Деңгейлеп саралап оқыту технологиясы

Дүниетану (2-сынып): «Жануарлар табиғатқа қалай бейімделген?»

Бұл сабақ жоспары оқушылардың жануарлар туралы білімін кеңейтіп, олардың тіршілік ету жағдайлары мен табиғатқа бейімделу ерекшеліктерін түсіндіруге бағытталған. Сонымен қатар, тақырыпты күнделікті өмірмен байланыстыра отырып, табиғатқа қамқорлық танытуға тәрбиелейді.

Білімділік мақсаты

Жануарлар және олардың тіршілік ету жағдайлары туралы білімдерін кеңейту.

Тәрбиелік мақсаты

Сабақты күнделікті өмірмен байланыстыру, табиғатқа қамқорлықпен қарауға тәрбиелеу.

Дамытушылық мақсаты

Оқушылардың жануарлар әлемі туралы түсінігін тереңдету және дамыту.

Көрнекіліктер мен ресурстар

Көрнекілігі

Мультимедиялық проектор
Суреттер
Сызбалар
Ойын тапсырмалары

Пайдаланылған әдіс-тәсілдер

Деңгейлеп саралап оқыту технологиясы
Ойын арқылы оқыту технологиясы
Тірек сызбалар (схемалар) арқылы оқыту
Дамыта оқыту технологиясы
Оқушылардың жауабы арқылы басқару әдісі
Сын тұрғысынан ойлауды дамыту технологиясы
Халық дәстүрлері негізінде тәрбиелеу әдісі

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру, оқу құралдарын реттеу, назарын шоғырландыру.

2) Өткенді пысықтау

Әдісі: сұрақ-жауап

Сұрақтар

Мәтінде не айтылған? (құстар, жәндіктер, жануарлар, жыртқыштар)
Олар қайда мекендейді? Сыртқы түрлері қандай?
Немен қоректенеді?
Қандай пайдасы бар?
Қандай зияны бар?

Тірек сызбаға жауап толтыру

Сұрақтарға жауап берген кезде төмендегі үлгі бойынша кестені толықтыру ұсынылады.

Атауы	Мекені	Қорегі	Пайдасы	Зияны
Тоқылдақ	Орманда	Жәндіктер	Зиянды жәндіктерді жояды	Жоқ
Құмырсқа	Илеуде	Ұсақ жәндіктер, өсімдік қалдықтары	Топырақты қопсытады, табиғатты тазартады	Жоқ
Аю	Орманда	Ұсақ аңдар, өсімдік өнімдері	Табиғи тепе-теңдікті сақтауға ықпал етеді	Қауіпті болуы мүмкін
Бұлан	Орманды алқапта	Шөп, ағаштың жас бұтақтары	Өсімдік жамылғысының жаңаруына әсер етеді	Жоқ
Түлкі	Далада	Тышқан, құс жұмыртқасы	Терісі бағалы	Жыртқыш

Ескерту: кей жануарлардың «пайда/зиян» ұғымы жағдайға байланысты өзгеруі мүмкін; оқушылармен экожүйедегі рөлін талқылаған тиімді.

3) Жаңа сабақ

Психологиялық дайындық

Әдісі: жұмбақ шешу

1) «Төрт аяқты шалғы, шауып етер малды»

Жауабы: Қасқыр

2) «Бауырын жазып шаба алмас, озып бәйге ала алмас. Үстіне киген киімі жыртылса да жамалмас»

Жауабы: Тасбақа

Күзгі тіршілік және қысқа дайындық

Жабайы жануарлардың күз мезгіліндегі тіршілігіндегі өзгерістерді талқылап, қысқа дайындық түрлерін тірек сызба арқылы жүйелеу.

Жемін түнде аулайтын жануарлар

Қасқыр, Түлкі, Барыс, Жолбарыс

Тез жүгіретін жануарлар

Бұғы, Қоян

Денесіне май жинайтын аңдар

Аю, Борсық, Кірпі

Ағаш қабығында тіршілік ететін жәндіктер

Дәуіт, Шегіртке, Қабықжегі

4) «Суретке қарап, белгілерін анықта» ойыны

Оқушыларға жануарлардың суреттері ұсынылады. Олар сыртқы белгілеріне қарап (түсі, жүн/қауырсын, аяқ-қол құрылысы, тұмсық/тіс, мекен ортасы) жануардың табиғатқа қалай бейімделгенін айтып береді.

5) Бақылау күнделігімен жұмыс

Оқушылар өз бақылауларын күнделікке түсіреді: ауа райы, жануарлардың мінез-құлқындағы өзгерістер, құстардың ұшып-қонуы, жәндіктердің азаюы сияқты белгілерді белгілеу.

6) Қорытындылау

Әдісі: сұрақ-жауап

Қысқа қарай қандай жануарлар інге тығылады немесе паналайды?
Қандай жануарлар қысқы ұйқыға кетеді?
Қандай жануарлар жемін түнде іздейді?

7) Бағалау

Оқушылардың жауап беру белсенділігі, тапсырмаларды орындауы және бақылау күнделігін жүргізуі бойынша бағалау.

8) Үй тапсырмасы

Қазақстанда мекендейтін құстар туралы мәлімет жинау (мекені, қорегі, пайдасы және табиғатқа бейімделуі).