Семей ішкі округінің жойылған жылы
Сабақтың мақсаты мен міндеттері
Қорытындылау сабағында оқушыларға халқымыздың игі дәстүрлері мен ізгі қасиеттерін, инабаттылық пен іскерлік дағдыларын, салт-дәстүрлерді, сондай-ақ сол кезеңдегі саяси-экономикалық жағдайды түсіндіріп, білімін жүйелеу көзделеді.
Білімділік
Қазақ халқының ұлттық әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрлері, қазақтардың саяси-экономикалық жағдайлары туралы кең көлемде мәлімет беру.
Дамытушылық
Ой-өрісін кеңейту, дүниетанымын, этика-эстетикалық талғамын дамыту, ойлау қабілетін арттыру.
Тәрбиелік
Салт-дәстүрді, әдет-ғұрыпты және тарихи-саяси деректерді құрметтеуге, сақтауға, жан-жақты білімді болуға тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру
2 минутОқушылардың назарын сабаққа аудару, қатысымын түгендеу.
2) Үй тапсырмасын тексеру
15 минутҚайталау тақырыптары
- Қазақтардың дәстүрлі шаруашылығы
- Қазақ халқының мерекелері мен ұлттық ойындары
- Қазақ халқының әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрлері
Топтық жұмыс форматы
Әр топ сұрақтарға жауап береді. Интерактивті тақтада берілген тапсырмалар бойынша талдау жасалады: жануарлардың пірлерін атау, ұлттық ойындардың мағынасын түсіндіру, салт-дәстүр ұғымдарын ашу.
1-топ: Жануарлар пірлері
| Жануар | Пірі |
|---|---|
| Түйе | Ойсылқара |
| Қой-ешкі | Шопан ата |
| Сиыр | Зеңгі баба |
| Жылқы | Қамбар ата |
2-топ: Ойын-сауық түрлері және мағынасы
Көкпар
Ат үстіндегі командалық ойын. Екі топ серкенің терісін тартысып, белгіленген шеңберге жеткізуге ұмтылады. Шеңберге алғаш салған топ жеңіске жетеді.
Қыз қуу
Жігіт пен қыз атпен жарысады. Жігіт қызды қуып жетсе, бетінен сүйіп үлгереді; жете алмаса, қыз кері қайтқанда жігітті қамшымен “сынап” өтеді.
3-топ: Дәстүр ұғымдарын түсіндіру
- Бауырға басу (асырап алу): туыстардың бірінің баласын өз тәрбиесіне алып, өз баласындай көруі.
- Тамыр болу: мәңгілікке дос болып, татулыққа анттасу.
Қорытындылау барысында қазақтардың дәстүрлі шаруашылығы, қонақжайлылығы және өзара көмек көрсету әдет-ғұрыптары қайта еске түсіріледі. Оқушылардың белсенді қатысуына басымдық беріледі. Өткен материалды жинақтап, жаңа тарауға өтетіні хабарланады.
3) Жаңа сабақ: «Семей ішкі округінің құрылуы»
20 минутЖоспар
Округтік приказдардың құрамы сызба бойынша түсіндіріліп, оқушылар дәптеріне тірек-конспект ретінде жазылады.
Негізгі ұғым
Міндеткерліктер — жергілікті халықтың міндетті түрде атқаратын қызмет түрлері.
Түсіндіру аяқталған соң, оқушылармен бірге сұрақтар талданып, негізгі тұжырымдар жүйеленеді.
4) Қорытынды
3 минутТалқылау сұрақтары (оқулық, 182-бет)
- Қазақтар Ертістің оң жағалауына қай кезден бастап көшіп-қоныстана бастады?
- Семей ішкі округі қай жылы жойылды?
- Округ жабылғаннан кейін оның аумағы қандай әкімшілік бірліктердің құрамына қосылды (Павлодар, Өскемен уездері; Омбы округі)?
Сұрақтарға жауап бере отырып, округтің құрылу алғышарттары мен әкімшілік өзгерістердің себеп-салдары бекітіледі.
5) Бекіту
2 минутСемей ішкі округінің құрылу себебі талқыланады: сол кезеңде Ертістің оң жағалауындағы қазақтардың саны жылдан-жылға артып, әкімшілік басқаруды жүйелеу қажеттілігі күшейді.
6) Үй тапсырмасы
2 минут- §27 «Семей ішкі округінің құрылуы» тақырыбын оқу, мазмұндауға дайындалу.
- 182-беттегі кестені толтыру (сұрақтардың 10-тапсырмасы бойынша).
7) Бағалау
2 минутОқушылардың топтық жұмысқа қатысуы, жауаптарының дәлдігі мен толықтығы, талдау жасау белсенділігі негізінде бағаланады.