Мұнда неткен тұңғиық, толық тыныштық
Сыртқы интеграция: өзін-өзі тану сабағының әдістемелік тәсілдері
Бұл сабақ 4-сынып оқушыларына арналған. Тақырып: «Су — өмір көзі» және «Табиғаттағы су айналымы».
Сабақтың мақсаты
Суды құндылық ретінде таныту және «су» ұғымының өмірлік мәнін ашу.
Сабақтың міндеттері
- Судың адам өміріндегі маңызын түсіндіру.
- Суға қамқорлық жасау дағдыларын дамыту.
- Суды қадірлеуге және үнемдеуге тәрбиелеу.
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі: «Тыныштық сәті»
Оқушылар шеңбер құрып отырады. Қолдары тізесінде немесе үстелде болады, аяқ айқастырылмайды. Арқа тік ұсталады. Жайлы, баяу музыка қосылады.
Мұғалімнің нұсқауы: көзіңізді жұмыңыз да, бірнеше рет терең тыныс алыңыз. Денеңізді босатыңыз. Бірнеше секундтан кейін теңіз түбіне ойша саяхат жасаймыз.
Теңіз жағасымен келе жатқаныңызды елестетіңіз. Толқындардың жеңіл шалпылына, шағалалардың шуылына құлақ түріңіз. Жалаң аяқтарыңызбен құмның жұмсақтығын сезініңіз.
Шалғайдан қара нүкте көрінеді. Жақындаған сайын оның дельфин екенін аңғарасыз. Ол сізді теңіз түбіне алып кетуге келді. Дельфин өте әдепті: сізді сабырмен күтіп тұр.
Жайлап оның арқасына отырыңыз, мықтап ұстап, жолға шығыңыз. Су астында жүзу қандай ғажап! Өзіңізді қауіпсіз әрі еркін сезінесіз.
Жан-жағыңызға қараңыз: кемпірқосақтай құбылып, әрлі-берлі жүзіп жүрген әсем балықтар қаншама. Тереңдеген сайын айнала өзгере түседі: суда тербелген ғажайып балдырлар көз тартады.
Ана жаққа көз тастаңыз: алып балықтар, ал енді — орасан үлкен сегізаяқ. Су асты әлемі қызық та тылсым.
Бір нәрсені байқадыңыз ба? Мұнда тұңғиық тыныштық бар. Осы тыныштық күйінде бірнеше сәт болыңыз.
Енді жоғарыға — өз әлемімізге қайта оралуға дайындалыңыз. Айналаға тағы бір мәрте жіті қараңыз, түстердің әсемдігін байқаңыз, тыныштыққа құлақ түріңіз. Бұл тыныштық самалдай әсер етеді.
Дельфин кері бұрылды. Сіз су бетіне көтеріліп, жағаға жақындадыңыз. Дельфиннің арқасынан түсіп, оны сипап, осындай ғажап саяхатқа апарғаны үшін ризашылық білдіріңіз.
Сыныпқа оралып, өз орныңызға келіңіз. Бірнеше секундтан кейін көзіңізді ашыңыз. Осы сезінген тыныштықты бойыңызда сақтауға тырысыңыз.
Педагогке қысқа ескерту
- Дыбыс деңгейі жұмсақ болсын.
- Балалардың дене қалпын жайлы әрі тік ұстауын бақылаңыз.
- Нұсқауларды асықпай, анық айтыңыз.
2) Үй тапсырмасын тексеру: «Кім шапшаң?» ойыны
Доп лақтыру арқылы оқушыларға сұрақ қойылып, жауап алынады.
- 1 Табиғатта су айналымы болмаса не болады?
- 2 Лас суды тазартуға бола ма? Қалай?
- 3 Судың күйі неге байланысты?
3) Дәйексөз
«Су жоқ жерде өмір жоқ, ол — ақиқат».
Оқушылар дәйексөзді дәптерге жазып, мағынасын талдап, өз ойымен түсіндіреді.
Сыртқы интеграция: су және адам құндылықтары
Судың өмірдегі орны
- Су — адамға ең қажетті игіліктің бірі.
- Су — тазалықтың көзі, шынығудың негізі.
- Су — жан сұлулығын нәрлендіріп, көңіл күйге әсер етеді.
Тазалық пен жауапкершілік
Бүгінде өзен, көл, теңіз жағалауларының және арық маңайының ластануы — адамдардың суға жауапсыз қарауының салдары. Жасөспірімдерді тазалыққа, қамқорлыққа, адамгершілікке баулуда өзін-өзі тану пәнінің орны ерекше.
Адамның сыртқы әлеммен үйлесімі ішкі тазалықтан басталады: ойы, сезімі, тілегі, мұраты таза болғанда ғана өмірге деген жауапкершілік артады.
Судың қасиеттері қаншалықты көп әрі пайдалы болса, адам бойындағы құндылықтар да соншалықты молая түседі.
Жаңа тақырып: «Су — өмір көзі» және «Табиғаттағы су айналымы»
Ішкі интеграция (дүниетану)
Су — ғажайып зат. Табиғатта су үш күйде кездеседі: сұйық, қатты және газ тәрізді (бу).
- Су түссіз, мөлдір, иіссіз және дәмсіз.
- Су үнемі қозғалыста болып, ағып жатады.
- Судың тірі ағзалар үшін маңызы орасан: су болмаса, тіршілік те болмайды.
Су — өмірдің көзі. Ол жанға сұлулық береді, көңілді сергітеді, тазалыққа үйретеді, шынықтырады, тағамға да, табиғатқа да мән береді.
Дерек
Білім беру ұйымы
Оңтүстік Қазақстан облысы, Шардара ауданы, Құрманғазы Сағырбайұлы атындағы жалпы орта мектебі.
Мұғалімдер
- Г. Абуева
- М. Нұрманова