Қазақша рефераттар

Ауыл шаруашылығы жоғары деңгейде

Италия туралы қысқаша мәлімет

Жер көлемі

301,2 мың км²

Халқы (1998)

57,5 млн адам

Мемлекеттік тілі

Итальян тілі

Астанасы

Рим (2,8 млн)

Басқару формасы

Парламенттік республика

Географиялық орны және әкімшілік құрылымы

Италия Республикасы — Еуропаның оңтүстігінде, Жерорта теңізі жағалауындағы Апеннин түбегінде орналасқан мемлекет. Ел аумағына Сицилия, Сардиния және бірнеше ұсақ аралдар кіреді.

Италия территориясында екі тәуелсіз мемлекет — Ватикан және Сан-Марино орналасқан.

Әкімшілік-аумақтық жағынан Италия 20 облыстан тұрады. Олардың бесеуі ерекше автономиялық мәртебеге ие: Сицилия, Сардиния, Трентино — Альто-Адидже, Валле д’Аоста, Фриули — Венеция-Джулия. Облыстар 94 провинцияға бөлінеді.

Табиғаты

Климат және жер бедері

  • Солтүстігі қоңыржай белдеудің орманды аймағында, ал оңтүстігі субтропиктік белдеуде орналасқан.
  • Жерінің 4/5 бөлігі — тау мен қырат.
  • Ең биік нүктесі — Альпідегі Монблан (4807 м). Альпіде ондаған ірі мұздықтар бар.
  • Альпінің оңтүстігінде Падан жазығы Апеннин тауларына жалғасады; қиыр оңтүстігі — Калабрия таулары.
  • Көптеген аралдары таулы әрі жанартаулы.

Пайдалы қазбалары

Елде тас көмір, лигнит, мұнай, табиғи газ, қорғасын, темір кені, күкірт және басқа да ресурстар бар. Сынап кенінің табиғи қоры бойынша Италия дүние жүзінде Испаниядан кейін 2-орында аталады.

Өзен-көлдері және топырағы

Басты өзені — По (652 км). Ірі өзендер қатарына Адидже, Брента, Рено, Арно, Тибр және т.б. жатады.

Ірі көлдерінің көпшілігі (Гарда, Комо және т.б.) Альпі аймағында орналасқан. Жері құнарлы қоңыр топырақты әрі шалғынды.

Ескерту: Берілген деректе «Рим По өзенінің жағасында орналасқан» деп көрсетілген. Іс жүзінде Рим қаласы Тибр өзенінің бойында орналасқан.

Өсімдік және жануарлар дүниесі

  • Альпінің 800 м-ге дейінгі белдеулерінде жалпақ жапырақты (емен, үйеңкі) ормандар, жоғарырақта шамшат пен қылқан жапырақты ормандар өседі; ең жоғарғы бөлігінде субальпілік шалғындар таралған.
  • Падан (По) жазығында егіншілік жақсы дамыған.
  • Апеннин тауларында, сондай-ақ Сицилия мен Сардинияда мәңгі жасыл бұталы тоғайлар, емен және шамшат кездеседі.
  • Альпі және Апеннинде тау ешкі, жабайы мысық, сусар, күзен, абруц аюы мекендейді.
  • Италияда шамамен 400-ге жуық құс түрі бар; көрші теңіздері балыққа бай.

Экономикасы

Италия — әлемдегі жоғары дамыған жетекші елдердің бірі. Ұлттық табыс көлемі 1146,2 млрд АҚШ доллары (1997) болып, дүние жүзінде 6-орын алған (АҚШ, Қытай, Жапония, Германия, Франциядан кейін). Жан басына шаққанда — 3-орын.

Өнеркәсіп

35,6%

Ауыл шаруашылығы

3,9%

Қызмет көрсету

60,5%

Халықтың жұмыспен қамтылуы: 70% — қызмет көрсету саласында, 22% — өнеркәсіпте, 8% — ауыл шаруашылығында. Экономикада шетел капиталының үлесі айтарлықтай.

Негізгі салалар

Машина жасау, автомобиль жасау, тамақ өнеркәсібі, химия, тігін, металлургия және басқа салалар дамыған. Соңғы жылдары роботтар мен электрондық жабдықтар өндірісі қарқынды өсіп келеді.

Ауыл шаруашылығы және теңіз саудасы

Ауыл шаруашылығы жоғары деңгейде дамыған. Негізгі дақылдар: бидай, жүгері, күріш (Еуропада 1-орында), сондай-ақ жеміс-жидек, жаңғақ, жүзім және қызанақ өсіріледі. Жүзімнің шамамен 90%-ы шарап жасауға жұмсалады.

Еуропалық одақ талаптарына сәйкес мал шаруашылығы аса қарқынды дамытылмайды; көбінесе сүтті және етті ірі қара өсіріледі.

Теңіз саудасы жақсы дамыған: экспорттың 60–65%-ы, импорттың 80–90%-ы сауда флоты арқылы жүзеге асады. Жүк тасымалы көлемі бойынша Италия әлемде 10-орында.

Туризм және сыртқы сауда

Италия — аса ірі туризм орталығы: жыл сайын 50 млн-нан астам турист келеді. Ел сыртқы сауда көлемі бойынша дүние жүзінде 6-орында.

Негізгі әріптестері — Еуропалық одақ елдері (ең алдымен Германия, Франция, Ұлыбритания) — 40%-дан астам, сондай-ақ АҚШ (7%), Жапония, Орталық және Шығыс Еуропа елдері және т.б.