Қазақша рефераттар

Математика пәнінің басты мақсаты - оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту

Шығармашылық тұлғаны қалыптастырудағы мектептің рөлі

Қазіргі қоғамды дамыту үшін орта мектептің алдында тұрған негізгі міндеттердің бірі — оқушылардың шығармашылық қабілетін барынша ашып, толыққанды қоғам құруға өз мүмкіндігін жұмсай алатын шығармашыл тұлғаны қалыптастыру. Осыған байланысты математиканы оқытуда оқу материалын құр жаттауға емес, оны шығармашылықпен қолдану шеберлігін дамытуға басымдық беріледі.

Оқушылардың математикалық мәдениетін, ой-әрекетінің математикалық стилін қалыптастырудың негізгі жолы — әртүрлі математикалық есептерді шығару үдерісінде оқу әрекетін ұтымды әрі тиімді ұйымдастыру және басқару.

Нарықтық экономика дәуіріндегі білімнің мәні

Нарықтық экономика жағдайында жас ұрпаққа математиканың негізін меңгерту — білім беру мен тәрбиелеудің өзекті мәселелерінің бірі. Елімізге қажет білікті мамандар мен дарынды тұлғалардың алғашқы қалыптасу ортасы — мектеп. Оқушы мектеп қабырғасында он бір жыл бойы ғылым негіздерінен жүйелі білім жинақтайды.

Болашақ ғалым — бүгінгі оқушы. Ертеңгі ізденіске бүгіннен дайын болу үшін ұстаздың бағыт-бағдары ерекше маңызды. «Бала бақыты — жақсы ұстаз қолында» деген сөздің терең мәні де осында.

Пәнаралық байланыс және «пән философиясы»

Білім сапасын арттыру тек бір пәннің шеңберінде жұмыс істеумен шектелмейді. Әр пән мұғалімі оқушының бір пәннен алған білімін басқа пәндерде қолдана алатындай деңгейде жүйелі жұмыс жүргізуі тиіс. Оқушы әр пәннің өзіндік «философиясын» түсінбейінше, ол пәнді терең әрі тиянақты меңгеруі қиын.

Оқушы біліміндегі формализмнің алдын алудың негізгі құралы — пән бойынша жан-жақты білім бере отырып, дүниеге ғылыми көзқарас қалыптастыру.

Математиканың басты мақсаты: логикалық ойлау

Математика пәнінің басты мақсаты — оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту. Бұл бағытта есептің атқаратын рөлі ерекше, өйткені есеп шығару — мидың «гимнастикасы». Логикалық ойлауы дамыған оқушы кез келген пән материалын тезірек түсініп, жеңіл меңгереді.

Оқу материалдарының мазмұны әртүрлі болғанымен, оны игерудегі логикалық операциялар мен ой қорыту формалары ұқсас келеді. Сондықтан математикадан үлгерімі жақсы оқушының басқа пәндерден де нәтижесі жоғары болуы жиі байқалады.

Д. Пойаның қағидасы және есептің шығармашылық сипаты

Дәйексөз

Америкалық педагог-математик Д. Пойа: «Математиканы білу деген не? Бұл — есептерді шығара білу; тек стандарт есептерді ғана емес, ойлаудың еркіндігін, сананың сергектігін, өзіндік болмысты, тапқырлықты талап ететін есептерді де шығара білу».

Осы ойға сүйене отырып, орта мектеп математика курсының ең басты міндеті — есеп шығарудың әдістемелік қырларына ерекше назар аудару. Теорияны есеп түрінде меңгеру оқушының ой белсенділігін арттырып, икемділік, тереңдік, жинақылық, жүйелілік сияқты қасиеттерді қалыптастырады.

Есептер — математикалық білім, білік, дағды жүйесін қалыптастырудың маңызды құралы, ал есеп шығару — оқу мен болашақ кәсіби әрекеттің жетекші түрі.

Есептің әдістемелік мақсаты және оқушы ұстанымы

Әрбір есептің өзіндік әдістемелік мақсаты бар. Сондықтан оқушының мақсаты есепті мүмкіндігінше жылдам әрі қатесіз орындау ғана емес, оны шығармашылықпен шешіп, шешімінен мазмұнды қорытынды шығара білу болуы керек. Математиканы шынайы меңгеру — белсенді түрде есеп шығару арқылы жүзеге асады.

Есеп шығарудың тәрбиелік мәні

Есеп шығару барысында төзімділік пен табандылық қалыптасады. Тиімді шешімді іздеу жазу мен сызудың ықшамдылығын, дәлдігін және мұқияттылығын талап етеді. Бұл үдеріс ойлаудың ерекше математикалық стилін тәрбиелейді.

Математикалық ойлау стилінің белгілері

  • Талқылаудың формальды-логикалық сұлбасын сақтау: талдау, құру, дәлелдеу, зерттеу.
  • Ойдың ықшамдылығы.
  • Ойлау барысының нақтылығы.
  • Математикалық символиканы дәл қолдану.

Бағалау мәдениеті және оқушы мотивациясы

Мұғалім қойған баға оқушының ішкі өзін-өзі бағалауымен сәйкес келмесе, оның белсенділігі төмендеуі мүмкін. Артық (көтерме) баға оқуға тұтынушылық қатынасты күшейтіп, мұғалім беделіне нұқсан келтіреді. Ал негізсіз төмен баға жағымсыз эмоция, өз мүмкіндігіне сенімсіздік, кейде дау-дамай туғызады.

Есептер жүйесін құрудың әдістемелік ерекшеліктері

  1. 1 Есеп мазмұнындағы мәліметтердің ғылымилығы.
  2. 2 Есеп шығаруды үйретудің дамытушылық сипаты.
  3. 3 Кәсіби деңгейде есеп шығара білуді қалыптастыру мен дамытудың жүйелілігі және сабақтастығы.
  4. 4 Есеп мазмұнында мәселе көтерілуі (проблемалық сипат).
  5. 5 Есеп мазмұнының кәсіби бағыттылығы.
  6. 6 Есеп шығаруды үйретудегі саналылық пен мақсаттылық.

Бұл бағыттардың барлығы математикалық ойлаудың жеткілікті жоғары деңгейін қалыптастыру қажеттігін көрсетеді.

Математика мұғаліміне арналған әдістемелік нұсқаулар

  • Математикаға қызығушылық танытыңыз және оқушыларды қызықтыра біліңіз.
  • Математикалық біліміңізді толықтырып, әдістемелік шеберлігіңізді дамытыңыз.
  • Мұғалім–оқушы арасындағы тұлғалық-бағдарлы байланысты жүйелі түрде жүзеге асырыңыз.
  • Оқушылардың ақыл-ой қабілеті мен шығармашылық дарынын дамытуға өз әдістемелік мүмкіндіктеріңізді тиімді ұштастырыңыз.
  • Есеп шығарудың пайдалы қырларын айқындап, оларды саналы түрде талдаңыз.
  • Аңғарғыштыққа және дәлелдеуге бағытталған есептерді жиірек қолданыңыз.
  • Ғылыми-зерттеу жұмыстарына қатысып, тәжірибеңізді үнемі толықтырып отырыңыз.