту, қызығушылықтарын арттыру.
-
Сөйлеу мәдениетін қалыптастыру: еркін сөйлеу, өз ойын дұрыс әрі анық жеткізу.
-
Сөздік қорын дамыту, сөз өнеріне құрмет тәрбиелеу.
-
Еңбекке, татулыққа, кешірімділікке тәрбиелеу.
-
Ертегінің кейіпкерлерін ретімен айтып, мазмұнын түсініп жеткізуге үйрету.
-
Интонация мен мимика арқылы кейіпкер мінезін дәл жеткізуге дағдыландыру.
Көрнекіліктер
- •Слайд
- •Үнтаспа
- •Кейіпкерлер суреттері
Әдіс-тәсілдері
- •Сұрақ-жауап
- •Әңгімелеу
- •Түсіндіру
- •Оқу
Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық сәт
Ерте, ерте, ерте де,
Ешкі жүні бөртеде...
Ертегі деген ханым болыпты,
Балаларды жақсы көріпті.
Сиқырлы ертегілері көп болыпты —
Қане, соны тыңдайық,
Ақылын тоқып алайық.
Мақсаты: балалардың назарын сабаққа шоғырландыру, жағымды көңіл күй қалыптастыру.
Негізгі кезең
Кіріспе әңгіме
— Балалар, аналарың үй жинағанда ақылды оқушылар сүйікті аналарына көмектеседі деп ойлаймын. Солай ма?
— Тамаша! Ендеше бүгін қазақтың көрнекті ағартушы-педагогы, жазушы, этнограф, фольклоршы Ыбырай Алтынсариннің кішкентай достарына арнаған ертегісін тыңдайық: «Мақта қыз бен мысық».
Ескерту: ертегіні слайд арқылы көрсету, кейіпкерлерді дауыс ырғағын өзгертіп мәнерлеп айту.
Ертегі мазмұны (слайдтар бойынша)
1-бет
Ертеде бір Мақта қыз болыпты. Оның жақсы көретін мысығы бар екен. Бір күні Мақта қыз үй жинап жүріп бір мейіз тауып алады. Бөлісіп жейік деп мысығын шақырады:
— Мысығым, мысығым! Ау, мысығым, мысығым!
Мысық күннің көзінде маужырап ұйықтап жатқандықтан, баруға ерінеді. Мақта қыз шақырғанға келмеген соң, мейізді өзі жеп қояды. Біраздан кейін ұйқысы қанған мысық Мақта қызға келеді.
2-бет
— Иә, Мақта қыз, мені неге шақырдың? — дейді мысық.
Мақта қыз:
— Шақырғанда келмедің, енді айтпаймын!
Мысық:
— Айтпасаң, мен сенің қатығыңды төгіп тастаймын!
Мақта қыз:
— Ал мен сенің құйрығыңды жұлып аламын!
Мысық қатықты төгеді, ал Мақта қыз мысықтың құйрығын жұлып алады.
3-бет
Біраз уақыт өткен соң мысық Мақта қызға келіп құйрығын сұрайды. Мақта қыз: «Менің қатығымды төле!» — дейді. Мысық сиырға барады:
— Сиыр, сиыр, маған қатық берші!
Сиыр: «Қарным ашып тұр. Маған жапырақ әкеліп берші!» — дейді.
4-бет
Мысық ағашқа барып:
— Ағаш, ағаш, жапырағыңды берші!
Ағаш: «Шөлдеп тұрмын. Су әкелсең, жапырақ беремін», — дейді.
5-бет
Мысық суға бара жатып, су әкеле жатқан қыздарды көреді:
— Қыздар, маған су беріңдерші!
Қыздар: «Бізге сағыз әкеліп берсең, саған су береміз», — дейді.
6-бет
(Осы бөлім алдыңғы слайд мазмұнын қайталайды: қыздар су беру үшін сағыз сұрайды.)
7-бет
Мысық дүкенге барып:
— Дүкенші, дүкенші, маған сағыз берші!
Дүкенші: «Маған жұмыртқа бер», — дейді.
8-бет
Мысық тауыққа барады:
— Тауық, тауық, маған жұмыртқа берші!
Тауықтар: «Бізге дән әкеліп берсең, жұмыртқа береміз», — дейді.
9-бет
Мысық «Енді не істеймін?» деп келе жатса, ін қазып жатқан бір тышқанды көреді. Мысық тышқанды ұстап алып:
— Жаныңның барында айт! Үйіңде не бар?
Тышқан қатты қорқып:
— Үйімде бір табақ тары бар, — дейді.
Мысық: «Маған бір уыс тары бер», — дейді. Тышқан үйіне барып, бір уыс тары әкеліп береді.
10-бет
Мысық тарыны тауыққа апарып береді. Тауық жұмыртқа береді. Жұмыртқаны дүкеншіге апарады — дүкенші сағыз береді. Сағызды қыздарға береді — қыздар су береді. Суды ағашқа береді — ағаш жапырақ береді. Жапырақты сиырға береді — сиыр қатық береді. Қатықты Мақта қызға апарып береді. Мақта қыз мысықтың құйрығын қайтарады.
11-бет
— Тыңдағандарыңа көп рақмет!
Ұйымдастырушылық-ізденушілік (сұрақ-жауап)
- Ертегі ұнады ма?
- Ертегі не туралы?
- Басты кейіпкерлер кімдер?
- Мақта қыз мысықтың құйрығын не үшін жұлып алды?
- Сендер Мақта қыздың орнында болсаңдар, қандай әрекет жасар едіңдер?
- Мысық қатықты қайтару үшін қандай әрекеттер жасады?
- Мысық кімдерге барды? Ретін сақтап айтып көрейік.
- Мысық істеген ісіне өкінді ме? Соңында не деуі керек еді?
Ой дамытуға арналған ұсыныс
Ертегіні жалғастырып көруге болады: мысық қатықты қайтарып берген соң, кешірім сұрап, істеген ісіне ұялады және енді ондай жаман қылық жасамауға уәде береді. Қуанған Мақта қыз мысығын құшақтап, шын жүректен кешіргенін айтады. Содан бері екеуі еңбекті бағалауды үйреніп, ешқашан ренжіспепті.
Түйінді ой
Еңбекті бағалау
Жақсы нәтиже мен береке — еңбектің арқасында келеді. Әркімнің еңбегіне құрметпен қарау керек.
Кешірім мен түсіністік
Бір-біріне түсіністік таныту, кешірімді болу және қажет кезде кешірім сұрай білу — татулықтың негізі.
Қорытынды
— Балалар, ертегі ұнады ма?
Үй тапсырмасы: ертегіде ұнаған кейіпкеріңді үйде суреттеп келіңдер.
Келесі ертегіні тыңдағанға дейін сау болыңдар. Рақмет!
Күтілетін нәтиже
Нені білді
Балалар ертегінің басты кейіпкерлерімен танысты; мазмұнын мұқият тыңдап, мәнісін түсініп, айтып беруге үйренді.
Нені меңгерді
Кейіпкер бейнесін интонация арқылы көрсете отырып, мәнерлеп жеткізу дағдыларын меңгерді.
Тәрбиелік нәтиже
Адамгершілік, жауапкершілік, имандылық қасиеттері нығайды; «мейірімділік» сөзінің мәнін түсінді.