Қазақша рефераттар

Құрметті оқушылар

Мақсаты

  1. 1 Оқушыларға ана тілінің қадір-қасиетін танытып, қазақ тілінің көркемдігін сезінуге, сөз құдіретін түсінуге және оның адам өміріндегі маңызын ұғынуға үйрету.
  2. 2 Тілдің әуезділігі, көркемдігі, байлығы мен шешендігін танытатын нақыл сөздер, мақал-мәтелдер арқылы оқушының дүниетанымын кеңейтіп, ой-өрісін дамыту.
  3. 3 Тіл тазалығын сақтау, мәдениетті сөйлеу және шешендік өнерді оқушы бойына сіңіру арқылы ана тіліне сүйіспеншілігін қалыптастырып, мемлекеттік тіл мәртебесін көтеруге атсалысуға шақыру.

Көрнекілігі

  • Презентация
  • Нақыл сөздер жазылған плакаттар
  • Кеспе әріптер
  • Ақын-жазушылардың фотосуреттері мен кітаптары
  • Карточкалар

Түрі

Сайыс-байқау.

Негізгі ой

Тіл — ұлттың жаны, ұлттың асыл қазынасы. Бұл қазынаны жоғалтуға болмайды.

Кіріспе әңгіме

Құрметті оқушылар мен ұстаздар! «Ана тілім – ардағым» атты тәрбие сағатына қош келдіңіздер.

Сұрақ-жауап

  • Сұрақ Біз қай тілде сөйлейміз?
  • Сұрақ Ана тілі дегенді қалай түсінесіңдер?

Ана тілі — ата-анаңның тілі, туған халқыңның тілі. Қазақ халқы сөзге шешен, ойы ұшқыр, мақал-мәтелмен сөйлеуді қадірлеген халық. Кез келген дауды атақты билеріміз бір ауыз сөзбен шеше білген.

Ана тіліміз — қазақ тілінің мерейін көтеру болашақта сіздердің еншілеріңізде. Осы мақсатта мектебімізде «Ана тілім – ардағым» атты тәрбие сағаты өткізіліп отыр.

Мемлекеттік тіл туралы

Қазақстанның мемлекеттік тілі — қазақ тілі. Қазақстан — көпұлтты мемлекет, мұндай ел үшін мемлекеттік тілдің орны айрықша.

Ел Президенті Нұрсұлтан Назарбаев өз Жолдауында ұлттық тілдің қазақ ұлтының рухани-мәдени байлығын ұрпақтан ұрпаққа жеткізетін қасиетті құрал екенін атап өткен.

Қазақ тілінің мәртебесін көтеру, мемлекеттік тілді қастерлеу мен құрметтеуге тәрбиелеу бағытында елімізде түрлі іс-шаралар тұрақты түрде ұйымдастырылып келеді.

Тілдер мерекесі

22 қыркүйек — Қазақстан Республикасы халықтарының тілдер мерекесі. Бұл — барша елге ортақ, барлық ұлт өкілдеріне көрсетілген құрмет.

Маңызды деректер

  • 1997 жылғы 11 шілдеде ҚР Парламенті «Тіл туралы» жаңа Заңды қабылдады.
  • 2007 жыл «Мемлекеттік тіл жылы» деп жарияланды.
  • Қазақстанда 100-ден астам ұлт өкілі тұрады.

Ана тілі — әр ұлттың мақтанышы, көздің қарашығындай сақтайтын қазынасы, асыл мұрасы.

Тіл туралы нақыл сөздер

Ана тілін білмейтін адам бір қолы жоқ шолақ адам секілді.
Ғ. Мұстафин
Ана тілін ұмытқан адам өз халқының өткенінен де, болашағынан да қол үзеді.
Ғ. Мүсірепов
Анамыздың ақ сүтімен бойымызға дарыған тілімізді ұмыту — бүкіл ата-бабамызды, тарихымызды ұмыту.
Б. Момышұлы
Әрбір саналы, мәдениетті азаматқа ана тілі мен ана тіліндегі әдебиеттің қадірін білмеу — мәдениетсіздік.
М. Әуезов

Сайыс-байқау құрылымы

Тәрбие сағаты оқушылардың ана тіліне деген құрметін, қазақ тілін меңгеру деңгейін байқап, тілге деген патриоттық сезімін арттыру мақсатында ұйымдастырылады. Оқушылар екі топқа бөлінеді:

I топ

«Алғырлар»

II топ

«Тапқырлар»

Төрт бөлім

  1. I. Сөз тапқанға қолқа жоқ
  2. II. Мақал — сөздің мәйегі
  3. III. Тұрақты сөз тіркесінің мағынасын ашу
  4. IV. Өлең — сөздің патшасы

I бөлім: «Сөз тапқанға қолқа жоқ»

Әр топқа жеті сұрақ қойылады. Топ мүшелері таңдаған әріптен ғана басталатын сөздермен жауап береді: А, Ж, Т, Қ.

  1. 1. Сенің атың кім?
  2. 2. Қайдан келесің?
  3. 3. Жолда нені көрдің?
  4. 4. Не істедің?
  5. 5. Түскі асқа не жедің?
  6. 6. Қайда барасың?
  7. 7. Қандай сыйлық алдың?

II бөлім: «Мақал — сөздің мәйегі»

Шарты: мұғалім бастаған мақалдың жалғасын табу.

1. Бас кеспек болса да, тіл кеспек жоқ.

2. Ана сүті бой өсіреді, ана тілі ой өсіреді.

3. Тілмен байланған тіспен шешілмес.

4. Тіл тас жарады, тас жармаса бас жарады.

5. Жақсы сөз — жарым ырыс.

6. Тіл — адам ойының айнасы.

7. Тіл қылыштан өткір.

8. Ойнап сөйлесең де, ойлап сөйле.

9. Тисе терекке, тимесе бұтаққа.

10. Айтылған сөз — атылған оқпен тең.

11. Бал тамған тілден у тамар.

12. Көп сөз — бос сөз.

13. Көп сөз — күміс, аз сөз — алтын.

14. Жеті жұрттың тілін біл, жеті түрлі ілім біл.

15. Таза сөйлеу — биік мәдениеттілік.

16. Жақсы байқап сөйлер, жаман шайқап сөйлер.

17. Көре-көре көсем боларсың, сөйлей-сөйлей шешен боларсың.

18. Ине көзінен сынады, шешен сөзінен сынады.

19. Піл көтермегенді тіл көтереді.

III бөлім: Тұрақты сөз тіркестерінің мағынасын ашу

Бұл бөлімде оқушылар тұрақты сөз тіркестерін түсіндіріп, олардың мағынасын өмірлік мысалдармен ашады.

Тапсырма үлгісі

Берілген тіркестердің мағынасын айтып, сөйлем құрастырыңдар (мұғалім карточкалар арқылы ұсынады).

IV бөлім: «Өлең — сөздің патшасы»

Бұл бөлімде оқушылар ана тілі туралы өлеңдер оқып, тілдің көркемдігін көркем сөз арқылы жеткізеді.

Ұсыныс

Өлең оқу кезінде мәнерлеп оқу, дикция, дауыс ырғағы және сахналық мәдениетке назар аударылады.

Қорытынды

Ана тілін құрметтеу — өз халқыңды, өз тарихыңды, өз болашағыңды құрметтеу. Тіліміздің тазалығын сақтап, мәдениетті сөйлеп, мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру — әр азаматтың парызы.

Бүгінгі сайыс — қазақ тілінің байлығы мен көркемдігін танытатын, сөз қадірін ұғындыратын тәрбиелік мүмкіндік.