Қазақша рефераттар

Қайтып келгенде

9-сыныпқа арналған сабақ жоспары

Бұл сабақ жоспары қазақ халқының рухани мұрасының бірі — бата туралы түсінікті кеңейтіп, оқушылардың ойын мемлекеттік тілде сауатты әрі көркем жеткізу дағдысын дамытуға бағытталған.

Сабақтың тақырыбы

Батаменен ел көгерер

Сабақ түрі: жаңа тақырыпты меңгерту

Білімділік

Бата төңірегінде ой қозғау; оқушылардың өз ойын мемлекеттік тілде сауатты, көркем және толық жеткізуге үйрету.

Дамытушылық

Бата туралы ой-өрісті кеңейту; тақырып бойынша пікір айтуға дағдыландыру; сөйлеу тілін, сөздік қорды және шығармашылық қабілетті дамыту.

Тәрбиелік

Отанға сүйіспеншілікке, жақсы мен жаманды ажырата білуге, аталы сөзден ғибрат алуға тәрбиелеу; қазақ елінің салт-дәстүрін, тілін құрметтеуге баулу.

Әдіс-тәсілдер

  • Ой қозғау
  • Ізденіс
  • Талдау
  • Сұрақ-жауап
  • Түсіндіру
  • Әңгімелесу

Көрнекіліктер

  • Интерактивті тақта
  • Слайд
  • Оқулық
  • Тест тапсырмалары

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

3–5 минут

Сыныпты түгендеу, оқушылардың зейінін сабаққа аудару. Психологиялық ахуал қалыптастыру және күнтізбелік сұрақтар арқылы әңгімеге кіріспе жасау.

Мұғалімнің бағыттаушы сұрақтары

  • Сәлеметсіңдер ме, балалар?
  • Бүгінгі сабағымызды бірлесе, ұйымшылдықпен өткізейік.
  • Бүгін нешінші күн? Аптаның қай күні?
  • Сәрсенбі күнін қазақ халқында қалай атайды?
  • Сәрсенбінің сәтіне орай қандай игі бастамалар жасалатынын білесіңдер ме?

2) Үй тапсырмасын тексеру

5–7 минут

Алдыңғы тақырып бойынша білім деңгейін анықтау, қысқаша сұрақ-жауап арқылы қайталау.

3) Жаңа сабақ

20–25 минут

Негізгі тарауымыз «Өмірлік өнеге» деп аталады. Бүгінгі мақсат — қазақ халқының үлгі-өнегесіне қатысты ойымызды мемлекеттік тілде сауатты жеткізу.

Жаңа тақырып: «Батаменен ел көгерер».

Ой қозғау

Сұрақтар

  • Бата дегеніміз не?
  • Бата туралы не білесіңдер?

Түсіндіру

Адам бір іске қадам басар алдында ниетін түзеп, тілек тілейді, мақсатына жету үшін Жаратқанға сыйынады. Ой, ниет, тілек бір арнаға тоғысып, ізгі сөзге айналады. Бата — осының көркем де мәнді көрінісі.

Батаның түрлері

Негізгі түрлері

  • Ас батасы
  • Жол батасы
  • Наурыз батасы
  • Рамазан батасы
  • Ақ бата

Мағынасы

Ас батасы
Ас келгенде және асты қайыру кезінде айтылады.
Рамазан батасы
Ораза айт күндерінде айтылатын ізгі тілек, жақсы ниет.
Жол батасы
Ұзақ жолға, қиын сапарға шығарда аузы дуалы ақсақалдан бата алу дәстүрі.

Батаның мақсаты

  1. 1Ел-жұрттың бір-біріне деген сүйіспеншілігін білдіру.
  2. 2Достыққа, береке-бірлікке, ынтымаққа шақыру.
  3. 3Жақсы іске бастау болу, ізгі ниетті бекіту.
  4. 4Үлкен-кішіге жол ашып, демеу беру.
  5. 5Алдағы өмірге мақсат белгілеуге жігерлендіру.

Бата — әрқайсымыз үшін мәні терең, бағасы биік асыл сөз.

Сөздікпен жұмыс

Төмендегі тіркестерді қолданып, сөйлем құраңдар:

  • Денсаулығың зор болсын!
  • Бақыт қонсын!

Оқулықпен жұмыс

33-бет, 2-тапсырма: мәтінді түсініп оқу. Оқылған мәтін бойынша түсінікті тексеру.

Мәтін бойынша түсінікті тексеру (Дұрыс / Дұрыс емес)

Сөйлем Бағалау
Бір кезде қасада тұрған Әміржан жүгіре жөнелді. Дұрыс / Дұрыс емес
Әміржан қарт кісінің қолындағы ауыр сөмкесін алмады. Дұрыс / Дұрыс емес
Айдар: «Ол үлкен кісі ғой, сөмкесі ауыр екен, көмектестім», — деді. Дұрыс / Дұрыс емес
Ол кісі маған: «Өркенің өссін, үлкен азамат бол», — деп батасын берді. Дұрыс / Дұрыс емес
Ол кісі маған бата берген жоқ. Дұрыс / Дұрыс емес

Тақтамен және дәптермен жұмыс (талдау)

1) Фонетикалық талдау

«Бата» сөзіне фонетикалық талдау жаса.

2) Сөйлем мүшелеріне талдау

«Әулиеатадан әкем қайтып келгенде, ағайын “құтты болсын” айтуға жиналып қалған екен.»

«Ол кісі маған батасын берді.»

3) Морфологиялық талдау

«Қайтып келгенде» тіркесіне морфологиялық талдау жаса.

5) Сабақты бекіту

5 минут

Қорытынды сұрақ: «Бүгінгі сабақта нені білдік, нені үйрендік?»

6) Үй тапсырмасы

1 минут
  • 34-бет, 4-тапсырма — жаттау.
  • «Ұшқан ұя» мәтінін оқу, мазмұндау.

7) Бағалау

2 минут

Оқушылардың сабақтағы белсенділігі, жауаптарының толықтығы мен тіл мәдениеті ескеріле отырып бағаланады.